VOV4.Jarai - Ơi }il Ha Kròng (djuai ania K’ho) [ơi thôn 3, să Liêng Srônh, tơring glông Dam Rong, tơring ]ar Lâm Đồng le\ sa mơnuih ngă đang hmua ngă gru hlâo amăng tơlơi hơd^p mơda… Biă `u, `u dưi ư-ang hmâo mă hră Bơni mơng Jơnum min mơnuih [ôn sang tơring ]ar Lâm Đồng kơ bôh tơhnal mơbruă amăng bruă hrăm hăng ngă tui gru hiam tơlơi pơmin, pran jua, kơnuih Hồ Chí Minh.

Thun 1986, pơ pe\ đuăi mơng lo\n ơi yă Dà Mpao gah tơring glông Lâm Hà, pô tơdăm }il Ha Kròng hrom hăng neh wa amăng plơi ruah kual ]ư\ siăng Liêng Srônh pơdo\ng plơi pla đang hmua. Kiăng do# plơi pla, ngă đang hmua hơđong hơdôm bôh sang ano# mơnuih [ôn sang anai, gong gai plơi pla pơtrut pơsur neh wa [u phă dlai, mơ\, gum hrom anih pơhra\m hơdră ngă hmua pơdai ia kiăng pơhlôm braih huă. }il Ha Kròng hmâo khin hơtai ngă tui tơlơi pơtô ba mơng mơnuih mă bruă gah anom pơtô bruă đang hmua, dưi hmâo mơnuih mă bruă gah pơtrut pơsur ngă đang hmua djă tơngan pơtô bruă, hơdră ngă hmua ia, tơdơi kơ anun `u dưi pơhra\m bruă pla phun kơ phê dong. Thun 1997, `u dưi hmâo gong gai [ơi anai, ăt kah hăng neh wa amăng plơi đăo gơnang ruah `u ngă khua plơi.

“Dong mơng thun 1997, kâo dưi ruah ngă khua plơi, mơng anun kâo dưi gum hrom anih pơhra\m bruă ngă hmua pơdai ia, e\p lo\n pla kơ phê. Ping gah, Kơnuk kơna hmâo đing nao lăi pơhing pơtrut pơsur, pơtô brơi hơdră ngă hmua ia. Blung a am^ ama kâo pơgăn [u brơi ngă hmua ia, samơ\ tơdơi kơ anun neh wa [uh kâo hmâo djop braih huă anun hrăm tui, hăng tơdơi kơ anun kâo dưi hrăm hơdră pla phun kơ phê kiăng pơplih phrâo tơlơi hơd^p mơda, e\p lo\n dăo, gơgrong ia yua pioh pơlar phun kơ phê, [u pla [ơi kơdư dlông yua kơ tui anun amra [u hmâo gơnam pơhrui glăi ôh”.

Dưi hmâo tơlơi lăng ba gum djru mơng djuai pơjeh, hlô rông, ơi }il Ha Kròng hmâo khin hơtai ]an prăk yua ngă đang kơ phê. Kiăo tui anun, `u do# pla plah 200 [e\ phun bôh sầu riêng dong. Rơngiao kơ anun, `u do# rông hlô dong. Thun phrâo rơgao, khă ayuh hyiăng [u hơđong, samơ\ mrô gơnam pơhrui glăi mơng phun pla mơng sang ano# `u ăt pơhlôm mơn. Thun 2020 phrâo rơgao, hăng lo\n 8 ektar pla kơ phê, sang ano# `u pơhrui hmâo rơbêh kơ 24 tơn asar kơ phê krô, sang ano# `u pơhrui hmâo rơbêh kơ 900 klăk prăk.

Ngă tui bruă pơtrut pơsur hrăm hăng ngă tui tơlơi pơmin, pran jua, kơnuih Hồ Chí Minh, Gru\p apăn ruă Ping gah tơring glông Dam Rong, tơring ]ar Lâm Đồng hmâo pơplih phrâo laih hơdôm hră pơ-ar djơ\ hăng tơlơi hmâo sit [ơi anai, gong gai ]râo ba pok pơhai ngă tui. Biă `u, bruă pơtrut pơsur [u djơ\ kơnong kơ pok pơhai, ngă tui [ơi mơnuih apăn bruă, mơnuih ping gah, [ơi hơdôm bôh [irô, gru\p gơnong bruă ôh mơ\ `u do# dưi pok pơhai truh kual mơnuih [ôn sang do# dong.

