Hră lăi pơthâo mơng grup krăo lăng brơi ƀuh, abih tih ngăn drăp, gơnam tam măi mok yua amăng pơgang klin Covid-19 lĕ rơbêh 236 rơbâo klai prăk. Amăng anun ngăn drăp kơnuk kơna lĕ rơbêh 189 rơbâo klai prăk, mă mơng hơdôm anih gum djru pơkŏn rơbêh 47 klai prăk. Hơmâo laih hơdôm klăk čô mơnuih gum djru, biă mă ñu ƀing nai ia jrao, ling tơhan mut hrŏm ba jơlan hlâo nao pơgang klin.

Abih bang mơnuih, djop anom bơwih ƀong sĭ mơdrô, hơdôm khul grup hơmâo pơgôp pran, prăk kak, gơnam tam. Khua git gai pơ ala mơnuih ƀon sang dêh čar ơi Vương Đình Huệ rơkâo grup krăo lăng pơdah tong ten bruă mă yua prăk kak amăng lŏn ia hăng tač rơngiao, ngă rơđah dŏ hơdôm hơƀơ̆i hơmâo duh, dŏ glăi aka ƀu duh, huač prăk kak, ngă soh hơget mơn ? mrô vaccine dŏ rơbêh, rơgao hrơi yua tong ten dŏ hơdôm hơƀơ̆i.

Ruă tơlang tơkuh ƀơi tơ-ŭt ƀudah kơ-iăng lĕ sa tơlơi ruă ƀu thâo pơjrao abih ôh, mrô mơnuih ruă lu biă mă, ngă kơ pô ruă jor sui thun blan, ngă rơngiă hĭ pran kơtang tơgŭ mă bruă, tơpư̆ hlư̆. Tơlơi ruă ngă tơhluih tơlang tơ-ŭt tơdah thâo tañ hăng pơjrao djơ̆ lăp amra ngă rơnang ƀiă anŏ kraih tơlơi ruă ba truh, tơdu ƀiă anŏ ngă ruă nuă, djru kơ mơnuih ruă plai ƀiă tơnap sit tơpư̆ hyu kơ bruă mơnuă.

Ơi ia jrao chuyên khoa II Đỗ Xuân Lộc-Khua sang ia jrao prong plơi prong Ƀuôn Hồ, tơring čar Dak Lak lăi nao kơ hơdră pơhlôm pơgang hăng pơjrao tơlơi ruă tơhluih tơlang tơkuh ƀơi tơ-ŭt hăng djop atŭt čơđeng tơkai tơngan, wơ̆t kơ-iăng.

-Ơ ơi ia jrao, rơkâo kơ ih brơi thâo anŏ mưn ƀudah bơkơnăl tơlơi ruă tơhluih tơlang tơkuh ƀơi tơ-ŭt?

-Ơi ia jrao Đỗ Xuân Lộc: Tơlơi ruă tơlang tơkuh ƀơi tơ-ŭt ñu mưn ruă ñik ñik ƀơi tơ-ŭt mơtam yơh, amuñ mơ̆n thâo krăn pô ruă rơbat hyu ƀu añrăng ôh. Pô ruă anun, nao rai tơnap biă mă, boh nik ñu đĭ rơñan, đĭ yong tơkai tơnap, jor ruă yua anun hơyak sa bơboh đôč. Lơ̆m nao pơkă lăng, tơlơi mưn, thâo krăn rơđah lĕ tơpư̆ tơkai ñu hmư̆ jua mơñi krĕk krok amăng tơ-ŭt adih, lơ̆m rơbat hnun mơ̆n. Čơphil rup X kuang, lăng mơčeng, lăng tơpă hai, ñu arăng ƀuh 4 đô̆, đô̆ 1 hăng đô̆ 2, ƀuh hơmâo atŭt hrup hăng drơi amăng ƀơi tơlang tơkuh tơ-ŭt.

Tơdah lui sui ñu kơtang hloh lĕ truh pơ sơ̆l gôm tơlang ñu bơbrah hăng ngă kơniă amăng tơkuh ƀơi tơ-ŭt, ñu amra ngă wê̆ hĭ tơkai. Sit mơ̆n amra ƀuh ñu bơbrah ôr truh gah rơngiao ƀudah wê̆ tơkai, mơnuih rơbăt lăng tơkai kuing kuêng, tơl kah hăng anun lĕ tơlơi ruă kraih biă mă laih.

-Rơkâo ơi ia jrao brơi thâo mơ̆ng pơpă hơmâo tơlơi ruă ngă tơhluih tơlang tơ-ŭt ?

