VOV4.Jarai-Ping gah ta [u hơmâo tơlơi tu\ yua pơpă ôh, rơngiao kơ bruă mă bơwih brơi kơ lo\n ia, mă bruă kơ mơnuih [ôn sang. Mơnuih [ôn sang yơh phun, jing pô kơ lo\n ia hăng pran kơtang laih anun anăp nao mơ\ng bruă hơkru\....Tơlơi kiăng jơlan hơdră, bruă pơtrun mơ\ng Ping gah kơ tơlơi dưi mơnuih [ôn sang hơmâo pơbuă tui na nao laih anun [ư\ hrơi ngă brơi djop tui. Amăng hră pơtrun jơnum ping gah XIII, tal anai hơmâo pơbuă tui lu tơlơi gơgrong mơ\ng mơnuih [ôn sang lơ\m lăi nao glông pơhiăp boh pia “mơnuih [ôn sang thâo, mơnuih [ôn sang pơ]rông hrom, mơnuih [ôn sang mă bruă, mơnuih [ôn sang pel e\p’’ jing h^ boh pia tui anai dơ\ng “mơnuih [ôn sang thâo, mơnuih [ôn sang pơ]rông hrom, mơnuih [ôn sang mă bruă, mơnuih [ôn sang pel e\p, mơnuih [ôn sang krăo lăng, mơnuih [ôn sang pô tu\ mă ano\ tu\ yua”. Tơlơi anai hơmâo pơtong rơđah mơnuih [ôn sang jing pô, pran kơtang hăng tơhnal pơtrun kơ bruă pơđ^ kyar lo\n ia.
Tui hăng Kơ-iăng Khua khul đah kơmơi mut phung Việt Nam, yă Bùi Thị Hòa, tơdah hơdôm rơwang bruă laih rơgao, ping gah ta hơmâo ]ih pioh tơlơi dưi ‘’ngă khua pô mơ\ng mơnuih [ôn sang” tui hăng tơlơi phiăn mă bruă “Ping gah git gai, Kơnuk kơna wai lăng, Sang bruă djop djuai ania mơnuih mơnam hăng djop anom bruă kơđi ]ar –mơnuih mơnam pô gơgrong phun pioh kơ mơnuih [ôn sang ngă khua pô, hrom hăng tơlơi kiăng ngă “Mơnuih [ôn sang thâo, mơnuih [ôn sang pơ]rông hrom, mơnuih [ôn sang mă bruă, mơnuih [ôn sang pel e\p”, tal anai le\ Hră pơtrun mơ\ng ping gah tal XIII pơbuă tui dơ\ng dua mơta tơlơi dưi prong hloh mơ\ng mơnuih [ôn sang anun le\ “tơlơi dưi krăo lăng, dưi tu\ mă ano\ tu\ yua” djơ\ hăng phiah phiăn thun 2013 hăng Hră pơtrun mrô 217, 218, 124, 99 mơ\ng Ding jum kơđi ]ar…
Anai le\ ano\ phun kơđo\m pioh yôm biă mă amăng tơlơi pơmin mă bruă “Yua kơ mơnuih [ôn sang, pơpu\ kơ mơnuih [ôn sang, pơđ^ mơnuih [ôn sang, ano\ gơgrong, pran kơtang mơ\ng mơnuih [ôn sang amăng bruă mă pơđ^ kyar lo\n ia”. Yă Bùi Thị Hòa lăi pơtong:
“Amăng hră pơtrun hơmâo pơbuă tui boh pơhiăp mơnuih [ôn sang krăo lăng, mơnuih [ôn sang mă yua boh tu\ yua, tơlơi anun brơi [uh tơlơi gleng nao mơ\ng ping gah prong biă mă hăng mơnuih [ôn sang…Mơnuih [ôn sang hơmâo tơlơi dưi krăo lăng hăng mơnuih [ôn sang tu\ mă boh tu\ yua mơ\ng bruă pơđ^ kyar lo\n ia jing ngă pô hăng pô khom mă yua boh tơhnal mơ\ng jơlan hơdră, bruă mă mơ\ng ping gah, jing boh tơhnal brơi [uh tong ten tơlơi pơmin sa hnong kơ tơlơi gơgrong phun mơ\ng mơnuih [ôn sang”.
Nai prin tha Lê Hữu Nghĩa, kơ-iăng hơđăp Khul Pơtô djơ\ gơnong dlông dêh ]ar ta lăi le\, ping gah pơsit laih mơnuih [ôn sang yơh phun, jing ngă pô mơ\ng djop bruă hơkru\, djop bruă mă mơ\ng ping gah, kơnuk kơna abih bang anăp nao bruă pơgang klă hloh tơlơi dưi kơ mơnuih [ôn sang.
“Pơsit lăi phun, mơnuih [ôn sang jing anih phun, ano\ phun ngă pô mơ\ng tơlơi bơblih phrâo hăng pơđ^ kyar…yua kơ anun yơh djop bruă mă mơ\ng Ping gah, Kơnuk kơna, glông amăng kơđi ]ar khom ngă bruă yua kơ mơnuih [ôn sang, je\ giăm mơnuih [ôn sang, so# hăng mơnuih [ôn sang sit nik yua kơ tơlơi tu\ yua biă mă kơ mơnuih [ôn sang”.
