Amăng hrơi hơjan hlim na nao, Grup pơgang glai rưng plơi Lán Tranh, să Dam Rông 4, tơring čar Lâm Đồng, ăt pơkiăo nao tơhan hyu tir re se, pơgang ba đang glai hơmâo jao wai lăng. Ayong Long Ha Bang, mơnuih amăng Grup pơgang glai rưng brơi thâo, grup hơmâo rơbêh kơ 20 čô, wai lăng rơbêh 200ha glai, lu anih giăm pơ đang hmua mơnuih ƀôn sang, anun yơh bơyan hơjan hlim ăt khŏm nao tir re se kah mơ̆ng dưi wai lăng, pơgang ba klă glai rưng:“Grup pơgang glai ƀing gơmơi jao bruă kơ rim čô mơnuih. Rim wơ̆t hrơi tơjuh leng kơ hơmâo 3 boh sang anŏ hyu tir pơgang glai. Glai kơnuk kơna ta, samơ̆ abih bang lăng kar hăng glai rưng pô mơtăm yơh, anun jing gơgrong wai lăng, ƀu dưi ngă rơngiă glai, rơngiă kyâo oh. Mơ̆ng hơdôm hrơi hyu tir, gơmơi pơtă kơ neh met wa ngă hmua giăm guai lĕ ƀu dưi ngă sat glai rưng ôh. Tơdah hơmâo pô hlong či ngă, gơmơi lăi pơthâo hlao pơ Anom wai lăng pơgang glai rưng nao bơtơhmal mơtăm yơh”.

Lu plơi pla djuai ania ƀiă ƀơi Lâm Đồng hlâo adih lĕ “anih ngă hang amăng tơngi” bruă phă glai prai rưng ngă đang hmua hăng koh drôm kyâo ča čot. Kiăng pơgăn hĭ bruă ngă rơngiă glai, hrŏm hăng tơlơi ngă bruă khut khăt mơ̆ng gong gai, tơlơi pơhiăp mơ̆ng ƀing tha plơi, mơnuih ană plơi kơnang ăt jing bruă yom, pơsit dưi bong glai mơn. Yua dah, kiăng pơplih tơlơi pơmin mơ̆ng ană plơi, ta đŭ, bơtơhmal đôč aka ƀu djŏp ôh, yom hloh lĕ ta khŏm ngă brơi ƀing ñu thâo rơđah, thâo pơmin, ngă bruă djơ̆ hăng gru grua mơ̆ng neh met wa. Lăi nao hơdră ngă bruă anai, ơi Nguyễn Văn Quang, Kơ-iăng khua jơnum min mơnuih ƀôn sang să Dam Rông 4, să hơmâo giăm 33.000 ha glai rưng hăng 93% mrô mơnuih djuai ania ƀiă, ñu lăi:“Anŏ kơdrưh, kơnuih mơ̆ng mơnuih ană plơi kơnang, ƀing tha rơma jing khul tơhan yom biă či pôr pơthâo, pơblang brơi adơi ayong anong wa, ană tơčô hrŏm hăng gong gai pơgang glai. Mơnuih ană plơi kơnang, ƀing tha ră ruai kơtuai akhan kiăng pơtô lăi, kiăng hơmâo tơlơi pơmin gơgrong hloh hăng gru grua. Mơ̆ng anăn čư̆, anăn glai, anăn kyâo pơtâo yom hiưm pă hăng tơlơi hơdip. Mơ̆ng tơlơi ră ruai anun pơlir hăng tơlơi hơdip mơda, pơlir hăng glai rưng, tha plơi, mơnuih ană plơi kơnang ngă brơi ană tơčô mô yâo hăng ană plơi thâo khăp kiăng hloh kơ glai rưng, thâo pơmin gum djru pơgang glai hăng abih bang mơnuih tơpuôl”.