-Ơi ia jrao Đỗ Xuân Lộc: Juâ̆t ñu hơmâo 2 mơta ba truh tơlơi ruă ngă tơhluih tơlang tơkuh ƀơi tơ-ŭt: Anun lĕ yua thun lu, tha rơma; đơ đa mơ̆ng ƀing đah kơmơi lĕ, thun ƀing đah kơmơi abih ƀuh eng, hơmâo yơh tơlơi ruă bơbrah ƀudah tơhluih tơ-ŭt tañ biă mă, boh nik ñu ƀơi ƀing đah kơmơi rơmong plin, drơi jăn kơtrâ̆o đơi, bơbeč djơ̆ kơ tơkai gơgrong anun ba truh tơlơi ruă tơ-ŭt; đơ đa bơrơbuh, ngă rơka amăng lăm hăng gah rơngiao tơlang, čơđang, tơbiă ia kơhñor ƀơi tơlang tơ-ŭt laih anun sui kơ anun amra ba truh tơlơi ruă ngă tơhluih tơlang tơ-ŭt.

-Rơkâo kơ ơi ia jrao brơi thâo hơdră pơjrao tơlơi ruă tơhluih tơlang tơ-ŭt hiư̆m ñu” Tơdơi kơ pơjrao, mơnuih ruă kiăng kơđiăng tơlơi hơgĕt pơhlôm lĕ ?

-Ơi ia jrao Đỗ Xuân Lộc: Tui hluai phara drơi mơnuih ăt pha mơ̆n, tơdơi kơ tlâ̆o pơjrao mơñum hăng hơdôm mơta ia jrao pơkŏn dơ̆ng kiăng ngă tơdu ƀiă tơlơi ruă laih anun pơtrut ngă bluh glăi čơđeh pơjing rai ia kơhñor amăng tơ-ŭt tơlang brơi ñu lar tơlang tơkuh sit ta rơbat tơpư̆ čun tơkai, yua hơgĕt lĕ, tơhluih tơ-ŭt tơlang ñu phiăn hơmâo sit mơnuih ta truh thun tha rơma, ƀu thâo pơgăn ôh kơnong ngă tơdu ƀiă anŏ ruă đôč. Ƀing lu thun mơ̆ng 45 thun pơngŏ hăng boh nik ñu ƀing tha rơma rơbêh 60 thun djop pô hơmâo soh tơlơi ruă djơh hăng anai, samơ̆ tui hluai pran jua dưi bong glăi hăng tơlơi ruă mơ̆ng rĭm čô mơnuih, hơmâo mơnuih tŭ añ ruă kơtang biă anun yơh sit nao čơphil rup pơčrang lăng anŏ ruă ñu anet ƀiă.

Tơdơi kơ arăng tlâ̆o nao ia jrao črač ngă lar tơ-ŭt tơlang, kơnong đih pơdơi mơ̆ng 20-30 mơnit. Tơdơi kơ anun rơbat hyu kah hăng tơđar yơh, mơnuih ruă khom tơbat tơpư̆ hlư̆ lu ƀiă, tơdơi ƀu rơbat ôh lĕ ñu amra răm tơ-ŭt tơlang, khăng khŏp hmar biă mă. Hăng ƀing tha rơma, lu thun laih ngă tha tơlang tơhluih hĭ thu ia kơhñor yua anun kalsi ñu hrŏ anun kiăng pơhrua nao dơ̆ng kalsi kjăp tơlang, mơnong ƀong ia jrao đĭ pran kơtưn ngă kơtang čơđeh sơ̆l gôm tơlang kah hăng glocosamin.

-Tơlơi pơtă pơtăn mơ̆ng ơi ia jrao amăng bruă pơhlôm pơgang tơlơi ruă tơhluih tơ-ŭt tơlang hiư̆m pă ?

-Ơi ia jrao Đỗ Xuân Lộc: Tui hluai mơ̆ng pơpă hơmâo tơlơi ruă, tơlơi ruă ñu phiăn hơmâo yua thun tha ƀu thâo bong ôh samơ̆ kiăng hơmâo hơdră djru ngă bơtơpư̆ drơi jăn tơkai tơngan, ƀong mơñum djơ̆, pơdơi pơdă hiam laih anun ƀong huă djop ia đĭ pran tui tơlơi pơtô, bĕ hĭ anŏ ngă ƀong mơñum ƀu djơ̆, kơƀah anŏ ngă đĭ pran tañ biă ba truh tơlơi sat tơhluih tơ-ŭt tơlang. Hăng ƀing rơmong plin rơbêh kĭ rơnoh pơkă drơi jăn BMI hloh kơ 25 kiăng pơhrŏ 5 kg, tơlơi ruă tơ-ŭt tơlang amra tơdu ƀiă mơ̆n mơkrah.

Bơ hăng ƀing hơmâo tơlơi bơrơbuh rơka bơbeč djơ̆ tơlang tơ-ŭt, hăng ƀing tha thun dŏ hlăk ai, yua rơbat kơtang, đuăi, kơplong kơdăt, suang kơdưt ƀudah ngui ngor pah boh lông, čưng boh lông, khom kơđiăng hŭi bơrơbuh ngă rơka, bơbeč djơ̆ tơ-ŭt tơlang, tañ biă ba truh tơlơi ruă ngă tơhluih tơlang tơ-ŭt.

-Hai, bơni kơ ih ơi ia jrao hŏ !