VOV4.Jarai - Phrâo rơgao, [ơi plơi prong {uôn Ama Thuo#t, Anom pơkă kual hăng dăp hơdră ngă đang hmua, Ding jum đang hmua hăng pơđ^ kyar [ôn lan dêh ]ar ta, gum hrom hăng Gru\p wai lăng rơwang bruă pơplih phrâo bruă đang hmua kơja\p Việt Nam (VnSAT) pơphun Bơkơtuai ako# pơdong Bruă pơđ^ kyar kơ phê pha ra mơng Việt Nam.

Ako# bruă pơđ^ kyar kơ phê pha ra mơng Việt Nam dưi pok pơhai mơng thun 2019, pơphô hlâo [ơi 8 bôh tơring ]ar le\ Điện Biên, Sơn La, Quảng Trị, Kontum, Gialai, Daklak, Daknông hăng Lâm Đồng, đing nao 2 djuai phun le\ kơ phê vối hăng kơ phê ]e.

Ako# bruă kiăng pơplih phrâo jơlan gah pơđ^ kyar phun kơ phê pha ra mơng Việt Nam truh thun 2030 hăng tơhnal pơsit ano# klă hiam anăn păn kơ phê Việt Nam lăi hrom hăng đ^ tui prăk pơhrui glăi kơ hơdôm ano# bơdjơ\ nao gum hrom pơkă nua kơ phê lăi ha jăn.

Ơi Nguyễn Quang Dũng – Khua Anom pơkă kual hăng dăp hơdră ngă đang hmua brơi thâo, tơdơi kơ 1 thun pel e\p [ơi sa dua bôh tơring ]ar ngă lông lăng hlâo, bôh tơhnal brơi [uh, kual Dăp Kơdư hăng kual ]ư\ siăng gah Pơngo\ dêh ]ar ta hmâo lu bôh than djơ\ kiăng pơlar bruă pla pơkra kơ phê klă.

“Amăng hơdôm gru mơ\ bơnah Anom pơhrui mă hăng pơphun pơblang le\, [ơi Dăp Kơdư [ơi djop 5 bôh tơring ]ar leng kơ hmâo gru djơ\ hăng tơhnal pơkă ano# klă hiam kơ phê.

Tơdah [ing ta dưi pơtrut dong hơdôm tơlơi kiăng nao hrom kah hăng pơjeh yua, tuh pơplai, ba hơdôm jơlan gah pơsir phrâo ăt kah hăng pơđ^ tui tơlơi pơmin mơng mơnuih [ôn sang amăng bruă pe\ bôh kơ phê thơ amra hmâo ano# klă hiam `u pha ra biă”.

Pơlar kơ phê pha ra ha jăn

Gum pơhiăp kơ bôh yôm ako# bruă Pơđ^ kyar kơ phê pha ra mơng Việt Nam, lu khua pơ ala lăi le\, rơwang ngă tui ako# bruă do# prong hăng akă dơlăm, kơ[ah sa dua mơta bôh yôm phun kiăng ngă rơđah.

Ơi Lê Trần Anh Dũng, Wai lăng gưl dlông jơlan hơdră Pơ]eh phrâo anih anom kơja\p phik hăng kơ phê mơng Khul pơ]eh phrâo s^ mdrô kơja\p phik IDH lăi le\, ako# bruă kiăng pơsit rơđah jơlan gah pơđ^ kyar mơng kơ phê pha ra ha jăn, be\ tơlơi đuăi tui ano# prong, lu:

“Kơ phê pha ra ha jăn khom le\ jing kơ phê yôm phăn, tơnap hla tui, khom pơđ^ kyar `u [ơi rơnoh pơ]eh phrâo hloh [ơi kual lo\n mơng `u. Hmâo hơdôm tơlơi gah tlôn asar kơ phê anun.

Amăng jơlan gah nao mơng ro\ng lo\n tơnah, bruă pla pơkra khom gơgrong hăng rơhuông adai lo\n mơnai, gơgrong hăng mơnuih mơnam.

