VOV4.Jarai-Ngă tui khut khăt hơdră pơhlôm, pơgang klin; lir hơbit hăng bruă bơblih hơdră ngă hră pơar kơnuk kơna, pơtrut ba yua hăng mrô, măi mok bơblih hĭ hơdră juăt ngă hơđăp kiăng djơ̆ lăp amăng bruă kơđi čar, anom bruă sĭ mơdrô hăng mơnuih ƀôn sang ƀơi Gia Lai hlăk ngă tui djơ̆ hơdră pơtrun pơhlôm pơgang klin Covid 19 rah, pơtrut bơwih ƀong huă mơnuih mơnam huăi tơ̆i dơnuai.

Pơhrua nao kơ bruă rô nao rai ataih 120 km dua pŏt nao rai, yap mơ̆ng sang nao pơ plơi prong Pleiku pioh ngă hră pơar bơblih hră mơgăt rơdêh bằng B2 ƀiă abih thun pơkă laih, amai Lê Bích Thảo dŏ pơ să Đak Jơta, tơring glông Mang Yang kơnong mơit rup scan hră pơar hăng rup ƀô̆ mơta ñu laih anun hră hơđăp mơgăt rơdêh wơ̆t hăng rup kak laih anun hră pơkă lăng tơlơi suaih pral ta juăt lăi “giấy khám sức khỏe” giong mơit amăng Zalo tui anih tŭ mă lĕ “Tiếp nhận HCC cấp độ 3 GPLX Gia Lai”.

Tơdơi kơ ngă giong hră pơar mơit nao amăng plang internet, pơmut amăng anih tŭ mă hră pơar arăng mơit, amai Bích Thảo hơmâo pô tŭ mă laih hră pơar ñu, arăng lăi glăi brơi ñu thâo, hrơi pơpă giong lĕ, ñu nao tŭ mă yơh hră pơar pơ sang bruă kơnuk kơna kơnong ha wơ̆t đôč huăi rơngiă mông nao rai ôh.

Anih ngă hră pơar mơnuih ƀôn sang Gia Lai ngă tui djơ̆ tơlơi pơtrun pơhlôm, pơgang klin Covid 19

Amăng 3 hrơi, hră mơgăt rơdêh dưi bơblih phrâo laih, arăng mơit glăi truh pơ să Đak Jơta, tơring glông Mang Yang, mơnuih mă bruă pơ sang să iâu telephôn ñu nao mă yơh. Amai Thảo ƀuh tui anun, mơak pran jua biă mă hơdră bơblih phrâo bruă ngă hră mơ̆ng kơnuk kơna pơsir brơi kơ mơnuih ƀôn sang tañ hăng hơbôt biă, huăi rơngiă mông, huăi huač prăk kăk laih anun huăi bưp lu mơnuih lơ̆m hrơi blan glăk pơčlah phara yua klin Covid 19 anai ngă tơnap tap:

“Gêh gal biă mă. Pơ ala kơ bruă khom rô nao rai lĕ ta kơnong čơphil mă rup, hră pơar hơdôm mơta hră pơar arăng kiăng mơit amăng plang internet, laih anun kơnong ha wơ̆t nao čơphil rup yua arăng čơphil brơi, tơdơi kơ anun hră pơar arăng mơit glăi truh pơ sang soh”.

Yă Hà Thị Hồng Yến, Khua anom ngă bruă sa amăng  (một cửa) plơi prong Pleiku brơi thâo, ră anai, anom bruă gơñu hlăk pok rơbêh 300 mơta bruă pơsir hră pơar mơ̆ng ataih, mơit hăng jơlan amăng internet. Bruă anai, pơtrut bơblih hơdră mă bruă hăng pơhlôm, pơgang klin kiăng ƀiă ƀiă mơnuih nao pơ anih ngă hră pơar:

“Hrơi blan klin Covid 19 kơtang, kiăng huăi lu mơnuih nao pơtum ngă hră pơar, anih mă bruă sa amăng mơ̆ng Sang dăng kông tơring čar hơmâo tŭ mă hră pơar laih anun pơsir hră pơar mơnuih ƀôn sang mơ̆ng ataih đôč, mơit tui jơlan sang dăng kông. Mơnuih mă bruă dŏ ataih tơdruă djơ̆ hnong pơkă, truă đuăn mơnil gôm ƀô̆ mơta, huĭ ia bah kơdah djơ̆, laih anun ngă brơi hră pơar kơ mơnuih ƀôn sang, kơ anom bruă kơnuk kơna hăng sang sĭ mơdrô. Ƀuh rơđah boh tŭ yua ba glăi truh kơ 20% mrô mơnuih nao pơtum mă bruă, dưi hơmâo mơnuih ƀôn sang, anom bruă kơnuk kơna, sang sĭ mơdrô bơni hăng lăng yôm biă mă”.

