Kiăng e\p lăng tơlơi ]ih hlâo kơ anai, mut e\p amăng ling anai:
VOV4.Jarai-Kơ tơlơi rơngiă glai kyâo kơtang biă mă [ơi kual Dap Kơdư, pơhu\i truh kơ bruă pơđ^ kyar hơđong kjăp amăng kual, rơngôt biă mă le\ mrô ju\ yap [u tơpă ôh lăi nao kơ glai kyâo do\ hơmâo ră anai mơ\ng pô wai lăng glai rưng truh pơ să, tơring glông, tơring ]ar laih anun gơnong dlông, ngă kơ jơlan hơdră pioh kơ bruă pơgang kyâo glai mơ\ng Kơnuk kơna tơnap ba glăi boh tu\ yua sit nik, tăpư năng ngă soh jơlan hơdră nao pơ anăp.
Hrom hăng tơlơi thâo amăng bruă mă, kơ[ah tơlơi glăm ba kơ bruă, sa tơlơi dơ\ng phun `u tơlơi bơwih [ong huă, anun yơh tơlơi pơhing lăi pơthâo soh glăi, kyâo glai jai rơngiă lu, lo\n glai jing h^ dram gơnam hơmâo nua yôm hloh, le# h^ amăng tơngan ha hơjăn pô hlơi, sang bruă s^ mơdrô ngă pô.
Tơlơi pơglăi prong biă mă mơ\ng tơlơi anai, [u djơ\ kơnong kơ ayuh hyiăng anih hơdip jum dar đô] ôh, hơdră pơđ^ kyar hơđong kjăp ăt bơbe] yua mơ\n [uh ba [ơi anăp mơta, tơlơi rơnua hơđong ăt amra pơhu\i nao mơ\n.
99 hektar glai rưng gah kông ty Đỉnh Nghệ, să Quảng Sơn, tơring glông Dak Glong, tơring ]ar Dak Nông, tơdơi kơ 10 thun dưi jao lo\n glai, thun anai [u do\ dơ\ng tah.
Jơlan nao phă glai pơrai rưng pơjing lo\n mah [ơi kual Dap Kơdư hơmâo lu thun hăng anai laih hăng hơdră ngă jai kơtang hloh, ngă kơ glai kyâo hlong rơngiă tui laih, [u dưi ru\ glăi dơ\ng.
Kơ]ăo bruă anai jing h^ ano\ bơrơsua nao rai [u thâo pơsir kơplah wah mơnuih [ôn sang yua kơ s^ mơdrô nao rai hăng sang bruă s^ mơdrô pơprong.
Mơnuih [ôn sang amăng kual djơ\ nao kơ]ăo bruă anai ră ruai glăi, tơlơi tơnap tap mơ\ng mơnuih [ôn sang kơtang biă mă yua dah tơlơi bơrơsua nao rai tơl ba truh tơlơi taih ]om, bơpơnah nao rai djai mơnuih, ngă kơ tơlơi hơdip mơnuih [ôn sang, tơlơi hơđong amăng plơi pla lu\k pu\k:
‘’Hơdôm kual lo\n mơ\ng Kông ty hu\i [u anăm pơgang anun yơh s^ glăi. Sang ano\ gơmơi hơmâo blơi glăi mơ\ng Kông ty Đỉnh Nghệ mơ\ng thun 2013 truh ră anai.
Truh thun 2015 kông ty hơđăp s^ glăi kơ Khanh, Khua phrâo. Mơ\ng thun 2015 truh ră anai, Khanh hơmâo tơlơi bơrơsua hăng anaw plơi, hơdôm sang ano\ blơi lo\n glai kah hăng gơmơi’’.
Bơ anai le\ tơlơi pơhiăp mơ\ng sa ]ô mơnuih [ôn sang pơko\n dơ\ng:
Lơ\m glai rơngiă laih, lo\n mah glăk mut nao amăng plă tơngan hơjăn pô hlơi drơi pơpă hăng anom bruă s^ mơdrô yơh pô
‘’Kơ-iăng khua Kông ty Đỉnh Nghệ, yua kơ Nguyễn Tiến Mạnh djă phao pơnah dua asar djơ\ tơkai kâo, sa asar djơ\ tơkai gah ieo, sa asar djơ\ pha, ngă kơ sang ano\ gơmơi hret tui tơlơi hơdip mơda.
