VOV4.Jarai - Pơđ^ kyar bơwih [ong, kơja\p phik, pơgang ngă tui gru grua bôh thâo djuai ania pơke\ hăng pơđ^ kyar bơwih [ong le\ 2 mơta tơlơi dưi lăi rơđah amăng mông bơkơtuai Pok pơhai ngă tui Jơlan hơdră pơđ^ kyar bơwih [ong – mơnuih mơnam, pơgang ngă tui nua yôm bôh thâo đưm kual neh wa djuai ania [ia\ hăng kual ]ư\ siăng [ơi hơdôm bôh tơring ]ar kual Dăp Kơdư hăng kual kơtuai hang ia rơs^ To\ng Krah dêh ]ar pơphun rơwang hrơi tơjuh rơgao [ơi tơring ]ar Daklak.

Bơkơtuai yua kơ Khul wai lăng djuai ania – Jơnum min bôh thâo, pơtô pơhra\m hlăk ai, tơdăm ngek dra muai, ]ơđai muai mơng Khua pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta pơphun, kiăng pok pơhai ngă tui Jơlan hơdră pơđ^ kyar bơwih [ong – mơnuih mơnam, pơgang ngă tui nua yôm bôh thâo đưm kual neh wa djuai ania [ia\ hăng kual ]ư\ siăng [ơi hơdôm bôh tơring ]ar Dăp Kơdư hăng kual kơtuai hang ia rơs^ To\ng Krah dêh ]ar tui Tơlơi pơtrun pơkă 88/2019 mơng Khua pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta. Amăng mông bơkơtuai [ing khua pơ ala lăi le\, Tơlơi pơtrun pơkă 88 pơjing yak phun prong amăng pơđ^ kyar kual djuai ania [ia\ hăng kual ]ư\ siăng. Amăng anun hmâo neh wa djop djuai ania [ia\ Dăp Kơdư hăng kual kơtuai hang ia rơs^ To\ng Krah dêh ]ar, anih hmâo anih anom bruă pơgang rơnuk rơnua lo\n ia, guai lo\n ia. Ơi Bùi Văn Cường Khua git gai Ping gah tơring ]ar Daklak lăi le\:

“Bruă ngă tui hơdôm hơdră bruă djuai ania, bruă djuai ania, pơhlôm hơdôm rơwang bruă, ako# bruă, mơng kơnuk kơna, tơring ]ar khom pơphun ngă tui hăng dưi ngă tui tơpă pioh pơtrut pơđ^ kyar bơwih [ong mơnuih mơnam kual neh wa djuai ania [ia\. Tơdah [ing ta ngă klă tơlơi anai thơ amra pơhlôm kơja\p pơgang lo\n ia rơnuk rơnua plơi pla. Yua kơ mơnuih [ôn sang biă `u neh wa djuai ania [ia\ hmâo tơlơi hơd^p mơda đ^ go\ mo\, pơdrong đ^ le\ amra [u do# hmâo tơlơi pơtrut pơsuh, hmâo ara\ng plư, kah ania pơ pha djuai dong tah. Tui anun [ing ta amra ngă klă bruă djă pioh tơlơi hơđong kơđi ]ar, rơnuk rơnua guai lo\n ia”.

Hơdôm bôh tơring ]ar kual Dăp Kơdư hăng kual kơtuai hang ia rơs^ To\ng Krah dêh ]ar hmâo 46 djuai ania [ia\ do# hơd^p mơda, tơlơi hơd^p mơda do# bưp lu tơlơi tơnap. Mrô sang ano# [un rin djuai ania [ia\ kual anai hmâo 73% yap abih bang mrô sang ano# [un rin, lu hloh mrô hơnong pơkă mơng đơ đam dêh ]ar le\ 58%. Yua anun kiăng pơhro\ trun [un rin kơja\p pơ\ anăp anai, ơi Trần Thanh Nam, Kơ-iăng Khua Ding jum đang hmua hăng pơđ^ kyar [ôn lan dêh ]ar lăi le\: Ping gah, Kơnuk kơna hăng hơdôm bôh tơring ]ar, [ôn prong khom đing nao ]râo ba hơdôm bruă pơđ^ kyar bơwih [ong – mơnuih mơnam, pơsir tơlơi lo\n dron, pơsir bruă mă, đing nao lo\n ngă đang hmua, đing nao jao dlai klô, pơkă kual dlai kiăng neh wa hmâo prăk pơhrui glăi.

