Sang bruă tơhan wai pơgang glai rưng Dă Ra Hoa, gah anom bruă wai lăng glai pơgang plơi pla hlâo ia Dă Ñim dưi jao wai lăng rơbêh 9.600 hektar glai. Mah abih amăng sang bruă kơnong hơmâo 8 čô tơhan mă bruă wai lăng sit nik amăng glai đôč, hơmâo jao brơi hrŏm 13 grup pơgang glai rưng mơ̆ng lu plơi pla gum ngă. Abih bang ding kơna amăng grup dưi tŭ mă prăk apah pơgang ayuh hyiăng glai rưng hăng rơnoh mơ̆ng 800 rơbâo truh 900 rơbâo prăk lơ̆m sa hektar. Abih rơnoh prăk mơ̆ ƀing ding kơna mơ̆ng 13 grup wai pơgang glai rưng anun pơhrui mă mơ̆ng 20 klăk truh 25 klăk prăk. Ayong Klong Čil Sơn, Grup wai pơgang glai rưng mrô 5 ƀon Ju Mnang, brơi thâo:

“Bơni kơ ping gah, kơnuk kơna lu biă mă hơmâo ngă gêh găl brơi  kâo dưi mut grup pơgang glai rưng. Yua hơmâo prăk tŭ mă jao apah pơgang glai rưng anun, sang anŏ gơmơi hăng mơnuih ƀôn sang amăng ƀôn dưi hơmâo tơlơi hơdip mơda hơđong”.

Khul khua mua wai lăng glai rưng pơgang plơi hlâo ia Dă Ñim dưi hơmâo tơring čar Lâm Đồng jao wai pơgang 28.000 hektar gah lơ̆n glai să Lạc Dương hăng phường Liang Biang-Đà Lạt. Thun 2026, anom bruă dưi jao dơ̆ng giăm 25.000 hektar glai brơi kơ 40 boh sang bruă ngă hrŏm pơgang kyâo glai hăng rơbêh 1000 čô ding kơna, lu kơ mơnuih ƀôn sang djuai ania K’ho hrŏm hăng 4 boh sang bruă ngă hrŏm pô tla prăk apah wai pơgang glai rưng.

Mơ̆ng akŏ thun truh ră anai, bruă ĕp lăng, hyu tir amăng glai klô, djop grup ngă bruă pơgang glai klô hơmâo ƀuh laih anun hrŏm hăng khul khua mua pơgang glai rưng hlâo ia Dă Ñim brơi arăng lui hĭ 69 anih, arăng hyu sua mă lơ̆n glai, truh 14 hektar; ngă tui 6 wơ̆t lăi brơi lui bruă sua lơ̆n glai pơ anih arăng hyu ĕp mă kông ngăn gŭ lơ̆n ča čot lơ̆m kual glai pơ anăn mrô 140, 142, 143….Amăng tal hyu sem lăng 3 blan tal I akŏ thun 2026, rơnoh prăk mơ̆ng djop grup ngă hrŏm pơgang kyâo glai hăng 4 boh sang bruă kơnuk kơna apah 6,8 klai prăk. Ơi Đinh Hữu Được, Kơ-iăng khua khul wai lăng lơ̆n glai hlâo ia Dă Ñim lăi pơtong, prăk kơnuk kơna tla kơ bruă pơgang ayuh hyiăng lơ̆n mơnai glai klô, hơmâo ngă djơ̆ anŏ tŭ yua pơgang ba bruă mă laih anun tơlơi gơgrong mơ̆ng mơnuih ƀôn sang, anun yơh đơ đam lơ̆n glai jai hrơi dưi pơgang hiam klă hloh:

“Boh tŭ yua ƀuh rơđah hloh anun lĕ, tơlơi thâo hluh mơ̆ng mơnuih ƀôn sang, biă mă ñu hơdôm sang anŏ tŭ mă bruă pơgang glai klô hơmâo pơđĭ tui laih. Ngă tui boh yom phun amăng bruă kĭ pơkôl, ƀuăn rơ̆ng hăng sang bruă kơnuk kơna jao brơi hyu tir, ĕp lăng amăng glai klô, bruă hyu lăi, brơi arăng lui hĭ jah drôm ngă hmua, ƀudah kơsing mă lơ̆n glai ngă hmua hơmâo pơgăn djop, brơi lui abih hăng jao glăi lơ̆n glai hnơ̆ng hnăi hơđăp ƀơi anih khul wai pơgang glai hlâo ia Dă Ñim pô wai lăng. Hrŏm hăng anun, bruă pla kyâo pơhrua tui amăng glai, mơnuih ƀôn sang ăt hur har mă bruă, boh nik ñu hơdôm sang anŏ tŭ mă bruă pơgang glai rưng”.