Sang măi mơ̆ng Kông ti Vĩnh Hiệp pơkra ming djơ̆ tơhnal pơtrun BRC

hăng măi bruă hơjăn

Hrom hăng anom bruă kơnuk kơna, ră anai, djop sang bruă sĭ mơdrô ƀơi Gia Lai hơmâo pơphun hơdră ngă bruă pơhlôm, pơgang klin amăng tơlơi pơhing phrâo. Ơi Thái Như Hiệp, Khua Khul ding kơna, Khua kông ti TNHH Vĩnh Hiệp, anom bruă sĭ mơdrô kơphê ƀơi anai brơi thâo, sang sĭ mơdrô gơñu hơmâo dăp hlâo 2 hơdră pơhlôm, tơdah huăi hơmâo klin mă bruă kah tơđar laih anun tơdah klin ƀă lu ăt hơmâo laih hơdră pơhlôm hăng pơphun mă bruă.

Tui hăng anun, 3 boh sang măi gơñu pơphun mă bruă, măi ngă bruă hơjăn, pơkă hnong mă bruă, djơ̆ tui hơdră BRC tơhnal pơkă ƀơi đơ đam rŏng lŏn tơnah pơhlôm hơdjă mơnong ƀong huă mơ̆ng Khul wai lăng sĭ mơdrô dêh čar Angle pioh pơgăn ƀă kman duăm ruă. Hrom hăng anun, anom bruă sĭ mơdrô hơmâo kah pơpha anih mă bruă wai lăng hră pơar kơ mơnuih mă bruă amăng kông ti hăng lu anih mă bruă pơkŏn kiăng pơphun bruă pơhlôm lui tơdah hơmâo tơlơi sat truh ƀu klă klin kheng ngă.

Yua kơ anun, amăng 3 blan tal sa thun 2021, mah klin Covid 19 tơnap tap ƀơi Gia Lai, samơ̆ kông ti Vĩnh Hiệp ăt sĭ mơdrô rơbêh 44 rơbâo tơn mơnong ƀong huă, đĭ tui 32 rơbâo pơkă hăng tal anai mơ̆n thun 2020:

“Abih 3 boh sang măi lêng kơ dŏ phara anih soh, djop jơlan nao, jơlan tơbiă ăt phara mơ̆n. Anih mă bruă mơ̆ng kông ti lêng kơ brơi pơčlah pha pioh pơhlôm hŭi klin hơđuh rai lĕ ăt mă bruă samơ̆ hơmâo anih pơčlah djop 14 hrơi. Hơdră ngă anai prăp lui hlâo laih”.

Dơ̆ng mơ̆ng blan 2/2021 truh ră anai, tơring čar Gia Lai hơmâo 27 čô mơnuih ƀă Covid 19 ƀơi plơi prong Pleiku hăng 4 boh tơring glông gah dơnung ngŏ tơring čar kah hăng Ia Pa, Krông Pa, Phú Thiện hăng plơi prong Ayun Pa. Anai lĕ kual lŏn pla tơbâo, hơbơi ƀlang, tơmun mơkai, kơphê lu hloh amăng tơring čar.

Mơnuih ngă hmua kual hơmâo klin Covid 19 ăt dưi pơdŭ pơgiăng gơnam đang hmua ba sĭ mơdrô

Amăng hơdôm hrơi pơčlah mơnuih mơnam pơhlôm, pơgang klin, Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar Gia Lai jơnum lu wơ̆t hăng djop gơnong bruă, tơring glông pok pơhai hơdră mă bruă, pơkra ming, sĭ mơdrô gơnam boh troh đang hmua amăng kual hơmâo klin. Tui hăng anun, anom bruă ngă hmua, anom bruă sĭ mơdrô, djop sang măi pơkra ming, kơ-uă tơpung hơbơi ƀlang, sang măi pơkra sik ƀơi Gia Lai hơmâo hơdră hyu blơi tơbâo, pơdŭ pơgiăng, răk lui; anom bruă jơlan glông ăt pơhlôm rô nao rai huăi tơ̆i dơnuai djop rơdêh mut tơbiă pơgiăng gơnam sĭ mơdrô mơ̆ng đang hmua kual klin kheng. Ơi Hoàng Trọng Cán, mơnuih ngă hmua pla tơmun mơkai ƀơi să Čư̆ Gu, tơring glông Krông Pa hok mơak lăi:

