VOV4.Jarai - Amăng hơdôm hrơi anai neh wa djop djuai ania [ia\ [ơi tơring ]ar Kontum glăk anăp nao Jơnum Ping gah tal XIII hăng tơlơi đăo gơnang ha sa hăng ]ang rơmang kơ hơdôm tơlơi pơsit hơdră bruă mơng Ping gah.

Bok bol rơmet pưk sang anih do# kiăng prăp lui ]ơkă Tết tui phiăn juăt Tân Sửu 2021, samơ\ ơi A Brưk, djuai ania Bahnar, sang [ơi plơi Kon Klor, phường Thắng Lợi, plơi prong Kontum, tơring ]ar Kontum ăt pioh mơn lu mông kiăng hmư\, pơđok hră pơhing, lăng tivi kiăng thâo kơ bruă Jơnum tal XIII mơng Ping gah. Ơi A Brưk brơi thâo, drơi pô tui đăo khôp, ro\ng gơgrong do\ng amăng khul Ping gah rơgao hăng anai 25 thun, `u [uh Ping gah je# giăm biă, bơwih brơi kơ tơlơi hơd^p mơda mơnuih [ôn sang. Dưi hmâo mơnuih [ôn sang ruah ngă khua plơi, mơnuih ping gah ruah ngă Khua git gai gru\p Ping gah, dong mơng hrơi apăn bruă mơng pô kơ Ping gah, `u juăt hyu lăi pơhing, pơtrut pơsur ană plơi Kon Klor hmư\ tui, hăng ngă tui Ping gah:

“Hăng drơi pô mơng thun 1996 hmâo ro\ng gum hrom laih hăng Ping gah. Kâo pô [uh hơdră pơtrun mơng Ping gah, hơdră bruă tơlơi phăn mơng Kơnuk kơna djơ\ biă. Kâo le\ mơnuih hyu lăi pơhing pơtrut pơsur neh wa thâo hluh kơ Ping gah, đăo gơnang tui Ping gah, tui Kơnuk kơna. Hăng neh wa mơnuih [ôn sang tơlơi hơd^p mơda hrơi anai ăt gơnang kơ Ping gah, gơnang kơ Kơnuk kơna hmâo hơdră pơtrun djơ\ tui anun kah hăng pơđ^ kyar kiăng prăk pơhrui glăi kơ sang ano# hơđong amăng tơlơi hơd^p mơda, pơhro\ trun [un rin kơja\p gum hrom amăng bruă mơnuih mơnam”.

Dra ngek Bahnar [ơi plơi prong Kontum suang mơ-ak hrơi jơnum prong

Hlâo kơ Jơnum tal XIII mơng Ping gah, [ơi đang hmua pơ\ să Ia }im, plơi prong Kontum, Gru\p mă bruă hrom pla phun bôh troh hmâo 96 ]ô mơnuih, biă `u neh wa djuai ania Jarai [ơi anai glăk gun kơ bruă prăp lui kơ rơwang bruă prong 10 ektar anai. Amăng hơdôm hrơi djop mơta gơnam mă mơng đang hmua, kah hăng kơ phê, tiu, bôh bơr… lu thun je# hăng anai trun nua na nao le\ hơdră pla pơtơi tui hơdră phrâo s^ kơ dêh ]ar ta] rơngiao pok tơbiă jơlan gah pơđ^ kyar bơwih [ong phrâo kơ mơnuih [ôn sang. Ơi A Quang, [ơi plơi Ba Sa, să Ia }im brơi thâo, pran đăo gơnang mơng mơnuih [ôn sang pioh kơ Ping gah, Kơnuk kơna, hăng hơdôm gưl gong gai [ơi anai rơđah biă hăng je# giăm dong:

Dưi hmâo tơlơi lăng ba mơng hơdôm gưl git gai, mơng gong gai plơi plan eh wa tui biă. Biă `u [ing khua mua [ơi anai rơgao kơ lăi pơhing, pơtô pơhra\m, pơtrut pơanur neh wa kiăng thâo kơ bruă pơđ^ kyar bơwih [ong [ơi anai kiăng hmâo hmăi prăk kơ neh wa pơhrui glăi, neh wa đăo gơnang biă. Hrom hăng anun dưi hmâo Ping gah, Kơnuk kơna lăng ba lu djop mơta. Bơhmu tu `u neh wa hmâo tơlơi tơnap kơ prăk yua pioh kơ bruă le\, gong gai ngă gal brơi kiăng neh wa hmâo prăk ]an pơsir bruă mă glăk ngă ră anai”.

