Lăng nao hyơ hyơr amung kơphê hlăk tơsă mriah, kơñĭ pĕ gui amăng rêu, ayong A Kham, plơi Lê Toan, să Ngok Linh, tơring glông Đak Glei, Kon Tum, hok mơak biă mă yua thun anai kơphê hơmâo nua pơmă. Bơyan pĕ kơphê thun anai, sang anŏ ñu him lăng amra pơhrui glăi hơmâo 80 klăk prăk mơ̆ng rơbêh 4000 phun kơphê, sang anŏ ayong A Kham pơklaih ƀun rin laih:

“Kâo hrăm hăng hla tui ƀing apăn bruă kơnuk kơna pơtô brơi, kơphê đĭ hiam. 2 bơyan na nao mơtam đơ đam kơphê pĕ sĭ hơmâo nua, kâo rơkâo thun pơ anăp kiăng čan prăk dơ̆ng pioh pok prong đơ đam pla kơphê. Pơklaih mơ̆ng sang anŏ ƀun rin laih samơ̆ ăt gir run hloh bơwih ƀong huă kiăng ană bă hrăm pơar truh kih".

Ơi A Min, Khua git gai ping gah plơi Lê Ngok, să Ngok Linh, brơi thâo, tơlơi djru mơ̆ng ping gah, gong gai kơnuk kơna, amăng hơdôm thun giăm anai hơmâo pơblih lu mơta tơlơi hơdip mơda mơnuih ƀôn sang yua thâo ƀiă bruă bơwih ƀong huă. Grup apăn bruă mơ̆ng tơring čar glăi djru ană plơi pla, khua mua tơring glông, să hai dŏ hrŏm mơnuih ƀôn sang, dơ̆ng mơ̆ng ƀong huă, truh bruă ngă hmua, pơčrâo ba pơtô brơi hơdră ngă hmua pla pơjing, djru brơi pơjeh phun pla, hlô mơnong pioh rông. Mơ̆ng anun, djru kơ ană plơi pla thâo pơblih tơlơi pơmin, bruă mă, gir run hloh amăng bruă ngă hmua. Đơ đam kơphê, đang sâm hrĕ, phun kuê̆, phun đinh lăng, sâm Ngok linh prong tui na nao, djru kơ mơnuih ƀôn sang pơhrui glăi prăk kăk laih anun pơsir hĭ tơlơi ƀun rin hmar biă mă. Kơnong amăng 4 thun giăm anai đôč, mrô sang anŏ ƀun rin hrŏ truh 60%, ră anai dŏ glăi 20 boh sang anŏ ƀun rin. Ơi A Min lăi pơtong, mơnuih ƀôn sang amăng plơi hlăk pơblih tui hmar biă mă, hơđong mă bruă bơwih ƀong huă:

"Hlâo adih tơlơi bơwih ƀong huă tơnap tap mơ̆n samơ̆ ră anai plai ƀiă laih, mơnuih ƀôn sang thâo pơblih tơlơi pơmin amăng bruă mă. Lu sang anŏ hơmâo ping gah, kơnuk kơna djru ba, dưi man pơdong sang kah hăng ră anai hơđong laih yơh. Mơnuih ƀôn sang ăt đing nao kơ bruă pơđĭ kyar bơwih ƀong huă, sang anŏ čan prăk pla sâm, sang anŏ đơ đa čan prăk pla kơphê, pla phun quê̆, phun bơ̆r, sâm hrĕ. Kơnong kơ sâm Ngok linh lĕ lu sang anŏ pla soh. Sang anŏ hlơi hơmâo hmăi ƀiă pla lu, sang anŏ kơƀah pla ƀiă”.