"Bơyan mơkai thun anai, lơ̆m 1 hektar pĕ mơ̆ng 40-42 tơn. Nua sĭ mơdrô sa kg 14 rơbâo prăk, anun mơnuih ngă hmua mơak biă mă bơyan pơ anăp ăt amra pla dơ̆ng”.

Pơ anăp anai, klin kheng Covid 19 ƀơi Gia Lai dưi pơgăn hĭ laih lĕ, giăm 1 blan, rơgao, tơring čar huăi hơmâo mơnuih ƀă kman Covid 19 phrâo ôh. Lu mơnuih ruă ƀă klin Covid 19 dưi pơjrao hlao laih. Hrom hăng anun, anom bruă iă jrao Gia Lai brơi ĕp kman ba pơčrang lăng mơ̆ng 53 rơbâo čô mơnuih, bruă tlâ̆o jrao pơgang vaccine Covid 19 pok pơhai djơ̆ hơdră. Kiăng pơgang kơ mơnuih ƀôn sang hăng sang bruă sĭ mơdrô huăi ngă amưng amăng bruă pơhlôm, pơgang klin ƀơi Gia Lai hyu pơtô pơblang, brơi pơsir mơtam hlơi ngă soh tơlơi pơkă. Ơi Nguyễn Hữu Quế, Khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang Pleiku lăi:

“Plơi prong Pleiku hơmâo bơtơhmal 224 wơ̆t ngă soh yua ƀu trưa bơnal gôm mơdung mơbah lơ̆m tơbiă nao pơ anih lu mơnuih amăng jơlan glông, bơtơhmal 3 boh sang bruă ngă soh tơlơi ƀuăn pơgang klin. Mơ̆ng anun, plơi prong hơmâo pơtrut tui tơlơi thâo hluh kơ bruă pơgang mă pô mơ̆ng mơnuih ƀôn sang, sang bruă sĭ mơdrô lơ̆m glăi mă bruă kah hăng tơđar laih anun pơhlom rơnuk rơnua mă bruă amăng bơyan hơmâo klin kheng”.

Ƀơi mông jơnum lăng nao rai amăng tivi phrâo anai, ơi Võ Ngọc Thành-Khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar Gia Lai ăt pơtrun hiăp kơ djop gơnong bruă, tơring glông amăng tơring čar ngă tui khut khăt tơlơi pơtrun mơ̆ng Khua dêh čar kơ bruă ngă tui pơtrut bơwih ƀong huă rah hăng pơhlôm pơgang klin Covid djơ̆ hnong:

“Bruă pơhlôm pơgang klin hăng pơđĭ kyar bơwih ƀong huă, ƀing gơmơi ƀu lăng kơ bruă hơgĕt djhul hloh ôh. Yua kơ anun, kâo rơkâo djop anom bruă, tơring glông pơphun hơdră mă bruă pok pơhai brơi ngă hmua pơkra ming, sĭ mơdrô ăt mă bruă ƀu tơ̆i dơnuai ôh, kiăng pơkra ming gơnam sĭ mơdrô, mơnong ƀong huă kơ mơnuih ƀôn sang. Ƀing ta pơkra hơdră mă bruă kơ kual hơmâo klin hăng kual ƀu hơmâo klin lêng kơ dưi mă bruă soh, huăi tơ̆i đưn hĭ hăng rơnuk rơnua mơ̆n”.

Hăng lu hơdră mă bruă hơdeč hmar, prăp lui hlâo, abih glông kơđi čar, mơnuih ƀôn sang hăng anom bruă sĭ mơdrô ƀơi Gia Lai hơmâo bong glăi bruă mă pơgang klin rah, pơtrut bruă pơđĭ kyar bơwih ƀong huă kơ mơnuih mơnam.

Nguyễn Thảo pô čih-Nay Jek pơblang