Pơhrua tui tơlơi pơhiăp yom mơ̆ng ƀing tha plơi, mơnuih ană plơi kơnang amăng bruă iâu pơthưr mơnuih ƀôn sang, khul wai lăng glai rưng jing hơmâo hơdră djru phara mơn, biă ñu lĕ Prăk apah wai lăng glai. Ơi Ntơr Ha Krong, plơi Dạ Nhinh, să Dam Rông 4, brơi thâo, lơ̆m ană plơi ƀuh anŏ klă mơ̆ng glai rưng ba glăi lĕ gơñu jai hơmâo pran či wai pơgang glai klă hloh:“Pô kâo đưm adih gum pơgang glai mơn. Wai lăng, rông kyâo glai kiăng ayuh hyiăng hiam. Neh met wa gum ngă mơn. Adai pơ-iă hang lĕ pơgang apui ƀong. Bơ bơyan hơjan hlim lĕ hyu lăng glai ataih. Pơgang glai rưng lĕ dưi lŏm lui tơlơi rơmon akŏn rin, yua anun jing plai mơn tơnap tap. Bơ hyu amăng glai koh phun kơnih, mă gơnam hơmâo amăng glai (kah hăng añăm pơtăm, ia hni, phun jrao akha...) hơmâo Kơnuk kơna brơi lĕ ană plơi ngă yơh đah mơ̆ng huăi rin rơpa”.

Hơmâo tơring čar Lâm Đồng jao wai lăng rơbêh 69.600 ha glai rưng hăng lŏn glai, ơi Nguyễn Hữu Minh, Kơ-iăng khua đang glai dêh čar Bidoup - Núi Bà, brơi thâo, anom bruă kơnong kơ hơmâo 56 čô mơnuih mă bruă đôč. Tơdah ƀu hơmâo 111 boh plơi pla hăng 1.595 boh sang anŏ tŭ ư wai lăng rơbêh 41.400 ha glai hrŏm hăng anom bruă lĕ ƀu dưi pơgang klă djơ anai ôh. Amăng thun blan Đang glai dêh čar Bidoup - Núi Bà ngă hrŏm hăng mơnuih ƀôn sang wai lăng glai, ơi Nguyễn Hữu Minh pơsit, tơlơi gơgrong mơ̆ng ƀing tha plơi, mơnuih ană plơi đăo kơnang amăng plơi jing yom biă mă:“Khua hăng kơ-iăng khua grup ƀu pơgô̆ kiăng ngă ôh, hmư̆ kơ khul sang anŏ pơčrông sai ruah mă mơnuih ană plơi kơnang, tha plơi, mơnuih hơmâo kơnuih hiam, juăt hyu amăng glai. Đang glai dêh čar ăt djru brơi mơn hơdôm wơ̆t pơtŏp hrăm, nao sem lăng hrăm tui, giong anun djru brơi mơn ƀiă dong, wơ̆t hăng brơi kơ arăng mă tŭ prăk anai pioh či blơi prăk pơhiăp telephôn, prăk tuh săng nao rai, giong anun pơtrut pơsur neh met wa gum ngă, đah mơ̆ng wai lăng glai klă hloh”.

Mơ̆ng bruă thâo rơđah ană plơi jing khul pơgang glai rưng yom phun, hơdôm anom bruă wai lăng glai ƀơi Lâm Đồng pơtrut jao wai lăng glai kơ rim sang anŏ. Ră anai, giăm 480.000 ha glai rưng, jing rơbêh 41% đang glai mơ̆ng Lâm Đồng hơmâo jao kơ rơbêh  20.500 boh sang anŏ hăng 37 khul grup wai lăng, amăng anun lu biă mă lĕ sang anŏ djuai ania ƀiă. Bruă ngă hrŏm plah wah gong gai, tơhan pơgang glai hăng “amăng tơngia, mơta” mơ̆ng ƀing tha plơi, mơnuih ană plơi kơnang jing khiol pơgang kjăp biă mă kơ glai rưng dap kơdư. Lơ̆m tơlơi gêh găl mơ̆ng mơnuih ƀôn sang nao hrŏm hăng tơơi hơdip mơ̆ng glai rưng, sit nik hơdôm blah glai ƀơi Lâm Đồng jai hrơi mơtah mơda, hơđong kjăp hloh mơn./.