VOV4.Jarai - Rim thun, hmâo năng ai `u 8000 truh 10.000 ]ô mơnuih nao tơring ]ar Lâm Đồng mă bruă, samơ\ hơdôm bôh anom lăi pơthâo kơ bruă mă kơnong kơ wai lăng mă năng ai `u 1/10 amăng mrô anun. Ră anai glăk amăng bơyan pe\ kơ phê, mơnuih mă bruă nao pơ\ tơring ]ar mă bruă lu biă. Tui anun, ngă hiưm hơpă kiăng pơhlôm djơ\ hrom tơlơi dưi mơng mơnuih mă bruă, pô mă yua mơnuih mă bruă, hrom hăng anun pơhlôm rơnuk rơnua hơđong [ơi tơring ]ar?

Amai Vũ Thị Thu, pô pơ ala mơng sa Sang bruă lăi pơthâo mơnuih mă bruă tơring glông Lâm Hà, tơring ]ar Lâm Đồng brơi thâo, tui hăng tơlơi rơkâo mơng [irô apăn bruă, lom ngă tui bruă lăi pơthâo mơnuih mă bruă, anom khom thâo rơđah djop tơlơi pơhing lăi nao kơ mơnuih mă bruă hlâo kơ pơphun ngă hră pơ-ar pô lăi pơthâo hăng pô mă yua mơnuih mă bruă, mơta pơkon 2 bơnah ăt pơbưp nao rai mơn, pơbưp hlâo kiăng bơkơtuai, tu\ ư hrom bruă kiăng be\ hmâo hơdôm tơlơi [u hơđong amra truh. Amai Vũ Thị Thu, lăi:

“Mơnuih mă bruă rai kâo khom ngă hră [ơi tơring glông, kâo ăt tơ`a bla rơđah rơđông kơ bruă mă, rơnoh prăk blan… Rơngiao kơ anun, kâo khom pơtô brơi pô mơnuih mă yuă mơnuih mă bruă lom ]ơkă mơnuih mă bruă glăi le\ khom ngă hiưm hơpă pioh pơphun ngă hră pơsit do# jăng jai [ơi anih do# mă bruă”.

  Mơnuih mă bruă hơdơ\ ]i hor nao pơ\ Lâm Đồng pe\ kơ phê

Rơngiao kơ thâo rơđah mơnuih mă bruă, pơhlôm bruă lăi pơthâo, ngă hră do# jăng jai tui tơlơi pơkă, gong gai do# đing nao bruă pơgang, pơgăn klin Covid-19 dong. Tui hăng ơi Bùi Đức An, Kơ-iăng Khua Jơnum min mơnuih [ôn sang tơring kual Nam Ban, tơring glông Lâm Hà, rơngiao kơ mrô mơnuih mă bruă [ơi hơdôm gơnong pơkon, mơnuih mă bruă pe\ kơ phê tui bơyan hmâo đ^ lu laih, ngă bruă wai lăng bưp lu tơlơi tơnap. Yua anun, dong mơng ako# bơyan kơ phê, tơring glông hmâo pok pơhai ngă tui tơpă laih hơdôm tơlơi pơkă mơng tơlơi phiăn.

“Hăng anih anom le\ đing nao ]râo ba pơsir hơdôm bruă bơdjơ\ nao anih do# jăng jai [ơi anih do# mă bruă pioh pe\ kơ phê kơ neh wa mơnuih [ôn sang. Biă `u, bruă pơgang, pơgăn klin ruă jing nao blung a, tui djơ\ tơlơi ]râo ba mơng Khua dêh ]ar hăng tơlơi ]râo ba mơng Jơnum min mơnuih [ôn sang tơring ]ar Lâm Đồng”.

Tui hăng ơi Đinh Đức Chí, Kơ-iăng Khua Jơnum min mơnuih [ôn sang tơring glông Lâm Hà (Lâm Đồng), hơdôm hrơi hlâo adih, bruă wai lăng mơnuih mă bruă anai akă klă anun ba truh tơlơi [u hơđong amăng plơi pla, hmâo h^ hơdôm kơđi tơlơi pơdjai mơnuih mơ\ pô anun le\ mơnuih hyu mă bruă hơdơ\ ]i hor. Kiăng pơplih pơkra tơlơi anai, amăng 2 thun je# hăng anai, bruă wai lăng mơnuih mă bruă dưi kơtưn đ^ hăng pơtrut kơtang. Gơnang kơ anun, tơlơi rơnuk rơnua hơđong [ơi tơring glông dưi pơhlôm, [u hmâo tơlơi brơdjơ\ bơrơsao kơplah wah mơnuih hyu mă bruă hăng pô yua mơnuih mă bruă.