Kâo jing mơnuih mă bruă phun kơ sang ano\, ră anai [u hơmâo mơnuih mă bruă, tơnap tap [un rin. Gơmơi hu\i biă mă’’.
Kơ]ăo bruă mơ\ng Kông ty Đỉnh Nghệ tuh pơplai hơdôm hơpluh ring bruă ngă rơngiă h^ glai rưng, rung răng mơnuih [ôn sang yua kơ bơrơsua nao rai lo\n glai [ơi tơring ]ar Dak Nông, laih dơ\ng sa amăng hơdôm rơtuh ring bruă ăt tui anun mơ\n hơmâo [ơi kual Dap Kơdư.
Tơdah hơdôm thun hlâo kơ anih, glai glai rơngiă, abih bang pơjing h^ lo\n ngă hmua, lo\n pơdong sang jing plơi pla, rơnoh s^ lo\n hơdôm hơpluh klăk prăk truh hơdôm rơtuh klăk prăk sa hektar, dua thun giăm anai, rơnoh hơdôm hơpluh wơ\t pơkă hăng hlâo kơ anun, yua dah hơmâo kơ]ăo bruă arăng hyu hơduah e\p anih man pơkra sang măi pil pơ-iă yang hrơi, pơke\ apui lơtrik tơket tơkeng, tơlơi gêh gal ru\ glăi pla kyâo glai jai tơnap tui, ngă kơ kual glai klô tơlơi pơngo# kơtang biă mă.
Hơdôm mrô amăng 50 rơbâo hektar glăi rưng [u jing mơnong [ơi Gia Lai bơblih jing plah anom bruă pla kơsu
Kah hăng [ơi tơring glông {uôn Đôn, tơring ]ar Dak Lak, tơdơi kơ hơmâo đang glai ako\ pơdong anih pơkra sang măi pil pơ-iă yang hrơi pơke\ apui lơtrik, lơ\m sa anih ngă đang dưm truă pil pơ-iă yang hrơi sa hektar rơnoh prăk duh glăi hơdôm klai prăk, tơl lo\n glai pơgang kyâo pơtâo amăng tơring glông ăt lăi pơthâo pioh s^ mơdrô hăng nua 100 klăk prăk sa ar, jing sa sao, sa hektar rơbêh 1 klai prăk:
‘’Do\ glăi 4-5 hektar so$ ha mơguai, arăng [u gêh gal ngă hră yua lo\n le\ ăt do\ [ơi anun mơ\n. Rơnoh le\ 100 klăk prăk sa sao, lu hloh 150 klăk prăk sa sao. Hlơi kiăng blơi le\ s^ abih mơtam’’.
Amăng 5 boh tơring ]ar amăng kual Dap Kơdư, Gia Lai yơh lu hloh tơlơi arăng phă glai pơrai rưng, ngă rơngiă rưng mah, lo\n mah amăng tơngan pô arăng, yua hơdôm thun hlâo kơ anun, tơring ]ar brơi pơrai h^ 50 rơbâo hektar lo\n glai [u jing mơnong pioh pla kơsu.
Samơ\ rơbêh hơdôm hơpluh thun laih kơsu pla amăng anun hlong [u đ^ ôh, do\ glăi lo\n rơngiă h^ jing hmua, jing đang mơ\ng sang bruă s^ mơdrô.
Gong gai kơnuk kơna tơring ]ar Gia Lai glăk rơkâo dêh ]ar ngă brơi hră sa tơlơi pơtrun djơ\ tơlơi phiăn pioh bơblih 12 rơbâo hektar lo\n glai jing lo\n pioh yua kơ bruă pơko\n, lu biă mă `u lo\n ngă hmua prong pla kyâo boh troh, ngă đang pơdong gong apui lơtrik pơke\ hăng jua angin hăng pil pơ-iă yang hrơi.
