VOV4.Jarai - Tơdơi kơ hơdôm hrơi “rŭ đĭ” truh rơbêh kơ 5.300 ring bruă pơkĕ apui mă mơng pơ-iă yang hrơi, hơdôm blan giăm anai, hơdôm ring bruă ƀơi tơring čar Daklak khom pơkrem pơkĕ apui amăng yang hrơi dŏng rim hrơi. Bruă pơdơi pơkĕ hyu apui amăng hơdôm mông pơ-iă hang hloh amra bơdjơ̆ nao bôh tơhnal mă yua prăk pơkra ring bruă, samơ̆ hluai tui tơlơi pơblang mơng gơnong bruă apui lơtrik, tơlơi anai kiăng pơhlôm klă kơ glông hrĕ pơkĕ apui, bĕ pơđoh hyu hơbit. Pô hyu mă tơlơi pơhing phrâo Gong phun jua pơhiăp dêh čar Việt Nam dô̆ mă bruă ƀơi kual Dăp Kơdư hmâo tơlơi čih lăi nao:

Amăng krah pơ-iă hang bơyan phang Dăp Kơdư, apui pơkĕ hăng pơ-iă yang hrơi mơng Sang bruă Quang Luận ƀơi să Pơng Drang, tơring glông Krông Ƀuk, tơring čar Daklak ba glăi bôh tơhnal dua mơta, lom anun djru rah pơgang pơ-iă kơ sang khô, laih anun pơkĕ rah apui yua kơ bruă bơwih ƀong sĭ mdrô gơnam man pơdong, kơmok pruai, hrom hăng anun hmâo prăk pơhrui glăi hơđong mơng bruă sĭ apui yua kơ kơnuk kơna dong. Pô Sang bruă yă Nguyễn Thùy Trang brơi thâo, anai lĕ prăk tuh pơplai ba glăi bôh tŭ yua biă, khă jê̆ hăng anai khom pơkrem pơkĕ apui rim hrơi.

“Rơgao hăng anai 5 blan kâo dưm truă glông gong hrĕ apui lơtrik mơng pơ-iă yang hrơi hmâo jua kơtang 5kwp lĕ prăk apui pơhrui glăi rim blan hơđong, năng ai ñu mơng 100-120 klăk prăk. Tơdah ƀu hmâo tơlơi hơget truh thơ anai jing sa glông tuh pơplai ba glăi bôh tơhnal biă. Mơng akô̆ thun truh ră anai bơnah gah apui lơtrik hmâo pơkă pơhrŏ trun pơkĕ apui, hmâo hơdôm hrơi pơhrŏ trun truh 15% jua kơtang pơkĕ apui lĕ, ƀing gơmơi ăt gum hrom klă mơn; bơhmu tu ñu kah hăng 9 mông mơguah pơdjai apui lĕ hmâo mơnuih mă bruă gah apui lơtrik nao pơdjai brơi, truh 2 mông čơtlăm lĕ gơñu amra ƀuh ƀô̆ ƀơi anai kiăng djru anom bơwih ƀong plai ƀiă prăk mă yua”.

Glông hrĕ pơkĕ apui hăng pơ-iă yang hrơi mơng Sang bruă Quang Luận – Krông Ƀuk, Daklak

Ăt khom pơdơi pơkĕ apui mơng pơ-iă yang hrơi amăng yang hrơi dŏng mơng rơbêh kơ 2 blan rơgao, ơi Vũ Khắc Lợi, pô pơ ala kơ sa sang bruă pơkra gơnam mă mơng đang hmua pơdŏng ƀơi ƀut Sang măi Buôn Hồ, tơring čar Daklak, brơi thâo: kiăng mă yua ba glăi bôh tơhnal ring bruă apui pơkĕ mơng pơ-iă yang hrơi hăng hnal păng hrip pơ-iă hmâo jua kơtang giăm truh 1 MWp, anom bơwih ƀong ngă tui mă bruă pơkrem apui, pơhlôm djơ̆ tơlơi pơtô ba mơng gơnong bruă apui lơtrik, hrom hăng anun pơhư prong dong bruă ngă đang hmua:

“Hmâo hơdôm hrơi blan pơhrŏ trun 7%, 11% ƀudah 15% lĕ ƀing gơmơi ăt ngă tui tơpă mơn. Gah bruă mă yua pơkrem apui hơdôm hrơi anai sang bruă pơdjai hĭ hơdôm măi, măi mok ƀu kiăng đơi, ƀudah amăng glông bruă ngă rơ-ŏt lĕ pơhrŏ trun đut hlah, ƀrô djop brơi bôh than ngă rơ-ŏt gơnam tam. Hăng sang bruă glăk pơdŏng dong sa črăn sang măi kiăng pơđĭ tui jua kơtang pơkra gơnam truh kơ dua wot bơhmu hăng sang măi gah anai”.