Bruă pơbuă tui tơlơi hrăm hăng pơđ^ tui boh yôm phrâo kơ bruă ngă kơtang tơlơi dưi mơnuih [ôn sang ngă pô jing sa tơlơi kiăng biă mă, anăp nao pơđ^ tui klă hloh tơlơi gơgrong mơ\ng ping gah git gai, ăt kah hăng tơlơi gơgrong mơ\ng mơnuih [ôn sang amăng bruă mă bơblih phrâo. Tui hăng lu mơnuih rơgơi kơhnâo, mơnuih ping gah hăng mơnuih [ôn sang, tơlơi kiăng ngă hiư\m pă ano\ kiăng bơblih phrâo mơ\ng ping gah kơ tơlơi dưi mơnuih [ôn sang pok pơhai ngă tui sit nik, be\ h^ tơlơi mă bruă tu\ kơ hơmâo ngă rơngiă h^ kơnuih ping gah hăng mơnuih [ôn sang.
{ơi mông jơnum, lăi rơđah 5 mơta tơlơi hrăm găn rơgao yôm pơđ^ tui pran kơtang gum pơgôp djuai ania, ding kơna apăn bruă git gai ping gah dêh ]ar, Khua anom bruă wai lăng djop djuai ania mơnuih mơnam dêh ]ar, ơi Trần Thanh Mẫn lăi le\: pơgang kjăp hăng kơtưn tơlơi git gai mơ\ng ping gah le\ ano\ pơsit phun mơ\ng anom bruă djop djuai ania mơnuih mơnam dêh ]ar kiăng pơtum lu phung mơnuih mă bruă, ako\ pơdong, ngă kjăp, pơđ^ tui tơlơi gum pơgôp djuai ania.
Amăng bruă mă, glông amăng kơđi ]ar khom pơtô lăi kjăp tơlơi pơmin kiăng “mơnuih [ôn sang ngă phun”, pơtrut bruă ngă thâo pơ]eh phrâo, tơlơi dong yua mơ\ng mơnuih [ôn sang, pơpu\, pơgang tơlơi dưi hăng ano\ tu\ yua găl kơđi, lăp djơ\ mơ\ng mơnuih [ôn sang. Tui hăng Khua Jơnum min wai lăng djop djuai ania mơnuih mơnam Việt Nam, ơi Trần Thanh Mẫn, pơ anăp anai, bruă mă mơ\ng anom bruă wai lăng djop djuai ania mơnuih mơnam Việt Nam le\, anăp nao pơ kual plơi pla, anăp nao pơ mơnuih [ôn sang, pơđing hmư\ tơlơi pơgôp hiăp mơ\ng mơnuih [ôn sang; pơtrut tui bruă mă krăo lăng, drơ\ng glăi kơ mơnuih mơnam, ngă hrom tu\ yua hloh amăng bruă ako\ pơdong ping gah, gong gai kơnuk kơna amăng bruă mă rơgoh, kjăp kơtang, pơhlôm, pơgăn tơlơi soh sat hưp ham [ong kông ngăn, tơlơi soh sat pơko\n ngă hua] prăk kăk soh sel:
“Djop gưl anom bruă ping gah, gong gai kơnuk kơna, wơ\t abih amăng glông bruă kơđi ]ar kiăng thâo tong ten tơlơi pơmin Hồ Chí Minh kơ tơlơi gum pơgôp djuai ania hăng Anom bruă wai lăng djop djuai ania mơnuih mơnam Việt Nam; ngă tui tơlơi pơtô kjăp: Hơkru\ le\ hơkru\ kơ bruă mă mơ\ng mơnuih [ôn sang, yua kơ mơnuih [ôn sang hăng kơ mơnuih [ôn sang; pơjing anih hơdip jum dar gêh gal pioh kơ mơnuih [ôn sang pơđ^ kyar tơlơi thâo thăo mă bruă, pơ]eh phrâo, ba glăi boh tu\ yua kơ lo\n ia”.
Bruă pơtong rơđah tơlơi gơgrong mơ\ng mơnuih [ôn sang, pơđ^ tui tơlơi gơgrong kơ pô, jing ano\ phun mơ\ng mơnuih [ôn sang amăng bruă pơđ^ kyar lo\n ia hăng amăng bruă ako\ ako\ pơdong dêh ]ar ngă bruă djơ\ tơlơi phiăn ano\ kiăng “Mơnuih [ôn sang yơh phun”.
Lăng anai kah hăng pran kơtang mơ\ng djuai ania, pơtrut đ^ hăng djă pioh tơlơi gum pơgôp-ngă khua pô-djơ\ tơlơi phiăn hăng thâo pơ]eh phrâo….amra jing atur yôm biă mă kơ bruă pơđ^ kyar lo\n ia amăng rơnuk phrâo.
Nay Jek: Pơblang
Viết bình luận