Sa bôh să kual djuai ania Hơdang [ơi tơring ]ar Kontum

Tơring ]ar Kontum hmâo 43 djuai ania adơi ayong do# hơd^p hrom, amăng anun neh wa djuai ania [ia\ hmâo 53% mrô mơnuih [ôn sang mơng tơring ]ar. Hơdôm hrơi anai, neh wa djop djuai ania [ơi tơring ]ar Kontum, hmâo: Hơdang, Bahnar, Jeh-Triêng, Jarai, Brâu, Rơmân hăng Hrê glăk anăp nao Jơnum tal XIII mơng Ping gah hăng tơlơi đăo gơnang khop hăng ]ang rơmang kơ hơdôm hơdră bruă pơsit mơng Ping gah. Ơi A Brưk, djuai ania Bahnar, plơi Kon Klor, phường Thắng Lợi, plơi prong Kontum, lăi:

“Rơgao kơ lăng tui phun [ing gơmơi ăt thâo mơn kơ hơdră pơtrun mơng Ping gah anăp nao Jơnum tal XIII. {ing gơmơi đăo gơnang kơ hơdră pơpha bruă mă mơng Ping gah hăng Kơnuk kơna. Hăng sa ]ô mơnuih pơ ala kơ lo\n ia yua anun khom hmâo pran jua klă, hmâo bôh thâo ia rơgơi anun kah mơng pơhlôm gơgrong bruă pioh bơwih brơi kơ mơnuih [ôn sang, biă `u tơlơi rơnuk rơnua hơđong. Ră anai bruă pơgang lo\n ia plơi pla [ơi ro\ng lo\n tơnah gleh tơnap. Gơnang kơ bruă git gai thâo, kơhnâu, hmâo pran jua klă dưi gơgrong bruă anai hăng ngă brơi lo\n ia đ^ kyar. Ping gah [ing ta amra ruah djơ\ mơnuih hăng djơ\ bôh thâo kiăng git gai lo\n ia pơđ^ kyar hloh dong”.

Bơ\ ơi A Quang, djuai ania Jarai, [ơi plơi Ba Sa, să Ia }im, plơi prong Kontum le\ pơdah pran jua tui anai:

“Neh wa ]ang rơmang [ing khua mua git gai phun tơdơi kơ tal Jơnum anai amra pơsit jơlan gah kơ tơlơi pơđ^ kyar bơwih [ong mơng neh wa”.

Mơng să Sa Loong, tơring glông guai lo\n ia Ngọc Hồi, ơi A Chơi, djuai ania Hơdang, [ơi plơi Giang Lố 2, brơi thâo:

“Să Sa Loong kual asuek, ataih tơnap tap biă, guai lo\n ia giăm hăng dêh ]ar Kur. Jơlan nao rai tơnap tap, biă `u mơng să nao pơ\ guai lo\n ia hăng hơdôm ring bruă pơkon akă tum djop ôh. }ang rơmang tơdơi kơ Jơnum tal XIII Ping gah lăng ba tuh pơ plai kơ anom mă yua hơbit [ơi anai biă `u jơlan nao rai”.

Anăp nao Jơnum tal XIII mơng Ping gah hăng pran jua đăo gơnang khop, neh wa djop djuai ania Dăp Kơdư lăi hrom, [ơi tơring ]ar Kontum lăi ha jăn glăk ba tơbiă lu tơlơi ]ang rơmang amăng hơdôm hơdră bruă pơsit mơng Ping gah. Tơlơi ]ang rơmang anun sit `u jing h^ sit lom tơlơi pơtrun pơsit mơng Ping gah mă yua amăng tơlơi hơd^p mơda, hăng jơlan hơdră bruă mă rơđah rơđông.

Khoa Điềm: Pô ]ih – Siu H’ Prăk: Pô pơblang