“Ră anai lo\n dlai [ơi Dăp Kơdư le\ năng ai `u 3, 2 klăk ektar. Amăng anun lo\n hmâo dlai klô năng ai `u 1,5 klăk. Kiăng pơgang dong pơlar dlai klô, thun 2019 Ding jum đang hmua hăng pơđ^ kyar [ôn lan dêh ]ar hmâo pơphô brơi laih kơnuk kơna pơsit ako# bruă pơgang hăng pơlar dlai klô Dăp Kơdư pơđ^ kyar kơja\p phik hăng gir run truh thun 2030 mrô gôm lo\n hmâo năng ai `u 49,2%. Amăng ako# bruă anai hmâo pơlar djop djuai phun pla gah yu\ tơ-ui kyâu kiăng đ^ dong prăk pơhrui glăi kơ mơnuih ]ơkă mă dlai jao. Ding jum đang hmua hăng pơđ^ kyar [ôn lan dêh ]ar hăng hơdôm bôh tơring ]ar pok pơhai ako# bruă anai”.

Hrom hăng pơđ^ kyar bơwih [ong bruă pơgang ba, ngă tui nua yôm bôh thâo đưm klă hiam mơng djop djuai ania [ia\ dêh ]ar Việt Nam ăt kiăng hmâo tơlơi đing nao djơ\ rơnoh mơn. Yă Trịnh Thị Thuỷ, Kơ-iăng Khua Ding jum Bôh thâo – Bơkơja\p drơi jăn – Tuai ]ua\ ngui rơkâo đ^:

“Amăng pơđ^ kyar bôh thâo ră anai [ing gơmơi ăt pơsit mơn bôh thâo [u djơ\ kơnong kơ tơlơi nao tơdơi ôh, `u le\ tơlơi phun, jing pran pơtrut kiăng pơđ^ kyar bơwih [ong mơnuih mơnam, yua anun anai le\ sa amăng hơdôm tơlơi pơ\ anăp anai [ing ta kiăng hmâo tơlơi git gai, pơplih kiăng thâo djơ\ hloh kơ anih anom bruă mă mơng bôh thâo amăng tơlơi pơđ^ kyar lăi hrom, amăng tơlơi pơđ^ kyar bôh thâo mơng neh wa djop djuai ania [ia\ lăi ha jăn”.

Tui hăng ơi Đỗ Văn Chiến, Ding kơna Gru\p mă bruă Ping gah, Khua ding jum, Khua Jơnum min wai lăng djuai ania, hăng anih anom bruă mă yôm phăn kơ bơwih [ong – mơnuih mơnam, pơgang lo\n ia, rơnuk rơnua plơi pla hăng anih anom dlai klô mơng kual kơtuai hang ia rơs^ To\ng Krah dêh ]ar hăng Dap Kơdư pioh kơ lo\n ia, Ding jum kơđi ]ar, Gru\p mă bruă Ping gah dêh ]ar hmâo mă yua lu hră pơ-ar yôm phăn kiăng pơtrut kơtang pơđ^ kyar kual anai. Tơlơi pơtrun pơkă 88/2019 mơng Khua pơ ala mơnuih [ôn sang kơ pơđ^ kyar bơwih [ong mơnuih mơnam kual neh wa djuai ania [ia\ kual ]ư\ siăng mơng thun 2021-2030 jing phun than pioh kơnuk kơna kơtưn đ^ hơdră bruă gum djru hăng tuh pơplai, ngă gal brơi kơ neh wa ngă tui ano# gal, ngă tui pran pô hrưn đ^ pơđ^ kyar hrom hăng lo\n ia. Bruă kiăng ngă ră anai le\ hơdôm ding jum, gơnong bruă tơring ]ar khom pok pơhai hơdôm jơlan hơdră anai tơpă, hmâo pran gơgrong hăng ba glăi bôh tơhnal:

“Tơlơi pơsit phun kiăng ngă tui ako# bruă hăng jơlan hơdră pơkă mơng lo\n ia [ing ta khom iâu pơhrui lu mơta ngăn rơnoh. Amăng anun kơnuk kơna pô gơgrong phun pơsit kiăng iâu pơhrui hơdôm ngăn rơnoh pơkon. Bôh than tal 2 le\ khom pơphun brơi pran jua gơgrong pô mơng mơnuih [ôn sang hăng ngă hiưm hơpă rim sang ano#, kơnung djuai hăng rim mơnuih [ôn sang dưi ngă tui pran gơgrong mơng pô, bruă mă mơng pô hrom hăng tơlơi gum djru mơng kơnuk kơna hrưn đ^ amăng tơlơi hơd^p mơda. Tlâo le\ hmâo tơlơi gum djru mơng plơi pla biă `u le\ [ing tuh pơplai anăp nao pơkra gơnam mă mơng đang hmua yua mơnuih [ôn sang ngă rai”./.

Hương Lý: Pô ]ih – Siu H’ Prăk: Pô pơblang