VOV4.Jarai - Tơring ]ar Kontum hmâo jơlan guai lo\n ia ataih rơbêh kơ 292 km giăm hăng dua bôh dêh ]ar Lao hăng Kur. Amăng hơdôm thun rơgao, ling tơhan pơgang guai lo\n ia [ơi tơring ]ar Kontum hmâo gum hrom hăng gong gai 13 bôh să, gah 4 bôh tơring glông guai lo\n ia mơng tơring ]ar pok pơhai ba glăi bôh tơhnal lu hơdră djru mơnuih [ôn sang pơđ^ kyar bơwih [ong – mơnuih mơnam. Hrom hăng anun ngă klă bruă lăi pơhing, pơtrut pơsur mơnuih [ôn sang gum hrom hyu tir pơgang guai lo\n ia, po\ng go\ng guai dưi pơdo\ng bruă abih bang mơnuih [ôn sang pơgang guai lo\n ia kơja\p kơtang.

Pơphun thun phrâo 2021 sang ano# ayong A Thá hăng amai Y Éo [ơi plơi Pêng Lang, să Đak Blô, tơring glông Đak Glei giăm hăng dêh ]ar Lao hmâo hrưn đ^ tơtlaih mơng sang ano# [un rin. Amai Y Éo mơ-ak, anun le\ gơnang kơ pran jua prong prin mơng Đại uý Hoàng Văn Hiệp, Khua Gru\p pơtrut pơsur mơnuih [ôn sang hrom hăng mơnuih apăn bruă tơhan, ling tơhan Puih kơđông pơgang guai lo\n ia Đak Blô hmâo ngă adơi ayong hăng sang ano#, abih pran jua pơtô brơi hơdră pơđ^ kyar bơwih [ong, bơwih brơi kơ ană bă hrăm hră:

“Puih kơđông pơgang guai lo\n ia Đak Blô, mơnuih apăn bruă puih kơđông le\ met Hiệp pơtô brơi kơ sang ano# hơdră pơđ^ kyar bơwih [ong. Bơhmu tu `u kah hăng pla sâm hre\ [udah ngă đang hơbơi plum. Puih kơđông pơgang guai lo\n ia ăt djru laih kơ dua rơkơi bơnai rông un pioh bơwih [ong. Sang ano# ăt mơ-ak mơn dưi rông ană bă hrăm hră, klă hiam dưi pơkra sang do#. Dua rơkơi bơnai ăt gir run mơn kiăng pơđ^ kyar bơwih [ong kiăng kơja\p kơtang hloh dong”.

Hơdră pla sâm hre\ pơđ^ kyar bơwih [ong mơng khul ling tơhan pơgang guai lo\n ia tơring ]ar Kontum gum hrom hăng Khul đah kơmơi ngă tui

