Sang hră đôm lăm kơnuk kơna čem rông ba dua gưl, gưl sa hăng gưl dua Ƀuôn Đôn dik dăk prăp lui kơ thun hrăm phrâo ƀơi sang hră phrâo man giong. Hơdôm ruăi anih hrăm, anih dŏ, sang huă, sang hrăm lu mơta bruă yua, tơdron čưng boh lông anet…hơmâo djop laih či čơkă čơđai sang hră mut hrăm. Hăng adơi H’Sinh Nhị Kƀuôr, čơđai sang hră anih 8, tơlơi mơak prong hloh mơ̆ng ñu lĕ mơ̆ng ră anai dưi mut hrăm amăng sang hră kơnuk kơna čem rông ba dam ƀơi tơring plơi pla pô mơtam. Hlâo adih, ñu čang rơmang dưi mut hrăm sang hră đôm lăm ƀơi tơring čar Dak Lak, či phường plơi prong Ƀuôn Ma Thuôt samơ̆ ataih biă mă mơ̆ng plơi pla truh kơ 60 km hăng sang anŏ dŏ lu tơlơi tơnap tap, tơlơi kiăng anun aka ƀu dưi ngă ôh. Ră anai, hơmâo sang hră phrâo đam či plơi pla, giăm guai, anŏ gêh găl kơ ñu truh laih yơh hăng adơi H Sinh Nhị Kƀuôr.

“Thun hrăm phrâo anai, kâo mut hrăm pơ sang hră đôm lăm dua gưl hơmâo sang dŏ, anih pit hiam, rơgoh hơdjă, djop anŏ gêh găl hơmâo măi rơ-ơ̆, hơmâo măi pưh hô̆. Kâo dŏ pơ anai hơđong pran jua yơh. Rơngiao kơ anun, djop anih hrăm hơmâo djop mơta gơnam yua soh mơ̆n, hiam hloh sang hră hrăm hlâo kơ anai. Kâo gir run hloh hrăm hră, kiăng thâo, gir run dưi ngă tui anŏ ta či kiăng jing đah kơmơi tơhan kông an mơnuih ƀôn sang”.

Hăng amôn Ƀuôn Si Sa Nuk Lao, djuai ania Lao, dŏ ƀơi ƀôn Trĭ, să Ƀuôn Đôn, thun anai hrăm anih 6, sang hră đôm lăm gưl sa hăng gưl dua ƀơi Ƀuôn Đôn, sang hră phrâo anai ăt pok jơlan kơ ñu dưi hrăm hră, dŏ glăi, ƀong huă gêh găl mơak klă hloh, laih dơ̆ng djru kơ ñu pơhrăm hăng ƀư̆ pran jua, rơjang drơi jăn kiăo tui anŏ ñu hor pơ anăp adih.

“Sang hră phrâo anai, kâo amra mut hrăm hơmâo sang pơhrăm rơjang drơi jăn lu mơta, hơmâo tơdron čưng boh lông anun kâo hor biă mă. Ƀing gơmơi huăi tơbiă pơrơngiao ôh, adai pơ-iă ƀudah hơjan ƀu tơnap kah hăng hlâo lơi. Rim či tlam, gơmơi čưng boh lông hăng ƀing gơyut huăi hŭi bơrơbuh, ruă nuă kah hăng tơdrŏn lơ̆n čuah pơ sang ôh. Kâo amra gir hrăm hră, triăng hloh, kiăng jing mơnuih thâo čưng boh lông hyu pơplông hăng arăng dĭ da gla kơñ, kâo kiăng ngă tui anŏ kâo kiăng anun”.

Hơdôm tơlơi pơblih anun, hơmâo boh tŭ yua yom biă mă ƀơi Ƀuôn Đôn, sa amăng 4 boh să ƀơi guai dêh čar gah lơ̆n kơdư hang tơring čar Dak Lak. Să anai hơmâo giăm 6.700 čô mơnuih ƀôn sang, mrô mơnuih djuai ƀiă rơbêh 75%. Thun hrăm 2026-2027, sang hră đôm lăm gưl sa hăng gưl dua Ƀuôn Đôn hơmâo 1.138 čô čơđai sang hră mơ̆ng anih 1 truh anih 9. Abih bang čơđai sang hră hrăm amăng djop sang hră hơmâo tŭ mă tơlơi djru hơdrôm hră hrăm, mơnong ƀong huă, anih dŏ, sum ao, akhăn, sưng đih, añuai abăn.