“Kiăng wai lăng mơnuih hyu mă bruă hơdơ\ ]i hor [ơi tơring glông le\, tơring glông hmâo kơtưn pel e\p hơdôm anih anom lăi pơthâo mơnuih mă bruă kiăng mă bruă djơ\ tui tơlơi pơkă. }râo ba hơdôm gơnong bruă kông ang hăng hơdôm anih anom plơi pla kơtưn wai lăng mơnuih hyu mă bruă hơdơ\ ]i hor. Lăi pơhing kơ mơnuih mă yua mơnuih mă bruă thâo kơja\p glông hơdră wai lăng, khom thâo pô anun mơng hơpă, kơtưn hơdôm Gru\p pơlir sang ano#, Gru\p pơgang pơhlôm. Kông ang le\ kơtưn hyu tir kiăng pơgang bơyan mơyan ăt kah hăng pơgang tơlơi rơnuk rơnua hơđong [ơi plơi pla mơn”.

Khul wai lăng mơnuih mă bruă [ơi plơi pla do# mă bruă   

Ră anai, hơnong `u rim thun hơdôm bôh tơring glông, plơi prong amăng tơring ]ar Lâm Đồng hmâo mă dong 8.000 truh 10.000 ]ô mơnuih hyu mă bruă hơdơ\ ]i hor, mơnuih mă bruă nao mă bruă. Abih bang le\ [ing mă bruă đang hmua kah hăng: pe\ kơ phê; ngă đang; djru bruă [ơi sang jưh tuai… Amăng anun, mrô mơnuih mă bruă hluai tui hơdôm sang bruă, anom lăi pơthâo bruă mă kơnong kơ mơng 700-800 ]ô mơnuih, do# glăi le\ mơnuih mă bruă ro\ng hyu e\p mă bruă [ơi hơdôm bôh sang ano#, anom bơwih [ong glăk kiăng mơnuih mă bruă tui bơyan. Yua anun, kiăng ngă klă bruă wai lăng, hơdôm tơring glông, plơi prong hmâo pok pơhai hơdôm bruă wai lăng mơnuih mă bruă, kơtưn bruă pel e\p, mơng anun pơgăn [ing ngă soh, djă pioh hơđong tơlơi rơnuk rơnua [ơi hơdôm plơi pla hmâo mơnuih hyu mă bruă hơdơ\ ]i hor. Hăng anom bơwih [ong lom mă yua mơnuih mă bruă ngă tui tơlơi pơkôl hăng kông ang [ơi plơi pla amăng wai lăng, mă yua, thâo rơđah mơnuih mă bruă mơng hơpă, lăi pơdah hră kak mơnuih [ôn sang, gru rup mơng mơnuih mă bruă…

Rơđah rơđông, hăng tơlơi mă bruă klă mơng hơdôm gưl, hơdôm gơnong bruă hăng ngă tui klă hơdôm tơlơi pơkă kơ lăi pơthâo anih do# jăng jai hăng rơkut jăng jai, wai lăng klă mơnuih hyu mă bruă hơdơ\ ]i hor ăt kah hăng ngă gal kơ mơnuih mă bruă hmâo bruă mă hăng prăk pơhrui glăi, pơđ^ tui pran jua kơđiăng [u djơ\ kơnong kơ pơhlôm hơđong rơnuk rơnua ôh mơ\, `u do# jing jơlan gah tu\ yua pioh ngă tui klă bruă wai lăng mơnuih mă bruă, mơnuih mă yua mơnuih mă bruă [ơi hơdôm tơring glông plơi prong amăng tơring ]ar Lâm Đồng dong amăng bơyan pe\ kơ phê ră anai./.

            Quang Sáng: Pô ]ih – Siu H’ Prăk: Pô pơblang