VOV4.M’nông - Bri êp n’har đah Gia Lai n’hanh đah ăp n’gor n’hanh đah ăp nkuăl tâm n’gor lĕ geh bah âk năm bah năp. Yơn lah, bah bôk năm aơ, nău nĕ geh lơ hô lơn, rnôk saơ geh trong lăp tâm bri dơi phung phah tuh bê tông ăp ntŭk jêr hăn gay rdêng si; geh n’ăp rmôt ndeh công nông, bah mpôl aơ lăp phah bri yor nsum mpôl êng mât uănh. Hôm tơm bri geh âk nkô̆ nău, rlă an nău mât njrăng bri mô rjăp.

            Nkual bri êp n’har đah nkuăl Krông Pa (Gia Lai) đah Nkual bri mât ndray Ea Sô, nkuăl Ea Kar n’hanh nkuăl Krông Năng (n’gor Dak Lak) geh phah na nao bah âk năm aơ. N’hanh tât khay 3 mhe rlău, ngih pah kan dơi kan Gia Lai kơp dơn tay bri geh phah hô. Ta ntŭk mpeh tâm tiểu khu 1432, neh bri Ban mât uănh bri rchăng n’gang phŭt sial Nam Sông Ba (Gia Lai), 119 tơm si khlay kơt tơm khoar, xẹt, ntang, ngát, tơm rhach lĕ geh kăl chôt; dŭt âk lĕ dơi koh gâl, vêh geh 42 mét khối. Yơn lah, tĭng wa Trương Quốc Dụng, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm nkuăl Krông Pa, aơ lah khuch bah nău phung phah bri rlăm nkhah êng njrăng n’gang srê Covid-19.

“Dŭt khay 1 tât dŭt khay 2/2021, ntŭk geh srê Covid-19, rmôt kiểm lâm an ƀư tâm nkhah êng ta ntŭk, mô tât pah kan, rmôt mât njrăng bri mô tŏng đŏng. Bah năp lor, nuĭh tơm bri (Ban mât uănh bri Nam Sông Ba) an trok dơn”.

Năm e, ta aơ đŏng, rmôt kan dơi kan saơ 4 tơ̆ phah bri sŏk si mô tâm di nău way ta ăp tiểu khu 1430, 1432. Ntoh lư, tâm 13 n’hanh 14/4/2020, ta tiểu khu 1432, geh 52 tơm si têh 12 cm tât n’gul mét geh kăl mô tâm di, dŭt âk si lĕ dơi ndơ̆ luh bri. Tĭng wa Hoàng Thi Thơ-Kruanh Ban mât uănh bri rchăng n’gang phŭt sial Nam Sông Ba, ntŭk kan tơm bri, ri nău jêr mât uănh bri nkual kâng n’har lah yor âk nkô̆ nău, kơt rmôt nuĭh kan đêt ir, rnoh neh bri têh n’hanh trong hăn ngai:

“Du hê mât uănh đêh ngăn bah 1 tât 2 tiểu khu, nklăp 1500ha du hê, jong 5 xă, nkual kâng n’har đah n’gor Dak Lak lah 36 km, ngai ngăn nklăp 150 km; trong ntŭng gŭ kâp mô tŏng, jêng rmôt mât njrăng bri mô geh ntŭk gŭ sa đăp mpăn”.

Ndrel đah nkuăl Krông Pa, ri nkual kâng n’har đah nkuăl Mang Yang đah du đêt nkuăl êng geh phah mô knŭng du tơ̆. Lơn đŏng, nkual bri ta ƀon Đê Toak, xă Kon Chiêng, nkuăl Mang  Yang kâp n’har đah nkuăl Kông Chro bôl geh 2 ntŭk kâp njrăng, yơn bri hôm e geh phah tâm khay 10/2020. Mhe aơ, 10/2 mhe rlău, ta nung nar, rmôt nuĭh nklăp 40 nuĭh rlău 12 bôk ndeh công nông n’hanh măy ot, bah nkuăl Phú Thiện hăn lăp tâm bri cộng đồng ƀon Klăh, xă Kon Chiêng gay phah kăl rlău 40 tơm si mô tâm di. Wa Võ Đình Huy, Kruanh UBND xă Kon Chiêng, Mang Yang an lah, nău mât njrăng bri kâng n’har lah jêr mkra:

“Nkual kâng n’har dŭt hvi, rnoh nuĭh, ndeh rklư mô tŏng, lah mô saơ ơm ri roh hoach bri cộng đồng dŭt têh”

Tâm 3 khay bôk năm 2021, ngih pah kan kiểm lâm n’gor Gia Lai kơp dơn 96 tơ̆ phah kăl si mô tâm di. Kơt nĕ, rĭng du nar, rmôt kan dơi kan kơp dơn du tơ̆ phah bri. Dŭt âk ăp nău phah bri ta ntŭk, rmôt kan dơi kan knŭng saơ ndơ n’hanh uănh kơp khuch khat ma mô dơi gĭt năl nuĭh tih. Tâm nĕ, nkual bri kâng n’harr đah âk ji têh, khlay, gŭ ngai ntŭk uănh nđôi bah tơm bri n’hanh rmôt kan dơi kan dôl lăp tâm măt bah phung phah si ta ntŭk.

Tĭng wa Vũ Văn Thảo, Kruanh UBND nkuăl Krông Pa, ntŭk geh âk rnoh neh bri kâng n’har n’gor Dak Lak n’hanh Phú Yên, gay nking n’gang phah bri an nking n’gang ntŭk rŭn in bri n’hanh ntŭk luh tăch si. Sŏk nău ngăn ta nkuăl, hôm e 10 doanh nghiệp n’hanh HTX nkra njêng si; mô đêt nuĭh ndăn rwăt si ntŭng gay nkra njêng. Wa Thảo an lah ân rhăt jăp tâm ban ta ăp ntŭk kâng n’har bri ri nău nking n’gang mư dơi geh tam.

“3 nkuăl Krông Pa, Ea Kar, Krông Năng geh Bí thư, Kruanh UBND nkuăl, kruanh công an nkuăl, hạt trưởng hạt kiểm lâm ăp nkuăl rƀŭn ri âk hôm, gay tâm ban ŭch trong mât bri, yơn săk rnglăy mô âk. Aƀaơ tâm ban ŭch trong mkra mbơh mpôn nău, rnôk saơ, tâm pă rmôt mô an nuĭh phah si ndơ̆ si luh bah dih bri. 4 rmôt ndrel rgum rmal. Nkuăl Krông Pa nsrôih ma Krông Năng mô dun mô lah thơ tha ri săk rnglăy mô geh”.

Phah bri kâng n’har đah Gia Lai n’hanh ăp n’gor n’hanh đah ăp ntŭk bah n’gor Gia Lai, mô di lah nău mhe, ma lĕ geh bah âk năm bah năp. Yơn tât rnôk aơ, nu nău jêng jêr jŏt. Nkô̆ nău tâm rgop mô lah tâm rgop mô tam kơt lah “nkô̆ nău tâm di” gay ăp ntŭk ta Gia Lai nking nchăng an nău roh bri.

Nuĭh răk rblang: Y Sưng Phê Ja