VOV4.Jarai - Hơdôm thun je# hăng anai, tơlơi hơd^p mơda gơnam tam hăng pran jua mơng mơnuih [ôn sang [ơi [ôn K’Long, să Hiệp An, tơring glông Đức Trọng, tơring ]ar Lâm Đồng [u pơdơi pơđ^ tui, [uh rơđah, tơlơi rơnuk rơnua hơđong pơhlôm, pran jua amăng plơi pla dưi ngă tui, gum hrom hơbit gum tơngan hrom pơdo\ng plơi pla pơdrong asah klă hiam. Biă `u, glông tô nao rai kơplah wah Ping gah, Kơnuk kơna hăng plơi pla djuai ania K’ho [ơi anai jai kơja\p tui, tơlơi ah gơnang do# tơguan dưi kơdun h^, mơnuih [ôn sang mă yua klă bôh thâo phrâo amăng bruă ngă đang hmua pla bơnga, pơđ^ tui nua gơnam tam s^ mdrô… Bôh tơhnal anun hmâo tơlơi gum djru klă mơng tha plơi K’ Lèn – Khua git gai Ping gah [ôn K’Long.

Tu\ jum [ing gơmơi [ơi sang klă hiam hăng hmâo djop mơta gơnam tam tu\ yua, tha plơi K’ Lèn, Khua git gai Ping gah [ôn K’ Long, să Hiệp An, tơring glông Đức Trọng (Lâm Đồng) mơ-ak brơi thâo, gơnang kơ ayuh hyiăng thun anai gêh gal, bơyan mơyan klă hiam anun bơyan bơnga tết anai mơnuih [ôn sang amăng plơi ba glăi dong bôh tơhnal prong amăng ngă đang hmua. Sang hlơi hlơi leng kơ hmâo prăk pioh blơi prăp hơdôm gơnam mă yua kiăng hloh hrom hăng tơlơi mơ-ak plơi pla amăng tơlơi tết phiăn juăt mơng djuai ania.

Tha plơi K’ Lèn ruai glăi, hlâo adih, tơlơi hơd^p mơda mơnuih [ôn sang amăng plơi tơnap tap, prăk pơhrui glăi biă `u hơdôm ar hmua pơdai nga sa bơyan anun rơmon rơpa, [un rin truh na nao. Gơnam kơ dưi hmâo Ping gah hăng Kơnuk kơna lăng bat uh pơplai djop mơta, pok pơhai lu jơlan hơdră hơdră bruă tuh pơplai, djru nua pơgiăng djuai phun pla hăng pơtô glăi bôh thâo phrâo. Hrom hăng tơlơi hyu lăi pơthâo pơtrut pơsur mơng khul gru\p, jơnum min hăng gong gai hơdôm gưl – “mơnuih ping gah nao hlâo, ană plơi kiăo tui tlôn”, neh wa [ơi anai [ơ [rư\ pơplih tơlơi pơmin, amăng [rư\ hrăm tui, mă yua bôh thâo phrâo amăng bruă ngă đang hmua tui jơlan gah pơđ^ tui nua gơnam tam. Tui hăng tha plơi K’Lèn, kiăng neh wa đăo gơnang, thâo hluh hăng ngă tui, hăng bruă mă le\ mơnuih ping gah, drơi pô kâo khom jing pô blung a ngă gru hlâo:

“Blung hlâo pô khom prăp lui bôh thâo kơ drơi pô, khom thâo djop hơdôm hơdră pơtrun, hơdră bruă mơng Ping gah hăng tơlơi phiăn mơng Kơnuk kơna anun kah mơng amu` hyu lăi pơhing, pơtrut pơsur brơi rim pô neh wa. Hrom hăng anun, lom ngă hơdôm bruă hơget leng kơ khom nao hlâo, bơhmu tu `u kah hăng pô khom pơkra sang gôm mơnil, sang păng rưng pioh ngă đang hmua tui hơdră phrâo hăng hrăm tui. Tơdah kơnong kơ hyu lăi pơhing hăng mơbah đo#] thơ mơnuih [ôn sang [u thâo ôh, drơi pô kâo khom ngă hăng wot ană bă pô ăt tui anun, lom [uh ba glăi bôh tơhnal rơđah rơđông neh wa mơng hmư\ hăng ngă tui”.