Anom pơkĕ apui pơđĭ tui jua kơtang pơkra bôh troh pioh mă yua đut hlah mrô apui pơkĕ mơng pơ-iă yang hrơi   

Tui hăng ơi Hà Văn Chương, Kơ-iăng Khua Sang bruă apui lơtrik Daklak, đơ đam tơring čar ră anai hmâo 5.339 ring bruă pơkĕ apui hăng pơ-iă yang hrơi hăng abih bang hmâo giăm truh 650.000 Kwp. Hơdôm hrơi anai hmâo laih rơbêh kơ 400 ring bruă khom pơkrem pơhrŏ trun apui pơkĕ hyu, yua kơ rơnoh pơđoh tui gah tlôn ƀu lu, mrô apui pơkĕ hyu rơbêh rơbai. Anai lĕ hơdôm ring bruă hmâo jua kơtang mơng 100Kwp hăng lu hloh, hmâo anom pơkă đĭ trun pha ra kiăng ba mut amăng glông hrĕ pơkĕ apui. Kơnong kơ hơdôm ring bruă pơkĕ apui hăng pơ-iă yang hrơi hmâo jua anet, tô tơpă nao glông hrĕ pơkĕ mă yua lĕ ƀu hmâo pơhrŏ trun ôh. Pơblang kơ bruă khom pơhrŏ trun pơkĕ apui lơtrik mơng hơdôm ring bruă pơkĕ apui hăng pơ-iă yang hrơi (juăt ñu pơhrŏ trun amăng yang hrơi dŏng – hơdôm mông pơ-iă kơtang hloh amăng sa hrơi), ơi Hà Văn Chương lăi rơđah:

“Mrô apui pơkĕ mơng pơ-iă yang hrơi hmâo năng ai ñu mơng 20-25% lĕ glông pơkĕ phrâo mă yua hơđong. Lom ñu rơgao kơ rơnoh anun bruă hơđong glông hrĕ apui tơnap biă. Yua anun apui lơtrik pơkĕ mơng pơ-iă yang hrơi trun na nao tui hluai ayuh hyiăng, tui hrơi – mlăm hăng đa lĕ dơnăm găn nao. Yua anun bruă pơhrŏ trun apui pơkĕ mơng pơ-iăng yang hrơi amăng hơdôm hrơi mông hơđong lĕ bôh than ñu kiăng biă pioh pơhlôm tơlơi pơkĕ apui hơđong mơng glông hrĕ apui”.

Ăt tui hăng tơlơi pơblang mơng ơi Hà Văn Chương mơn, hăng hơdôm ring bruă pơkĕ apui lơtrik hăng pơ-iă yang hrơi pơdŏng hơdôm bôh sang măi, đang blok, khă pơhrŏ trun pơkĕ hyu apui hai bôh tơhnal ba glăi ăt klă mơn, yua kơ gơñu gơgrong hlâo mă yua apui pơkra glăi hmâo hơđăp. Bruă pơhrŏ trun ƀu bơdjơ̆ nao lu ôh yua kơ kơnong kơ pơhrŏ trun mrô apui pơplih kơtang amăng yang hrơi dŏng đôč. Kơnong kơ hơdôm ring bruă pơkĕ apui lơtrik hăng pơ-iă yang hrơi mơ̆ ƀơi yŭ anun ƀu hmâo ngă tui bruă bơwih ƀong sĭ mơdrô yua lu apui lĕ, amra pơhrŏ trun ƀơ ƀiă prăk pơhrui glăi yua ƀu dưi sĭ apui. Yua anun pô tuh pơplai tâ̆o hloh yap mrô apui kiăng yua đut hlah kơ ring bruă apui yua pơkĕ mơng pơ-iă yang hrơi mơng pô./.

Minh Huệ: Pô čih – Siu H’ Prăk: Pô blang