Kiăng hmâo sa khul gru\p hơpă anun pioh tu\ ư hrom amăng tơlơi marketing, pơtô bruă mơnuih pla pơkra nao hrom sa jơlan [u djơ\ kah hăng ră anai ôh, rim mơnuih ngă jơlan gah amra ba truh tơlơi kah hăng hơdôm mơta gơnam pơkon mă mơng đang hmua [ơi Việt Nam glăk ngă, lom anet le\ hơđong samơ\ lom pơphun pơhư prong, lu le\ [u hmâo bôh tơhnal kah hăng ]ang rơmang ôh”.

{ing khua pơ ala ăt ba tơbiă mơn tơlơi pơsit, [ơi ro\ng lo\n tơnah ră anai, mrô kơ phê hiam kơnong kơ hmâo [ia\ biă.

Sa dua bôh dêh ]ar ngă kơ phê hiam hmâo anăn păn hmư\ hing kah hăng Brazil, Indonesia dưi hmâo ro\ng lo\n tơnah thâo nao, yua gơ`u ngă klă bruă pơsit anăn păn hăng dưi pơsit anih anom s^ mdrô.

Ơi Trịnh Đức Minh, Khua Khul kơ phê Buôn Ma Thuột gum pơhiăp, hăng Việt Nam, kiăng hmâo anăn pia djơ\ kơ phê ha jăn, thâo krăn kơ phê pha ra hăng kơ phê hơdjă, pơlar kơ phê hiam khom pơke\ hăng anih anom s^ mdrô.

“Pơlar kơ phê Robusta le\ kiăng đing nao anih anom s^ mdrô amăng lo\n ia. Tơbiă mơng anih anom s^ mdrô amăng lo\n ia ta yơh djru kơ djop djuai kơ phê pơkon lar đ^ tui.

Lom ara\ng thâo hloh kơ phê jơman, kơ phê pha ra ha jăn, đ^ mrô blơi yua thơ ăt đ^ tui mơn anăn păn kơ phê Việt Nam.

Anih anom s^ blơi kơ phê pha ra ha jăn pơphun hơdôm mrô s^ hmâo pha ra bơhmu hăng kơ phê s^ mdrô tui tơđar.

{ing hna mah kơ phê nao tơl kual pla pơkra kơ phê, tô nao rai hăng blok đang [udah anom mă bruă ngă kơ phê pha ra anun kiăng blơi [u djơ\ găn rơgao pô blơi pơ[u\t ôh”.

Kơ phê pha ra Việt Nam – Jơlan nao pơlar phrâo kơ gơnong bruă kơ phê 

Ră anai, hơdôm bôh dêh ]ar ba jơlan hlâo gah gơnong bruă kơ phê kah hăng Brazil, Indonesia, Khua kơ phê pha ra kual Ơi Ju\ leng kơ pơtrut kơtang phiăn juăt, lăi pơhư\] anăn păn hăng mă yua jơlan gah anih anom s^ mdrô kơ phê pha ra.

Kơ phê le\ gơnong bruă bơwih [ong ba jơlan hlâo, jing sa amăng hơdôm gơnam mă mơng đang hmua [uh lăp djă pioh mơng Việt Nam hăng gơyut gơyâu jar kơmar.

Tơlơi pơmin “kơ phê pha ra” tal blung a dưi bâo nao amăng thun 2019. Bruă pơđ^ kyar kơ phê pha ra dêh ]ar ta gah bruă amra djru mă yua anih anom s^ mdrô phrâo, lu mơta pơplih gơnam, djru pơđ^ tui ano# klă hiam hăng nua kơ phê Việt.

Bruă pơ plông “Kơ phê pha ra Việt Nam thun 2019” dưi pơphun kiăng thâo krăn, pơpu\ hơdôm mrô kơ phê hăng anom pla pơkra asar kơ phê djơ\ hăng pơkă ano# pha ra; lăi pơthâo kơ phê asar krô hiam mơng Việt Nam truh hăng mơnuih blơi yua, mơnuih hna mah kơ phê amăng lo\n ia ta hăng dêh ]ar ta] rơngiao; tô nao rai [ơi anăp pô hna mah hăng anom pơkra kơ phê pha ra; pơjing pran pơtrut kơ mơnuih pla kơ phê đing nao bruă [u pơdơi pơđ^ tui ano# hiam kơ phê.

                   H’ Xiu: Pô ]ih – Siu H’ Prăk: Pô pơblang