Tâm 2 rơh tâm lơh mprơh Prăng n’hanh lơh Mỹ lăp pit in tŭn jot, xã Gào, n’gor Gia Lai đah bri dak yôk nor hưt jru, lah ntŭk gŭ nde cách mạng (đah săk ntơ Khu 9).Tahen n’hanh ƀon lan ta aơ hŏ geh nău dơi têh, rgop rklaih luh miền Nam, dơn ngoăy neh dak, 2 tơ̆ dơi Ngih dak ntăm an săk ntơ Anh hùng. Rlău 50 năm rklaih luh, ăp ntôr bri huêng khlay xã Gào kăl e dơi mât njrăng lhăt tay, pă tơm dak tŏ an ăp ntil tơm tăm, kơl kônh wa hun hao nău rêh hơm răm.

Tây Nguyên dôl tâm nklang khay wai, yơn đah bri ta yôk Ia Cor, mpeh xã Gào, n’gor Gia Lai nha hôm nđĭr uĕh ngăn đŏng. N’hong dak me Ia Cor bah tu hoch, ăp ntil tơm tăm ta xã Gào hôm nđĭr nse, n’hâm siak nđik aih. Nchŏng mpeh ntôr bri têh hvi, bu ranh ƀon Puih Long ta ƀon De Chí n’hao êng săk nkre ntơh măt an nuĭh ƀon lan ƀư ôp brah bri huêng khlay. Tâm rơh tâm lơh, aơ lah ntŭk gŭ nde cách mạng Khu 9, “bri mât nkrum tahen, bri mpă wêl phŭng rlăng”.

Rlău 50 năm lôch rklaih luh, bu ranh ƀon Kpuih Long ntơh măt kônh wa n’hơr an ndơ ôp brah, răch dăn brah bri mât njrăng ƀon lan bah năp trôk nar phŭt sial lơh, nsĭt tay tơm dak âk mpưm, tơm tăm nđĭr uĕh, nău rêh hơm răm. Mô dơn “răch dăn” bu ranh ƀon Kpuih Long hôm ntĭnh ntăn ƀon lan n’hao nău gĭt mât njrăng êng bri; mô muĭh kăl n’hang bri, nsrôih tăm tơm si, rêh dêh bên đah bri.  

“Hŏ ơm bah kăl e hôm nuĭh Jarai he, bah rơh u che me bơ̆ hŏ gĭt lah: ŭch mbo ba jŭr geh uĕh jêng ri ân nkah tât bri dak n’hanh dăn ăp bri yang jăt tĭng. Bri an ƀon lan dak nđik rsang đŏng. Aƀaơ, bri hŏ hao jêng nđĭr uĕh, nkrum nđĭr nđĭr uĕh. Gâp dăn brah yang an mih lăng prăng uĕh gay ƀon lan tăm bum, tăm mbro, tuch ba hon rĭng, tăm tiêu, càphê, cao su uĕh jêng đŏng; ƀon lan dơi hơm răm ăp tŏng”.

Wa Rmah Ngo – Kruanh rmôt mât njrăng bri ƀon De Chí, xã Gào  an gĭt ƀon Đe Chí dơn mât njrăng 400 ha bri, hôm ƀon O Grang bah meng nê dơn geh nklăp 300 ha. Rlău ma nê, du đêt rnăk ƀon lan tâm ƀon hôm tăm bar pe jât ha bri đŏng, nsĭt tay tơm geh wăng sa âk. Rnoh prăk nsĭt geh ăp năm dơi dŏng an ăp nău kan nsum mpôl ƀon lan, yơn nău nsĭt geh ntŭk gŭ rêh tă bah bri nsĭt tay an nău rêh kônh wa ri dŭt âk lơn:

 “Mpôl mât njrăng bri nkoch trêng an nuĭh ƀon lan wât kloh mpeh nău ŭch geh têh bah bri n’hanh trong mât njrăng bri jŏ jong an kon său bah kơi tay. Mpôl hên dŭt n’hao êng săk dơi ƀư ăp nău kan nsĭt geh an nsum mpôl, kơl ăp nuĭh wât âk lơn rnôk geh bri nău rêh mbra mhâm ƀư. mpôl hên mât njrăng bri way geh nău ndrel hăn bah kônh wa, lơn lah bu ranh ƀon way ntrŭt nsôr. Tâm pah kan Njrăng n’gang ŭnh sa, kônh wa way ndrel hăn đah mpôl hên muĭh aih, kuaih mbor nking ŭnh n’hanh nkoch trêng kônh wa mô dơi muĭh su mir. Lơn lah, kônh wa hŏ wât dơi rnoh khlay bah nău mât njrăng bri lah mât njrăng tơm dak; dak tŏ djrah an mir cà phê, tiêu n’hanh tơm tăm êng ƀa ƀă. Mât njrăng bri lah mât njrăng nău rêh bah he nơm”.

