Dong mơng hrơi akŏ pơjing truh ră anai, găn rơgao 14 tal jơnum, Ping gah lêng kơ kiăo tui tơlơi rơkâo amăng bruă ngă hơkrŭ kiăng ba tơbiă lu tơlơi črâo trun, tơlơi pơtrun pơprong ƀu dong gah rơngiao kơ hơnong pơkă yua kơ lŏn ia, yua mơnuih ƀôn sang. Kơ-iăng nai tha prin-nai prin tha Nguyễn Viết Thông, Khua čih pioh Khul Lý Luận gơnong glông brơi thâo, amăng tơlơi pơkôl pơkă blung a mơng Ping gah thun 1930, Nguyễn Ái Quốc hơmâo ngă tui klă amăng boh tơhnal tui jơlan gah Mác Lênin  tui tơlơi gal sit nik ƀơi Việt Nam lơm ngă rơđah tui pran jua ngă bruă anai:

“Amăng mông jơnum akŏ pơjing Ping gah hơmâo hluai tui hơdôm hră pơ-ar pơkă klah čun; jơlan gah bruă mă klah čun, tơlơi pơkă klah čun; jơlan hơdră klah čun mơng Ping gah, hơdôm hră pơ-ar blung a amăng tơhnal pơkă blung a, hơmâo črâo ba rơđah, hơnong pơkă ngă tui na nao mơng Ping gah yua tơlơi dưi mơng mơnuih ƀôn sang, hăng mơng anun truh ră anai ƀing ta lêng kơ gir run brơi hơnong pơkă yôm phăn anai”.

40 thun rơgao hăng lu mơnuih ăt kơđŏm glăi amăng pran jua thun blan mơ̆ arăng juăt iâu lĕ “rơnuk bao cấp”…anai lĕ sa rơwang gru grua yôm phăn mơng lŏn ia hăng hơdôm tơlơi bơră ruai glăi dŏ hơdor na nao. Mơng anai, tal pơplih phrâo hơmâo găn rơgao lu tơlơi yak nao kơtang amăng bruă mă. Amăng anun, hơmâo pơgiong hơdră bơwih ƀong phrâo, pơplih bơwih ƀong huă tui jơlan gah ba gơnam sĭ mơdrô tui tơlơi git gai wai lăng mơng Kơnuk kơna. Nai tha prin-Nai prin tha Tạ Ngọc Tấn, kơ-iăng Khua khul Lý luận gơnong glông brơi thâo:

“Anai lĕ sa tơlơi yak nao yôm phăn kiăng ba truh hơdôm bruă kiăng ngă tui anun lĕ: pơsit tong Kơnuk kơna phiah phăn, pơsit tong tơlơi glăm ba yôm phăn mơng bruă pơjing, pơplih pơkra amăng Ping gah, pơsit tong tơlơi prong hloh mơng gru grua, pơđĭ kyar bơwih ƀong huă pơlir hăng bruă pơjing, pơđĭ kyar gru grua, ngă tui tơlơi pơplih klă, bơkơnar mơnuih mơnam…Hơdôm boh tơhnal yôm phăn tui anun hơmâo pơtum pơƀut, lăng glăi tơdơi kơ 20 thun pơplih phrâo mơng Ping gah”.

Jơlan gah bruă pơjing lŏn ia amăng rơnuk đĭ chủ nghĩa xã hội (pơhrua, pơđĭ kyar thun 2011) hơmâo tŭ yap ngă tui amăng Jơnum tal XI mơng Ping gah pơsit tong hơnong pơkă truh tong krah rơnuk thun tal 21: “Đơ đam Ping gah, abih bang mơnuih ƀôn sang kiăng gir run pơjing lŏn ia ta jing sa boh dêh čar tuh tia pơkra ming phrâo, tui jơlan gah xã hội chủ nghĩa”. Čơpăn boh tơhnal pơprong hơmâo lăi nao amăng jơlan gah bruă mă thun 2011 mơng Ping gah pơdah tơlơi pơmĭn tong ten kơ “mơnuih mơnam, xã hội chủ nghĩa mơ̆ mơnuih ƀôn sang ta pơjing” ăt glăk dŏ na nao truh ră anai. Kơ-iăng nai prin tha Nguyễn Trọng Phúc, Sang hră pơtô bruă kơđi čar ƀôn prong Hồ Chí Minh pơsit tong:

“Mơng kơsem min boh tơhnal klah čun sit nik hăng pơđĭ kyar boh tơhnal, sit biă ñu lĕ boh tơhnal kơ chủ nghĩa xã hội hăng jơlan đĭ chủ nghĩa xã hội Việt Nam amăng jơlan pơplih phrâo, laih dong ƀơƀrư̆ ngă tui hơdôm tơlơi pơmĭn amăng boh tơhnal pơkă, sit biă ñu lĕ 10 tơlơi rô nao rai pơprong mơ̆ Jơnum tal 13 pơtum pơƀut glăi, anai lĕ tơlơi truh kih amăng pơjing, pơplih pơkra amăng Ping gah kơ boh tơhnal, tơlơi pơsit”.

Amăng hrơi blan rŏng lŏn tơnah glăk yak nao rơnuk tuh tia pơkra ming tal pă hăng glăk pok prong, ngă tañ hloh hăng aka ƀu hơmâo ôh hlâo anun, hăng hơdôm tơlơi pơplih kơtang amăng yua boh thâo măi mok, tơlơi bơdjơ̆ nao kơtang tơl djop dêh čar, bruă pơplih pơčeh phrâo lĕ tơlơi pơmĭn phrâo amăng jơlan gah pơđĭ kyar mơng djop dêh čar.

Tơlơi truh kih mơng Jơnum ruah khua mua đơ đam dêh čar tal XIV, anai lĕ tơlơi kơđŏm glăi yôm phăn tŏ tui 40 thun pơplih phrâo, kơđŏm glăi rơwang tŏ tui mơng bruă pơplih phrâo, mut hrŏm, anai lĕ tơlơi yak nao yôm phăn amăng pơđĭ kyar amăng lŏn ia; amăng anun, lăng pơplih pơčeh phrâo ngă atur, lăng ană mơnuih hăng gru grua ngă akŏ, lăng tơlơi rơngai, ngă pô pơlir hăng mut hrŏm dơlăm jơlan gah bruă mă. Anai lĕ hrơi blan Việt Nam pơsit tong pran hrưn đĭ, pok phư tơlơi thâo thăi, hrưn đĭ pran bơkơtưn hăng anăp nao pơđĭ kyar tañ, hơđong kjăp. Jơnum tal XIV ƀu djơ̆ kơnong lĕ tơlơi gir run bruă kơđi čar đôč ôh mơ̆ ăt lĕ pran yak nao rơnuk phrâo, pran jua ba lŏn ia Việt Nam yak nao rơnuk phrâo kar hăng tơlơi pơsit mơng Khua git gai Ping gah dêh čar ơi Tô Lâm:

“Jơnum ruah khua mua đơ đam dêh čar tal XIV lĕ bruă kơđi čar yôm phăn mơng Ping gah hăng djuai ania ta, anai lĕ sa tơlơi kơđŏm glăi gru grua mơng lŏn ia tal amăng rơnuk Hồ Chí Minh, kơđŏm glăi tơlơi pơtum pơƀut gru grua hơdôm rơbâo thun hing ang mơng djuai ania ta kiăng hrưn đĭ pô amăng rơnuk phrâo”.

 Găn rơgao 96 thun akŏ pơjing hăng pơđĭ kyar, mơng hơdôm tơhnal pơkă blung a truh pơ hơdôm tơlơi dưi prong prin mơng 40 thun pơplih phrâo hăng tơlơi truh kih mơng jơnum tal XIV, Ping gah ta lêng kơ ngă tui hơnong pơkă yua kơ lŏn ia, yua kơ mơnuih ƀôn sang, ƀu pơdơi pơplih phrâo, pơplih pơkra kiăng git gai lŏn ia hrưn đĭ. Hăng pran gơgrong hrưn đĭ pô amăng rơnuk phrâo, lăng pơplih pơčeh phrâo jing tơlơi pơtrut, lăng ană mơnuih hăng gru grua lĕ atur, Việt Nam kjăp pran yak nao jơlan pơđĭ kyar tañ, hơđong kjăp./.