Giăm 70 thun laih, pran jua ƀu-ai buai lơi, samơ̆ ơi Bùi Văn Tạc, dŏ pơ plơi Mrông Yố, să Ia Phí, tơring čar Gia Lai aka ƀu wơr ôh ayong ñu lĕ tơhan djai drơi Bùi Văn Tửu, djai mơ̆ng thun 1954, pơ anih blah ngă gah Kơdư. Hơmâo ƀing apăn bruă ba glăi pơ phường Pleiku či mă čơđeh asar pơčrang lăng ADN, ơi Bùi Văn Tạc ol kơdol, bring brang ia mơta: “Tơlơi čang rơmang hloh mông anai lĕ ĕp ƀuh anăn, ĕp ƀuh pơsat či ba ñu glăi pơ ơi yă, plơi pla gơmơi. Mơnuih amăng sang anŏ kâo hai ƀiă či djai abih mơn”.

Prôk mơ̆ng mơguah nao pơ anih mă čơđeh asar ba pơčrang, yă Lê Thị Hòa, dŏ ƀơi să Đăk Đoa. Sang anŏ ñu hơmâo dua čô ayong lĕ tơhan djai drơi Lê Thắng, djai thun 1972 hăng Lê Lợi, djai thun 1974, dua čô tơhan anai djai pơ tơdron blah Quảng Trị. Lu thun rơgao, ñu hăng sang anŏ gir hyu ĕp pơ anai pơ adih, hyu tơña djŏp anih kiăng ĕp ƀuh pơsat, anih dor ƀing ayong ñu, samơ̆ aka ƀu hmư̆ hing hơget lơi. Yua hnun, bruă mă čơđeh ADN tal anai, jing tơlơi čang prong biă hăng sang anŏ gơñu: “Tŭ tă anai sang anŏ gơmơi čang rơmang ĕp ƀuh dua čô ayong, hơmâo anăn krăn pô pơ pơsat, kiăng anŏ gơmơi rim thun dưi nao čuă, tŭi ñang kơ ƀing ñu”.

Ƀơi kual ia rơsĭ Quy Nhơn, tơlơi dŏ čang ƀuh rơđah ƀơi ƀô̆ mơta ơi Nguyễn Văn Phước lơ̆m hơmâo mă čơđeh ADN, čang rơmang ĕp ƀuh ayong ñu lĕ Tơhan djai pơsăn drơi Nguyễn Tỷ, djai thun 1969. Amĭ ama rơngiă mơ̆ng ñu dŏ anet, anun yơh ñu hơdor kơ ayong ñu tui hăng tơlơi ră ruai glăi mơ̆ng kơnung djuai đôč. Rơbêh kơ ha mơkrah rơnuk thun baih, sang anŏ ơi Phước ăt čuh ñang hơ-ŭ mơn kơ tơhan djai pơsăn drơi Nguyễn Tỷ, samơ̆ aka ƀu thâo ôh ñu djai hăng dor pơpă: “Hrơi anai hơmâo arăng mă čơđeh ADN mơ̆ng sang anŏ či pơčrang lăng, jing kâo hơmâo pran biă. Mơ̆ng hlâo laih, gơmơi ăt ngă yang, čuh ñang na nao mơn kơ ayong, samơ̆ ƀu thâo anih dor ñu ôh anun jing rơngôt biă. Čang rơmang ayong gơmơi hơmâo ba glăi pơ pơsat tơhan đah gơmơi mơ̆ng hơmâo anih či nao čuă, čuh ñang”.

Hrơi blan pơƀut mă čơđeh ADN mơ̆ng sang anŏ tơhan djai aka ƀu thâo anăn krăn pô ƀơi Gia Lai hơmâo pơphun ngă ƀơi 9 bit anih amăng tơring. Tơhan kông an, ơi ia jrao hrŏm hăng mơnuih djru bruă hơmâo ngă bruă na nao amăng hrơi mă čơđeh asar ba pơčrang. Thượng tá Nguyễn Hòa Bình, Kơ-iăng khua anom bruă tơhan kông an wai lăng hơđong kjăp mơnuih mơnam, Kông an tơring čar Gia Lai brơi thâo, sang anŏ tơhan djai hơmâo pơtô brơi ngă hră pơ-ar, sem lăng tơlơi pơhing, anăn păn kiăo tui bruă pơčrang lăng drah kơtăk, mă čơđeh asar drah kơtăk hăng pơmut amăng hră pơ-ar djơ̆ hăng boh thâo kĭ thuâ̆t:“Git gai, pơtô brơi kông an să amăng bruă lăng glăi, pơtŏng rơđah djŏp tơlơi pơhing kơ tơhan djai pơsăn drơi aka ƀu thâo anăn krăn pô ăt kah hăng sang anŏ tơhan djai či mă pơčrang ADN, ling tơhan mă bruă tơhrơi hăng mlăm mơtăm, nao tơl sang iâu pơthưr, pơblang brơi kiăng mơnuih ƀôn sang gum ngă”.

Truh ră anai, Gia Lai hơmâo ngă giong laih bruă sem lăng, pơtŏng sit anăn hăng pơmut djŏp tơlơi pơhing mơ̆ng tơhan djai pơsăn drơi, sang anŏ tơhan djai ƀơi Plang djă pioh hră pơ-ar dêh čar kơ plơi pla ană mơnuih. Tơring čar hơmâo pơmut tơlơi pơhing mơ̆ng rơbêh 32 rơbâo čô tơhan djai drơi; amăng anun hơmâo rơbêh 8 rơbâo čô tơhan djai aka ƀu thâo anăn ôh. Laih dong dưi pơsit năng ai 4.200 čô mơnuih sang anŏ pô djai pioh mă ADN ba pơčrang.

Yă Nguyễn Thị Thanh Lịch, Kơ-iăng khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar Gia Lai, brơi thâo: “Pơphun bruă mă 500 hrơi mlăm, rơngiao kơ mă čơđeh ADN ba pơčrang, gơmơi ăt hyu ĕp, jŭ yap abih bang sang anŏ tơhan djai pơsăn drơi, mơnuih aka ƀu ĕp ƀuh tơlang či tum pơƀut, pơmut hră pơ-ar pơtruh nao rai, djru ĕp ƀuh, pơsit ADN tơhan djai. Anai ăt jing hrơi mông kiăng djŏp rơnuk pơpŭ bơni hăng tơlơi gum pơgôp prong prin, tuh drah pơčah asar mơ̆ng ling tơhan djai drơi kơ lŏn ia, kiăng tañ ba glăi ƀing tơhan djai glăi pơ kơnung djuai, sang anŏ gơñu”.

Hơmâo mơn sang anŏ tơguang rơbêh kơ ha mơkrah rơnuk thun kiăng thâo pô djai amăng sang anŏ ñu glăk dor pơpă đôč. Bruă anai rơngiă lu mông, lu thun blan, samơ̆ rim čơđeh ADN ba pơčang hrơi anai ăt jing tơlơi hiam, kiăng hơdôm tơlơi pơhing dŏ kơƀah dưi ƀuh glăi. Laih dong anun jing bruă mơ̆ djŏp gưl ping gah, anom bruă hrŏm hăng mơnuih ƀôn sang gum ngă, pơdah pran jua hơdor tơngia hăng mơnuih djai drơi yua kơ Lŏn ia, kiăng hrơi anai jai hơmâo lu tơhan djai pơsăn drơi dưi pơwơ̆t glăi djơ̆ anăn, djơ̆ thun tơkeng, hăng glăi pơ sang ƀing gơñu amăng tơlơi čang rơmang mơ̆ng phung wang sang anŏ, kơnung djuai./.