Sang hră pok pơhai jơlan hơdră pơtô hrăm anăp nao pơđĭ kyar anŏ hiam pran jua mơnuih, tơlơi thâo kơ čơđai sang hră. Hăng čơđai sang hră djuai ƀiă amăng să dŏ lu tơlơi tơnap tap, tơhnal pơkă anai ƀu kơnong pơđĭ mrô čơđai sang hră đôč ôh, dŏ pơđĭ tui tơlơi thâo hluh, bruă ngă hăng tơlơi bong glăi klă amăng sang hră, anih hrăm phrâo.

Tui hăng nai Phạm Thị Loan, Kơ-iăng khua sang hră lăi, yua kơ thun blung a mut hrăm, sang hră prăp lui tong ten mơ̆ng anih dŏ, gơnam yua  truh kơ akŏ pơjing jơlan hơdră pơtô hrăm hăng wai lăng ƀing čơđai sang hră djơ̆ hăng hơdră sang hră đôm lăm dua gưl.

“Kiăng pơhlom brơi bruă pơtô hăng hrăm tŭ yua hloh, sang hră hơmâo prăp lui sa hnơ̆ng lu jơlan hơdră plah wah dua gưl hrăm pioh lir hơbit tong ten pơpha bruă pơtô hrăm hăng pơhrăm drơi jăn, ƀư̆ pơkra pran jua čơđai sang hră. Kơ bruă pioh kơ čơđai sang hră mut hrăm hăng dŏ glăi huă ƀong amăng tơhrơi lĕ, sang hră pok pơhai kah pơpha bruă či ngă mơ̆ng akŏ thun pioh kơ ƀing nai pơtô thâo  tong ten, mơnuih mă bruă amăng sang hră thâo akŏ bruă či ngă, kiăng thâo git gai wai lăng ƀing čơđai sang hră dŏ glăi đôm lăm hăng dŏ glăi amăng tơhrơi đôč”.

Gơnam yua sang hră, jơlan hơdră pơtô hrăm phrâo ăt sa tơlơi kiăng phrâo mơ̆n hăng ƀing nai pơtô. Giăm 60 čô nai pơtô ƀơi sang hră hơmâo nao hrăm laih hlâo kơ jơlan hơdră pơtô hrăm mơ̆ng thun 2018, laih dơ̆ng ngă juăt hăng gơnam yua pơtô hrăm phrâo, măi mok phrâo hloh blơi prăp kơ sang hră phrâo anai. Hăng nai Phan Thúy Hằng, nai pơtô tơlơi Angle, pơnăng mơnil gư̆ mă hnun hăng gơnam djru tui klôn pok hơdră pơtô hrăm, ƀu kơnong hơjăn djru kơ anih hrăm amuñ hloh ôh dŏ pok brơi hơdră pơphun pơtô hrăm tŭ yua klă hloh.

“Pơtô tơlơi Angle amăng anih hrăm hơmâo măi mok phrâo ia rơgơi hăng pơnăng gư̆ mă ƀơi mơnil tơbiă boh hră hăng pơmut tơlơi pơtô gêh găl, pok măi rơ-ơ̆ anai lĕ anŏ gêh găl kiăng ƀing gơmơi mă yua ia rơgơi phrâo, pơphun kơ bruă pơtô hrăm, hmư̆ hăng pơhiăp, pơphun tơlơi ngui ngor hăng tơlơi pơhiăp tač rơngiao amuñ hloh, djru kơ čơđai sang hră hor hloh amăng bruă hrăm hră. Kâo ƀuh anai jing anŏ gêh găl, tơlơi gơgrong ba kiăng ta khom pơblih phrâo hmar hloh hơdră pơtô, ba yua ia rơgơi phrâo tŭ yua hloh pioh pơtô tơlơi Angle, laih anun tơlơi hrăm pơkŏn ăt kar kăi mơ̆n”.

Hăng tơlơi djru ba mơ̆ng Ping gah, Kơnuk kơna, mơ̆ng thun hrăm phrâo rơbêh 1.100 čô čơđai sang hră ƀơi guai dêh čar Ƀuôn Đôn, tơring čar Dak Lak dưi hrăm, dŏ glăi amăng sang hră phrâo hiam klă, rơgoh hơdjă. Ƀu kơnong pơđĭ tui anŏ gêh găl, mơak klă amăng sang hră đôč ôh, dŏ jing “bơbung sang hrŏm” rông ba ană bă, pơtô ba tơlơi kiăng, pơhrăm drơi jăn, pran jua hăng pơtem brơi ačăng dưi por đĭ nao pơ dlông hloh, djru čơđai sang hră kual ataih thâo lu, prong tui, kơjăp pran jua kơñ pơgi nao pơ ataih, djru hrŏm man pơdong plơi pla, pơgang lŏn ia dêh čar.