Djă pioh, ngă tui klă jơlan gah “3 gơgrong kơja\p, 4 gum hrom”, anun le\: “Gơgrong kơja\p anom bruă, anih anom mă bruă, kiăo tui hơdra\ pơtrun, hơdră bruă” hăng “[ong huă hrom, do# hrom, ngă hrom, pơhiăp tơlơi pơhiăp neh wa” hăng mơnuih [ôn sang, Khul ling tơhan pơgang guai lo\n ia tơring ]ar Kontum hmâo djru klă laih amăng bruă pơtrut tơlơi bơwih [ong – mơnuih mơnam amăng kual guai lo\n ia tơring ]ar Kontum pơđ^ kyar. Hơdôm bôh puih kơđông pơgang guai lo\n ia rôk tui glông guai lo\n ia ataih rơbêh kơ 292 km giăm hăng dua bôh guai lo\n ia Lao hăng Kur hmâo pơpha 67 ]ô mơnuih ping gah nao gum hrom [ơi 58 gru\p ping gah plơi hăng giăm truh 300 ]ô mơnuih ping gah gơgrong bruă [ơi giăm truh 970 bôh sang ano#; 46 ]ô mơnuih apăn bruă tơhan, ling tơhan ngă adơi ayong djru 38 bôh sang ano# djuai ania [ia\ tơnap tap hrưn đ^ tơtlaih mơng [un rin. Hrom hăng anun khul pơgang guai lo\n ia hmâo pok pơhai lu hơdră ba glăi bôh tơhnal djru pơđ^ kyar bơwih [ong – mơnuih mơnam, kah hăng: ]ơkă djru ba 75 ]ô ]ơđai sang hră tui Jơlan hơdră djru ]ơđai nao sang hră; ]ơkă 14 ]ô ]ơđai ngă ană rông mơng Puih kơđông pơgang guai lo\n ia; djru 124 drơi rơmô pioh rông kơ 67 bôh sang ano# [un rin; hơdră pla sâm hre\, bôh bơr… djru pơplih phrâo tơlơi hơd^p mơda, pơđ^ tui prăk pơhrui glăi kơ mơnuih [ôn sang. {ơi să guai lo\n ia tơnap tap hloh tơring ]ar Kontum, ơi A Mon, Kơ-iăng Khua Jơnum min mơnuih [ôn sang să Đak Blô, tơring glông Đak Glei brơi thâo, mơnuih apăn bruă tơhan, ling tơhan pơgang guai lo\n ia le\ anih gơnang đăo kơnang mơng gong gai hăng mơnuih [ôn sang [ơi anai:

“Puih kơđông pơgang guai lo\n ia Đak Blô gum hrom pơphô kơ gong gai plơi pla ngă tui jơlan hơdră djru mơnuih [ôn sang pơđ^ kyar bơwih [ong, mơnuih mơnam, rơnuk rơnua plơi pla lo\n ia. Biă `u, djru mơnuih [ôn sang hơdră blơi rơmô tuh ană, dua le\ un pioh rông, tlâo le\ bip sim. Hrom hăng anun ăt gum hrom mơn hăng đah kơmơi plơi prong jưh jom Hà Nội, đah kơmơi tơring ]ar, tơring glông hăng să  pla sâm hre\ kơ neh wa djă kơja\p tơlơi rơnuk rơnua kơđi ]ar [ơi anai”.

Ană rông mơng mơnuih mă bruă, ling tơhan Puih kơđông pơgang guai Mo Rai

Hrom hăng bruă djru gum mơnuih [ôn sang [ơi kual guai lo\n ia pơđ^ kyar bơwih [ong pơđ^ tui tơlơi hơd^p mơda, hơdôm puih kơđông pơgang guai lo\n ia [ơi Kontum ăt gum hrom mơn hăng hơdôm gưl Ping gah, gong gai 13 bôh să guai lo\n ia pơtrut kơtang bruă lăi pơhing, lăi pơthâo, pơtô pơhra\m tơlơi phiăn kơ hơdôm gưl mơnuih [ôn sang. Rơđah biă `u gah hơdră pơtrun, jơlan gah, hơdră bruă mơng Ping gah, tơlơi phiăn mơng Kơnuk kơna gah guai lo\n ia; gah bruă pơgang, pơgăn klin Covid-19; gum hrom ngă tui ba glăi bôh tơhnal Tơlơi ]râo ba mrô 01, lơ 9/1/2015 mơng Khua dêh ]ar “kơ pơphun bruă abih bang mơnuih [ôn sang gum hrom pơgang pô lo\n ia, tơlơi rơnuk rơnua guai lo\n ia amăng rơnuk phrâo”. Đại uý Diệp Xuân Hoà, Ding kơna apăn bruă kơđi ]ar Puih kơđông pơgang guai lo\n ia Đak Blô, brơi thâo:

“Amăng hơdôm thun rơgao hmâo lu sang ano# hăng mơnuih [ơi să Đak Blô hmâo gum hrom hăng mơnuih apăn bruă tơhan, ling tơhan puih kơđông pơgang guai lo\n ia k^ pơkôl gum hrom pơgang jơlan guai lo\n ia, po\ng go\ng guai lo\n ia. Rơgao kơ anun djru pơgang pơhlôm abih bang jơlan guai lo\n ia, po\ng go\ng guai amăng kual Puih kơđông gơgrong bruă, djru ngă hơđong kơja\p bruă kơđi ]ar, hơđong pơhlôm mơnuih mơnam amăng kual puih kơđông wai lăng”.