Tui hăng Kpă Thuyên, Kơ-iăng Khua tơring ]ar Gia Lai, [ơi ano\ tơring ]ar do\ rơkâo kơ gơnong dlông, brơi ngă tui hră pơtrun abih thun blan ngă tui [u djơ\ lăi ngă tui hră pơtrun ră anai ôh, kiăng kơ sang bruă s^ mơdrô dưi hơmâo lo\n amu` ame\ đô]:
‘’Ră anai sang bruă s^ mơdrô ăt kiăng bơblih hơdră mă yua lo\n pơko\n, samơ\, Tơlơi phiăn wai lăgn kyâo glai phrâo le\ tơdah bơblih 1 hektar lo\n glai khom pla glăi 3 hektar lo\n glai pơko\n.
Ăt ]ang rơmang, ngă gêh gal kơ sang bruă s^ mơdrô ngă tui djơ\ Hră pơtrun hơđăp, bơblih 1 hektar glai le\ pla glai 1 hektar glai mơ\n’’.
Jơlan phă glai pơrai rưng mah jing jing lo\n mah [ơi kual Dap Kơdư hơmâo lu thun hăng anai laih hăng hơdră ngă kơtang hloh, anun yơh glai klô [u hơđong ôh, [u thâo ru\ glăi.
Sit anom bruă s^ mơdrô amu` ame\ tu\ mă ngă pô wai lăng glai, lo\n glai hă, gơ`u phă, gơ`u bơblih, s^ mơdrô nao rai, ngă sat kơ mơnuih [ôn sang, laih anun mơnuih [ôn sang [u anăm a` ôh ăt nao phă glai, kơsing mă lo\n glai.
Bruă phă glai pơrai rưng djơh hăng anun, tăp năng glăk hơmâo [uh rơđah kah hăng tơhrơi mơtam, pơhaih [ơi anăp hai lông lăng hăng tơlơi phiăn kơnuk kơna, [u hơmâo pô hu\i ôh.
Kah hăng tơlơi pơhing VOV hơmâo pôr laih ră anai să }ư\ Pui, tơring glông Krông Bông tơring ]ar Dak Lak. Pơ anai, mơnuih [ôn sang plơi Ea Rơt, să }ư\ Pui, nao jah drôm 37 hektar amăng 5 blan ako\ thun anai.
Lu đơ đam lo\n glai amăng anun aka [u hơmâo mơnuih jah drôm ôh, samơ\ [u jao glăi ôh kơ pô wai lăng pla kyâo dơ\ng. Pô pơtruh brơi tơlơi pơhiăp kơ khua mua pơ dlông le\ Nguyễn Văn Tâm, Khua să }ư\ Pui lăi:
‘’Lo\n ană plơi kơsing mă ră anai le\ gơ`u lăi lo\n mơ\ng lâm trường kiăng pla le\ [u dưi ôh. Rơkâo Kông ty Lâm nghiệp hơmâo hơdră pla glăi kyâo glai [ơi ]ư\ kơdư dlông adih.
Hơdră kông ty djru hiư\m pă le\, tơdah dưi ju\ yap hơdră hơge\t pơsir ta` kơ mơnuih [ôn sang’’.
Glai le\ mah, tơdah ta thâo pơgang le\ glai yôm biă maw, sa tơlơi pơhiăp arăng tuh pơkra ]ih boh hră đôm, man pơnăng amăng djop jơlan nao amăng glai [ơi 5 boh tơring ]ar.
Samơ\ nua mah mơ\ng glai kơdun đuăi yơh, nua mah mơ\ng lo\n glai dơ\ng đ^ yôm, ngă kơ bruă pơgang glai rưng, pơđ^ kyar glai rưng jai tơnap tap tui.
Không phang kơsing pah prong, hơjan hlim ia lip, lo\n tơhlo\m dor mơnuih mơnam, dram gơnam [u jai hrơi lu hloh r^m thun, sa tơlơi pơhu\i kơtang biă mă kơ nua yôm biă mă mơ\ng glai klô, kyâo pơtâo, samơ\ lu tơring ]ar plơi pla ăt do\ lăng amu` ame\ đô] kơ bruă pơgang glai rưng.
Nay Jek Pơblang
Viết bình luận