Tui hăng ơi A Thảo, Khua git gai ping gah Ngok Linh, hlâo adih mơnuih ƀôn sang pơ anai ƀun rin hloh ƀơi tơring čar yua aka ƀu thâo ngă hmua pla pơjing, ƀu hơmâo prăk čan tuh pơ alin amăng bruă mă. Thun 2020, pơ hlâo adih, mơnuih ƀôn sang ƀu khin čan prăk hŭi ƀu anăm tla, čan ƀiă lĕ ƀu thâo yua amăng bruă hơgĕt ôh. Tơlơi pơblih biă mă ñu mơ̆ng să, yua hơmâo tơring čar, ping gah mơ̆ng tơring čar Kon Tum, anom bruă ping gah tơring glông Đak Glei ngă hrŏm, dăp hơdră djru kơ să pơtrut pơđĭ kyar bơwih ƀong huă, mơnuih mơnam. Mơnuih ƀôn sang hơmâo ƀing apăn bruă kơnuk kơna pơtô brơi ngă hmua pla pơjing, ruah pơjeh djuai phun pla pioh sĭ mơdrô, hơmâo anih kiăng blơi. Hơdôm bruă mă lir hơbit pla pơjing, tui khul grup ngă hrŏm, ngă hrŏm sang bruă sĭ mơdrô raih daih, ngă hrŏm sang sĭ mơdrô prong pô blơi glăi boh troh gơnam tam mơnuih ƀôn sang. Yua kơ anun, mrô sang anŏ ƀun rin amăng să hrŏ trun hmar biă mă, mơ̆ng 70% hlâo adih, ră anai trun dŏ 21%. Ơi A Thảo h’ĭn pran juă pơ-ư ang lăi, kơnong hơdôm thun giăm anai đôč să Ngok Linh dưi pơsir tơlơi ƀun rin.

“Să Ngok Linh hlâo adih hă, să tơnap tap ƀun rin biă mă, ƀun hloh amăng tơring čar, amăng dêh čar mơtam lah. Yua ngă tui djơ̆ anăp rơbat pơđĭ kyar phun jrao akha kyâo, mă yua anŏ gêh găl mơ̆ng lŏn mơnai glai klô, mơnuih ƀôn sang ngă hrŏm ĕp anih blơi, sĭ glăi anun hơđong. Bruă pơđĭ kyar pla sâm Ngok Linh lĕ sa bruă mă pơblih kơtang, djru ană plơi pla tañ abih ƀun rin. Kâo đăo sit kơñ pơgi mơnuih ƀôn sang ăt amra pơđĭ kyar đôč”.

Ping gah tơring čar Kon Tum jao bruă mă kơ tơring glông Đak Glei rim thun khom pơhrŏ trun 10% mrô sang anŏ ƀun rin. Khua git gai ping gah tơring glông Đak Glei, ơi Thái Văn Tưởng lăi lĕ, anai lĕ tơhnal pơkă ƀu anet ôh, boh nik ñu hăng dua boh să Mường Hong hăng Ngok Linh, yua dua boh să anai ataih mơ̆ng tơring glông truh 70 km, jơlan nao rai tơnap tap, 99% mrô mơnuih ƀôn sang djuai ƀiă soh. Samơ̆ hăng tơlơi gir run hrưn đĭ abih bang amăng glông bruă kơđi čar, anăp ngă bruă djơ̆ lăp, anun bruă pơhrŏ ƀun rin ƀơi dua boh să anai dưi ngă rơgao tơhnal pơkă mơ̆ng tơring čar jao.

“Yua hơmâo tơlơi git gai, pơčrâo ba djơ̆ mơ̆ng Khul apăn bruă phun ping gah tơring čar, khul apăn bruă phun ping gah tơring glông laih anun djop anom bruă ping gah, gong gai kơnuk kơna, truh ră anai, pơblih tơlơi pơmin, bruă mă mơ̆ng mơnuih ƀôn sang, tơlơi hơdip mơda bơwih ƀong huă, mơnuih mơnam ƀơi dua boh să Mường Hong hăng Ngok Linh pơblih ƀuh rơđah mơtam. Mông anai lơ̆m thun 2020, mrô sang anŏ ƀun rin 2 boh să anai rơbêh 70%, samơ̆ ră anai mrô sang anŏ ƀun rin trun dŏ 21% đôč”.

Ơi Thái Văn Tưởng ăt lăi pơtong, lŏm lui ƀun rin, ƀudah juăt lăi lui rơmŏn kŏn rin kiah ngă tui yak blung a, tơring glông Đak Glei hơmâo pơ anăp nao bruă či ngă kiăng 2 boh să Mường Hong, Ngok Linh jing sa kual ngă hmua, plơi pla pơđĭ kyar hloh. Tơring glông hlăk pơtrut tui bruă pơtruh nao rai hăng djop plơi prong pơprong kah hăng ƀôn prong Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng....laih anun hơdôm sang bruă sĭ mơdrô pơprong, hmư̆ hing amăng dêh čar kiăng djru glăi man pơdong kual lŏn anai jing anih anom ba tuai hyu ngui, ĕp lăng, găn rơgao mơak, pơhưč tuai hyu ngui.