Mơnuih [ôn sang să Pờ Y, tơring glông Ngọc Hồi gum hrom pơgang guai, po\ng go\ng guai lo\n ia       

Amăng 5 thun rơgao, hmâo laih 245 wot gru\p plơi pla; giăm truh 720 wot bôh sang ano#, rơbêh kơ 570 wot ]ô mơnuih [ơi hơdôm bôh să guai lo\n ia mơng tơring ]ar Kontum gơgrong gum djru mă pô jơlan guai lo\n ia, po\ng go\ng guai lo\n ia… Đại tá Lê Minh Chính, mă bruă Ping gah Ling tơhan pơgang guai lo\n ia tơring ]ar Kontum brơi thâo, khul ling tơhan pơgang guai lo\n ia tơring ]ar Kontum hmâo pơdo\ng laih bruă abih bang mơnuih [ôn sang pơgang guai lo\n ia kơja\p kơtang [ơi glông guai dêh ]ar:

“Ping gah, {irô git gai ling tơhan pơgang guai lo\n ia tơring ]ar hmâo ]râo ba hơdôm puih kơđông ngă klă bruă pơphô brơi, pơdo\ng, hơkru\ đ^ glông bruă kơđi ]ar [ơi hơdôm bôh să gah guai lo\n ia. Gưl Ping gah, gong gai plơi pla hăng mơnuih [ôn sang hơdôm bôh să guai lo\n ia mơ-ak biă lom lu jơlan hơdră, lu rơwang bruă truh hăng neh wa. Tơlơi hơd^p mơda djop mơta mơng neh wa [ơi kual guai lo\n ia hmâo pơplih phrâo. Hăng hơdôm bruă mă kah hăng anun hmâo djru laih hơkru\ đ^ amăng bruă hơkru\ đ^ kơja\p pơdo\ng bruă abih bang mơnuih [ôn sang pơgang guai lo\n ia”.

Hăng hơdôm tơlơi gum hơgo#p mơng khul ling tơhan pơgang guai lo\n ia Kontum, truh ră anai hmâo 4 bôh să [ơi guai lo\n ia [ơi tơring ]ar Kontum djop 19 tơhnal pơkă pơdo\ng plơi pla phrâo. 9 bôh să do# glăi hmâo mơng 9 tơhnal pơkă hăng lu hloh kơ anun. Hrom hăng gong gai plơi pla, mơnuih apăn bruă ling tơhan, ling tơhan hơdôm bôh puih kơđông ăt glăk djru klă mơn mơnuih [ôn sang pơdo\ng pơjing hơdôm gơnam OCOP hăng pơke\ hăng pơjing glông pơlir hơbit amăng pơkra, s^ mdrô gơnam mă mơng đang hmua. Khul ling tơhan pơgang guai lo\n ia tơring ]ar Kontum pơsit na nao, djru pơđ^ kyar bơwih [ong – bôh thâo, pơdo\ng tơlơi hơd^p mơda trơi pơđao, yâu mơ-ak kơ mơnuih [ôn sang guai lo\n ia le\ bruă mă yôm phăn kiăng to# tui hơkru\ đ^, pơdo\ng bruă djop mơnuih [ôn sang pơgang guai lo\n ia kơja\p kơtang./.

            Khoa Điềm: Pô ]ih – Siu H’ Prăk: Pô pơblang