Lăi nao kơ tha plơi K’Lèn, mơnuih [ôn sang amăng plơi K’ Long hlơi hlơi leng kơ pơpu\ soh. Ơi Phan Mai Khoa, Kơ-iăng Khua git gai ping gah, Khua Khul pơ ala mơnuih [ôn sang să Hiệp An, tơring glông Đức Trọng lăi le\, tơlơi [u djơ\ kơnong kơ yua drơi pô K’ Lèn le\ Khua git gai Ping gah [ôn K’ Long ôh mơ\, tha plơi khua [ôn, hăng `u le\ mơnuih ping gah ba jơlan hlâo amăng djop bruă kiăng mơnuih [ôn sang hrăm tui. Tơlơi pơpu\ anun do# pơdah tui gru klă pran jua, jơlan gah hơd^p hăng hơdôm bruă mă sit nik amăng tơlơi hơd^p mơda plơi pla. Hăng bruă pơdo\ng ping gah, pơdo\ng glông bruă kơđi ]ar kơja\p kơtang, Gru\p Ping gah [ôn K’Long ăt jing sa amăng hơdôm gru\p ba jơlan hlâo, lu thun dưi pơsit kơja\p klă hiam hăng mrô mơnuih ping gah đ^ truh 25 ]ô mơnuih, amăng anun hmâo lu mơnuih ping gah hlăk ai le\ djuai ania [ia\. Bôh tơhnal anai hmâo tơlơi djru klă mơng Khua git gai Ping gah [ôn K’ Long ơi K’ Lèn. Ơi Phan Mai Khoa, lăi:

“Khua git gai Ping gah [ôn K’ Long le\ mơnuih djuai ania [ia\ samơ\ ngă tui bruă jao klă biă, amăng anun khom yap nao bruă pơdo\ng ping gah, pơdo\ng glông bruă kơđi ]ar [ơi [ôn lan bôh tơhnal prong. Biă `u, K’Long le\ plơi djuai ania [ia\ samơ\ ră anai bruă pơđ^ kyar bơwih [ong hơđong [ia\ laih”.

{ôn K’Long hmâo rơbêh kơ 90% le\ mrô mơnuih djuai ania K’ho, biă `u hơd^p hăng bruă đang hmua. Amăng hơdôm thun je# hăng anai, rơngiao kơ bruă bơwih brơi tơlơi pơđ^ kyar bruă bơwih [ong huă hăng tơlơi hơd^p mơda, neh wa amăng plơi gum hrom klă na nao hăng ngă tui ba glăi bôh tơhnal hơdôm bruă bơkơtưn khăp kơ lo\n ia, hơdôm jơlan hơdră, bruă pơsur yua kơ plơi pla pơphun. Mơng anun, [o# mơta plơi pla jai hrơi pơplih phrâo, phiăn juăt sô hơđăp [u tu\ yua dưi lui tui [ơ [rư\, tơlơi pơmin do# tơguan ah gơnang lui h^ mơn, tơlơi hơd^p mơda klă hiam, pơplih phrâo jai hrơi jai dưi ngă tui…

Khă hnun hai, tui hăng tha plơi K’ Lèn, Khua git gai Ping gah [ôn K’Long, lu mơnuih khă pơđ^ kyar bruă đang hmua tui jơlan gah phrâo samơ\ bôh tơhnal ba glăi ăt akă [u prong mơn. Yua anun, kiăng hmâo dong hơdôm tơlơi lăng ba, pơsit jơlan gah mơng Ping gah hăng Kơnuk kơna amăng ]râo ba pơphun bruă ngă đang hmua, pơđ^ tui ano# klă hăng pơdo\ng anăn păn gơnam tam. Hmâo tui anun, [ôn K’Long mơng hmâo dong tơlơi gah pioh kơja\p yak pơđ^ kyar hloh. Tha plơi K’ Lèn, Khua git gai Ping gah [ôn K’Long, lăi:

“Hơdôm tơlơi ]ang rơmang le\ do# lu biă, kâo ]ang rơmang pơtrut kơtang dong bruă lăi pơhing mơng hơdôm gưl, hơdôm gơnong bruă, amăng anun đing nao mơnuih [ôn sang ngă rai hơdôm gơnam mă mơng đang hmua hmâo nua yôm, biă `u hơdôm hơdră pơlir hpbit ngă đang hmua ba glăi bôh tơhnal mơ\ hơdôm anih anom pơkon [u dưi ngă. Rơngiao kơ anun, ăt kiăng hmâo tơlơi djru gum mơng Ping gah hăng Kơnuk kơna ]râo ba mơn, pơsit jơlan gah hơdră phun a`am hla rok, phun bơnga hiưm `u kiăng ba glăi bôh tơhnal prong pơđ^ tui ano# klă tơlơi hơd^p mơda”.

Hăng hơdôm tơlơi gum hơgo#p klă amăng bruă pơdo\ng Ping gah, pơdo\ng glông bruă kơđi ]ar hăng pơđ^ kyar tơlơi hơd^p mơda bơwih [ong – mơnuih mơnam mơng plơi pla, tha plơi K’Lèn, Khua git gai Ping gah [ôn K’Long hmâo mă laih lu [a\ng hră bơni mơng tơring glông Đức Trọng hăng tơring ]ar Lâm Đồng. Djơ\ hăng mơnuih ping gah nga gru hlâo, tha plơi hmâo ara\ng đăo gơnang mơng plơi kiăng ană tơ]ô hrăm tui biă./.

Quang Sáng: Pô ]ih – Siu H’ Prăk: Pô pơblang