Hluai tui anun, bruă pơtrut pơsur anai, mơnuih ngă đang hmua }il Ha Kròng jai thâo hluh dơlăm hloh kơ hơdôm pran jua, kơnuih mơng Wa Hồ. Mơng anun, `u jai hrơi hmâo pran jua kiăng hrưn đ^ dong pioh bơwih brơi kơ bruă đang hmua. Hơd^p thâo gum djru lăng nao rai tơdruă, pơtô brơi neh wa hơdră bơwih [ong huă kiăng gum hrom tơtlaih mơng [un rin.

“Hrăm tui gru hiam pran jua Hồ Chí Minh tui hăng kâo thâo, blung a Wa Hồ ha rơnuk do# hơd^p yua kơ lo\n ia yua kơ mơnuih [ôn sang, bơwih brơi kơ djuai ania ta. Ha rơnuk Wa Hồ mơng tơlơi pơhiăp truh bruă mă leng kơ ke\ ph^ hrom, nao pơ\ hơpă Wa Hồ leng kơ ngă gru, leng kơ bơnga] hyu. Wa Hồ hmâo brơi laih djuai ania ta tơlơi hơd^p rơnuk rơnua kah hăng ră anai. {ing ta [u dưi hrăm kah hăng Wa Hồ abih bang hai, samơ\ [ia\ biă `u ăt khom hrăm tui mơn mơng bruă anet hloh mơng Wa, kah hăng hrăm tui pran jua kiăng khăp kơ djop mơnuih, thâo lăng ba hăng gum djru tơdruă tơnap tap, amăng sang ano# khom kiăng khăp ană bơnai, ngă gru hăng neh wa amăng plơi pla. Tơdah hmâo tơlơi gal thơ ăt gum djru ba mơn neh wa amăng plơi pla jum dar pô”.

Hơdôm bôh tơhnal mơ\ sang ano# ơi }il Ha Kròng dưi ngă amăng hơdôm thun rơgao hmâo djru pơplih laih [o# mơta plơi pla Liêng Srônh, biă `u bruă hrăm tui gru, pran jua Hồ Chí Minh hmâo ba glăi laih bôh tơhnal sit nik amăng tơlơi hơd^p mơda mơnuih [ôn sang djop djuai  ania [ơi să, pơtrut pơsur pran jua hrăm hăng ngă tui gru Wa Hồ. Yă Nguyễn Thị Thu Hiền, Kơ-iăng Khua git gai Ping gah să Liêng Srônh, tơring glông Dam Rong, tơring ]ar Lâm Đồng pơsit, ơi }il Ha Kròng le\ mơnuih ngă đang hmua mơbruă, jing gru ba jơlan hlâo pioh neh wa djuai ania [ia\ hrăm tui.

“Ơi Ha Kròng le\ sa gru ba jơlan hlâo kơ neh wa amăng să hrăm tui. ~u ư-ang dưi hmâo mă Hră bơni mơng tơring ]ar [ơk brơi kơ bruă hrăm hăng ngă tui tơlơi pơmin, pran jua, kơnuih Hồ Chí Minh mơng thun 2016-2020. Anai le\ hơdră ư-ang kơ anom bruă să Liêng Srônh [ing gơmơi, hăng anai ăt le\ hơdră pơhư prong hmâo pran lar hyu kơtang truh abih bang mơnuih [ôn sang amăng să mơng thôn 1 truh thôn 5”.

Amăng hơdôm thun rơgao, [ơi Lâm Đồng hmâo lu tui gru mơnuih ba jơlan hlâo amăng hrăm hăng ngă tui gru hiam Wa Hồ, rơđah biă `u kah hăng ơi }il Ha Kròng (djuai ania K’ho), [ơi să Liêng Srônh, tơring glông Dam Rong. Ơi }il Ha Kròng hmâo hrăm hăng ngă tui laih Wa Hồ mơng bruă anet hloh, anun le\ triăng mă bruă, pơ]eh phrâo, pơkrem mă yua djơ\ hơdră, amra djru gum mơnuih pơkon hơdai bơ pơplih phrâo. Hơdôm tơlơi pơhiăp hăng bruă mă mơng `u hmâo pran lar hyu kơtang biă amăng plơi pla, djru pơđ^ kyar bơwih [ong – mơnuih mơnam [ơi să kual asuek Liêng Srônh, tơring glông Dam Rong, tơring ]ar Lâm Đồng./.

Lơ Mu K’ Yến: Pô ]ih – Siu H’ Prăk: Pô pơblang