Tơring čar Lâm Đồng ră anai hlăk ba jơlan hlâo amăng dêh čar ta hăng rơbêh 1,1 klăk hektar glai rưng, amăng anun hơmâo truh 700.000 hektar, glai djop anŏ gêh găl apah prăk, tla kơ bruă pơgang ayuh hyiăng glai rưng. Prăk kăk pioh tla kơ bruă pơgang glai rưng rĭm thun hơmâo djru kơ pô sang bruă kơnuk kơna wai lăng klă đơ đam lơ̆n glai, kyâo pơtâo anih gơñu hlăk dŏ wai pơgang. Hrŏm hăng anun, giăm 167.000 hektar lơ̆n glai hơmâo jao brơi 14.400 boh sang anŏ, pô sang amăng plơi pla ngă hrŏm wai pơgang glai rưng, rĭm thun tŭ mă prăk apah mơ̆ng 20-25 klăk prăk,  djru hrŏm ngă hơđong ƀiă tơlơi hơdip mơda sang anŏ. Ơi Nguyễn Văn Quang, Kơ-iăng khua jơnum min mơnuih ƀôn sang să Dam Rông 4, tơring čar Lâm Đồng brơi thâo, să hơmâo rơbêh 33.000 hektar glai rưng. Mơ̆ng atur jơlan hơdră tla prăk pơgang ayuh hyiăng lơ̆n glai, bruă pơgang glai rưng jing hĭ sa amăng 3 anăp ngă bruă pơđĭ kyar hơđong kơjăp ƀơi să:

“Ƀing gơmơi ngă hrŏm hăng lu anom bruă pô wai pơgang glai rưng pok pơhai hơdră ngă hrŏm lir hơbit pơgang glai rưng hăng pla phun  jrao akha kyâo pioh bơwih ƀong huă mơ̆ng glai rưng. Hơmâo lir hơbit laih, kơsem min hơdôm hơbô̆ bruă pơđĭ kyar tơlơi bơwih ƀong huă amăng glai rưng. Hăng hơdôm anom bruă ba tuai hyu ngui lĕ ƀing gơmơi ăt iâu pơthưr pok pơhai brơi ba tuai hyu ngui lăp djơ̆. Hrŏm hăng anun, kiăng djru mơnuih ƀôn sang hơđong amăng bruă wai pơgang glai rưng ăt hơmâo lir hơbit bruă pla kyâo, pơhrui kyâo pioh bơwih ƀong huă djơ̆ hnơ̆ng pơkă, gêh găl kơ mơnuih ƀôn sang”.

Lâm Đồng lĕ sa amăng hơdôm tơring čar blung a amăng dêh čar tla prăk apah wai pơgang ayuh hyiăng glai klô. Rơbêh 15 thun laih rơgao mơ̆ng bruă wai pơgang glai rưng anai, ră anai tơring čar hơmâo akŏ pơjing phun tơdŭ amăng bruă wai pơgang hăng pơđĭ kyar glai rưng djơ̆ rơ-ua.

Yă Nguyễn Thị Hải, khua keh prăk pơgang hăng pơđĭ kyar glai rưng tơring čar Lâm Đồng brơi thâo, hăng bruă tŭ mă prăk apah tla kơ bruă pơgang glai rưng ngă tui pơhaih rơđah rơđong tong ten, tơpă ară, pơjing atur ngă bruă tong ten pơgang hăng pơđĭ kyar glai rưng tŭ yua hơđong kơjăp hloh:

“Ră anai đơ đam tơring čar hơmâo rơbêh 700.000 hektar glai dưi tŭ mă prăk apah pơgang ayuh hyiăng glai rưng, rĭm thun rơnoh prăk kơnuk kơna tla mơ̆ng 450 klai truh 500 klai prăk. Giong jŭ yap hăng pơkă glăi, kah pơpha tla prăk hăng rơnoh brơi kơ 1 hektar glai rưng lĕ, năng ai mơ̆ng 600 truh 700 rơbâo prăk, ƀơi anih hơmâo rơnoh tla truh 2 klăk prăk lơ̆m sa hektar tui hluai lơ̆n glai. Jơlan hơdră tla prăk pơgang ayuh hyiăng glai rưng lĕ sa bruă mă prong pioh kơ pô tŭ mă bruă pơgang glai rưng h’ĭn pran jua mă bruă, djru hrŏm hơmâo hmăi ƀiă prăk kăk bơwih brơi tơlơi hơdip mơda sang anŏ laih anun djru hrŏm ƀơi tơring čar ngă bruă pơgang kyâo glai hơmâo prăk apah kơ bruă wai pơgang ayuh hyiăng lơ̆n glai”.

Rơbêh 15 thun laih ngă tui jơlan hơdră tla prăk pơgang glai rưng, tơring čar Lâm Đồng pơjing bruă ngă amăng glai klô kah hăng bruă ngă djru mơnuih ƀôn sang tong ten hăng glai klô hloh, pơgang glai klô jai hrơi klă tui, jing atur anăp nao tơhnal pơkă “Glai rông mă glai”, djru pơđĭ kyar pơgang kyâo pơtâo amăng glai klô kơjăp hloh. Tơring čar Lâm Đồng ăt hlăk ngă lu mơta hơdră laih anun pok pơhư tui bruă ĕp pơhrui glăi prăk kăk mơ̆ng glai rưng, ƀu kơnong mơ̆ng anom bruă sang măi apui lơtrik duh đôč ôh, dŏ mă prăk apah pơgang ayuh hyiăng hăng lu bruă pơkŏn pơhrui glăi mơ̆ng glai klô. Mơ̆ng anun, kiăng ƀơƀrư̆ pơblih tui ĕp prăk kăk pơhrui glăi mơ̆ng glai rưng, ba glăi boh tŭ yua kơ mơnuih ƀôn sang pô tŭ mă pơgang glai rưng jing rơnoh prăk djru brơi hơđong kơ tơlơi hơdip mơda mơnuih ƀôn sang.