VOV4.Jarai - Bơyan pơdai phang thun 2020-2021, tơring glông Lak, tơring čar Daklak rah pơtem hmâo rơbêh kơ 5.300 ektar hmua pơdai, lu biă ñu ƀơi hơdôm bôh să: Buôn Triết, să Dak Liêng hăng să Buôn Tría. Glăk yuă prah, neh wa ngă hmua pơdai ƀơi kual čư̆ siăng anai mơ-ak biă lom thun anai pơdai djơ̆ bơyan hăng hmâo nua rah.

Glăk dô̆ gun bruă hăng sang anô̆ pơhrui pơdai amăng krah hmua ba nao pơ̆ anih kom pơdai, yă Nguyễn Thị Phán, ƀơi plơi Buôn Tung 1, să Buôn Triết, mơ-ak pran juă brơi thâo, ayuh hyiăng klă anun pơdai đĭ hiam hăng hmâo lu bôh dong. Bơyan anai, neh wa rah pơtem hmâo rơbêh kơ 4 ektar pơdai pơjeh Đài Thơm 8. Mơnuih hyu blơi pơdai ƀơi hmua pơdai mơtăm anun bruă yuă prah hăng sĭ mdrô pơphun gêh gal biă. Yă Phán yap him lăng, sang anô̆ amra hmâo kơmlai 150 klăk prăk amăng bơyan pơdai anai.

“Kah hăng sang kâo pơtem pơdai Đài Thơm lĕ ăt hmâo mơng 1,2 tơn lom sa ektar. Bơ̆ nua sĭ lĕ thun anai đĭ đăi mơn bơhmu hăng thun hlâo, mơnuih hyu blơi pơdai rai blơi tơl hmua yuă prah hơdơ̆ hơpă kâo sĭ dơ̆ anun. Bruă sĭ pơdai ăt dưi mơn, thun anai nua pơdai đĭ ƀiă anun neh wa sĭ ƀuh ăt amuñ mơn”.

Bruă rah pơtem hăng yuă prah pơdai leng kơ yua măi mok

Mơng anun ƀu ataih ôh, sang anô̆ ơi Nguyễn Công Hùng, ƀơi plơi Mê Linh 2, să Buôn Triết, ăt glăk yuă prah pơdai mơn. Ñu brơi thâo, sang anô̆ ñu hmâo 5 ektar hmua pơdai, mơng lu thun rơgao leng kơ rah pơtep pơdai ST-24 sôh. Thun anai, hrom hăng pơtem pơdai, ñu dô̆ pơplih giăm truh 5 ar hmua pơdai pioh pla hơbơi čin. Tơlơi mơ-ak đĭ lu lom bơyan yuă prah pơdai anai hơbơi čin ăt djơ̆ bơyan mơn, nua sĭ ƀơi hmua mơtăm mơng 8-10 rơbâo prăk lom sa kg. Pơdai ăt hmâo bôh lu mơn, nua đĭ đăi hloh mơn bơhmu hăng djop thun.

“Thun anai ƀuh hmâo lu pơdai hloh, hmâo mơn mơng 1,2 truh kơ 1,3 tơn lom sa ar hmua pơdai, yuă prah giong ba glăi sĭ hlao mơtăm, nua glăk sĭ lĕ 6.700 prăk lom sa kg. Hmâo mơnuih nao blơi tơl hmua mơtăm”.

Mơnuih ngă hmua mơ-ak yua kơ thun anai pơdai djơ̆ bơyan laih anun hmâo nua dong

Hăng să juăt ngă hmua pơdai, hmâo hmua pơdai prong hloh tơring glông Lak, amăng bơyan pơdai anai, să Buôn Triết rah pơtem hmâo giăm truh 2.000 ektar hmua pơdai. Tui hăng ơi Bùi Mạnh Hải, Khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang să Buôn Triết, thun anai ayuh hyiăng gêh gal, glông hnoh ia pơhlôm ia pơđoh anun phun pơdai hiam, hmâo lu bôh. Hơnong ñu hmâo 9 tơn lom sa ektar; Hmâo anih đa, sa dua pơjeh Đài Thơm 8, ST-24, ST-25 hmâo lu bôh mơng 12 truh 13 tơn. Pơdai hmâo arăng nao blơi tơl hmua, rơnoh nua đĭ trun mơng 5.800-7.000 prăk lom sa kg tui hluai djuai pơdai. Bơhmu biă ñu rơnoh nua lu hloh giăm truh 1.000 prăk lom sa kg bơhmu hăng bơyan hlâo.

“Dưi hmâo tơlơi lăng ba mơng kơnuk kơna tuh pơplai glông jơlan să ăt kah hăng sa dua ară jơlan amăng hmua pơdai yua anun gêh gal kơ neh wa amăng bruă dŭ pơgiăng pơdai, hơbơi. Dua dong lĕ ayuh hyiăng truh ră anai ăt klă hiam mơn kơ neh wa yuă prah. Să Buôn Triết hmâo phiăn juăt ngă hmua pơkĕ hrom tơlơi găn rơgao laih anun mă yua rah bôh thâo phrâo hăng hmâo tơlơi đing nao mơng Anom pơsur bruă đang hmua hăng ƀing kơsem min bôh thâo phrâo, yua anun sa dua djuai pơjeh pơdai neh wa yua rah pơtem ƀơi anai phun ñu pơhlôm bôh tơhnal hăng mrô bôh pơdai”.

Lu sang anô̆ hơneč čơhmu pơdai kiăng sĭ hmâo nua hloh

Ăt tui hăng ơi Hải mơn, kiăng djru mơnuih ngă hmua kơjăp phik, gong gai să hmâo pơphun laih hơdôm mông bơkơtuai, pơhrăm brơi, lăi pơthâo tơlơi găn rơgao hơdră phrâo ngă đang hmua, ruah pơjeh, pơgang arong hlăt, kơman. Hrom hăng anun, să ăt djru tô nao rai mơn hơdôm bôh anom mă bruă hrom hăng hơdôm anom sĭ mdrô pơjeh pla hmư̆ hing klă hiam hăng hơdôm bôh anom mă bruă hrom pơhrui blơi gơnam mă mơng đang hmua. Gơnang kơ anun, hơdôm thun jê̆ hăng anai, mrô pơdai hơđong na nao hăng jai hrơi jai lu hloh. Mơnuih ngă đang hmua ăt gơgrong hlâo mơn mă yua bôh thâo phrâo, măi mok ngă đang hmua anun bruă bơwih brơi hăng pơhrui glăi pơdai jai ba glăi bôh tŭ yua hloh. Hrom hăng phun pla sui thun, pơdai hmâo ĕp ƀuh laih anih gơgrong ƀơi kual lŏn čư̆ siăng anai, djru pơhlôm hơđong pơdai kơtor hăng prăk pơhrui glăi hơđong kơ mơnuih ƀôn sang./.

          H’ Xíu H’ Môk: Pô čih – Siu H’ Prăk: Pô pơblang