I ngăn, bri Ia Cor hŏ n’hanh dôl nsĭt tay nău geh têh kuâng an nuĭh ƀon lan xã Gào, n’gor Gia Lai. Wa Rmah Roi – Bí thư Chi bộ nkre ƀư Kruanh thôn Đe Chí an gĭt, nuĭh Jarai ơm bah kăl e hŏ krêp dêh đah bri, uănh bri mô dơn lah ntŭk gŭ rêh ma hôm lah tu tơm văn hóa n’hanh nău rêh nuih n’hâm. Mât njrăng bri lah mât tu dak dŏng an nău rêh n’hanh nău kan. Rnăk wa Rmah Roi aƀaơ mât chăm 2 ha cà phê, 3 ha cao su, 1 ha điều, rlău 100 n’gâng tiêu, mât rong ndrôk rpu; nsĭt geh ăp năm hang rmen prăk. Nơm geh jăp gơih pah kan n’hanh rgum rƀŭn, rnăk păng hŏ mon geh jay têh hvi, rnoh khlay rlău 1,2 rmen prăk.

“Ntơm nơh, rnăk wâl dŭt jêr jŏt. He hŏ rgâl trong ƀư, tăm càphê nsĭt geh âk play, gơih kơt nti, rgâl si tăm ndơ mât. Lơn lah, rnôk gưl bah lơ rgum hop, mbơh lam trong nchrăp mhe, he râng kơi năp nti trong tăm, dŏng ăp ntil phân poh, mât chăm tơm tăm di khoa học. Tât aƀaơ, rnôk tuch tăm, nănh rgâl nău mĭn, nsĭt tay nău dơi kloh; wăng sa rnăk wâl bôk năp đăp mpăn, dŭt rhơn nđơr. Săk nơm mô rlu nsrôih tay, geh jay hôm, ân geh ndeh đŏng. Let năp tay, tăm tay 500 tơm cà phê, bar pe rhiăng tơm tiêu đŏng. Oh kon ri đă hăn nti tât lôch tât dŭt, dŭt n’hâm nti lôch PTTH eng, jêh aơ tay nti nău kan uănh dah nău dơi bah ăp oh kon”.

Xã Gào lah nkual neh geh âk nău way ơm cách mạng. Đảng bộ, ƀon lan xã Gào rhơn n’hao dơi Chính phủ mpư rnê Săk ntơ Anh hùng lực lượng vũ trang an Ban rnă njrăng xã Gào năm 1976 n’hanh Săk ntơ Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân an Dân quân du kích xã tâm năm 1978. Tĭng ƀư rơh Rgâl mhe, xã Gào nsĭt tay ăp nău dơi âk. Lơn lah, rnôk an ƀư nghị quyết 03 bah Thành ủy Pleiku (ơm) mpeh hun hao lam lĕ rngôch xã Gào, cán bộ, ƀon lan ăp rnoi nuĭh hŏ an ƀư nghị quyết, jêng ngoăy tâm ăp xã ƀon lan mhe lor bôk năp bah n’gor Gia Lai. Wa Kpă Duan - Ủy viên Ban  Thường vụ - Kruanh Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Gào, n’gor Gia Lai lah rjăp, geh nău dơi kơt nar aơ, kônh wa way nchih nkah nău ntĭm bah wa Hồ dêh rŏng:

“Tĭng nău kuăl jă tâm rnglăp rnoi nuĭh tâm siƀŭt wa Hồ njuăl Đại hội ăp rnoi mpôl đê̆ miền Nam ta Pleiku, đah aƀaơ 80 năm, ăp rnoi nuĭh Tây Nguyên, mô kơp êng Yuăn-Jarai, Ba Na mô lah Sêdang, tâm ban kơt ăp rnoi nuĭh oh nô êng ƀa ƀă; rơh tâm lơh hŏ ndrel rgop suan, dâk rlăch ndăng han dăng, lơh Prăng, mprơh Mỹ lăp pit in tŭn jot. Nơm geh nău tâm rnglăp nê nê hŏ tĭng ƀư geh nău dơi rơh cách mạng n’hanh rklaih luh rnoi nuĭh. Lôch rklaih luh neh dak, Đảng n’hanh Ngih dak nkoch trêng tay ăp rnoi nuĭh Tây Nguyên tâm rnglăp ta ntŭk mhe lah ntŭk pah kan jan sa, hun hao wăng sa, n’hao geh nău rêh bah ƀon lan. Đảng n’hanh Ngih dak way grêt dăch ndrel ƀon lan, ntĭm nti rdâk njêng nău rêh mhe, wăng sa đăp mpăn n’hanh rdâk njêng xã nơm ndrel neh dak hun hao”.