Di rnôk aơ, Măng Đen ƀư âk nau kan văn hoá-pâl n’aih âk ntil gay nkoch mbơh rup gui ndrel bonh joi trong kan pâl n’aih tâm n’gor. Nau ngăn lah Bôk nau ƀư njroh mprơ “Măng Đen-nau mpŏng hăn ngai” geh ƀư tâm măng 30/4 ta Quảng trường tâm nklang n’gor, tâm rgop ma păng phao kao rnôk 10h măng ndrel nar.

Êp nê, nau ƀư rgum rƀŭn tâm trong hăn geh ƀư tâm ăp lơ 25/4, 30/4 ndrel 1/5 tâm Quốc lộ 24 đah ăp nau kan ƀư rgum hăn jâng, tur chĭng, njroh xoang ndrel tâm n’ur njroh mprơ. Ntơm lơ 25/4 tât lơ 2/5, ntŭk tăch ndoh ndơ tuch tăm ndrel dak si Măng Đen nkoch mbơh ăp ntil ndơ byăp, bum, play, dak si, ntil ndơ OCOP, tâm rgop ma tăch ndoh ndơ tâm mạng ndrel livestream tâm mạng đŏng.

Lơ 2/5, Nar rgum ndơ ngêt sa kah tâm ntŭk tăch ndơ Măng Đen leo tât âk ndơ sa kah rhŏ ân năch. Êng nê, bu năch mra geh uănh tât mir cà phê bri n’ik tâm mir Măng Đen, ngêt, sa âk ntil ndơ sa kah ntoh lư tâm ntŭk ƀư nau kan pâl n’aih leng Pa Sỹ mô lah râng nau vẽ rup đah nkô̆ “Măng Đen tâm măt oh”.

Ăp nar êp aơ, bri ta Măng Đen n’ik ueh, nơih ngăn ân bu năch tât pâl, rlu rlau. Yuh Nguyễn Thị Phương, tâm nkuăl ƀon têh Hải Phòng tât Măng Đen, nkoch:

‘Ntŭk ntu ta aơ geh nau n’ik, ueh, ntŭk nti gŭ âm ndrel trong hăn kloh rngôch. Ăp ntŭk ƀư nau kan pâl n’aih tâm Măng Đen gâp saơ ăp ntŭk kan ri nâp ngăn, gơih n’or tâm nau ntĭm mbơh ân bu năch, ntŭk gŭ ri kloh ngăn. Tơm si ndri ntŭk ntu ri leo tât ân săk nơm geh nau ŭch đŏng. Gâp săk ri ŭch plŏ ta aơ rơh tal 2”.

Rnôk aơ, 90% ntŭk gŭ rlu tâm xã Măng Đen hŏ geh bu manh lĕ hôm ntŭk gŭ rlu tâm rnôk lễ 30/4 ndrel 1/5. Âk ntŭk rlu n’aih, homestay ƀư nâp ntŭk jrâu, ntŭk kan, ntop nŭih hăn kan ndrel ntrŭnh leo lăp ăp nau jă năch tât. Nau răk kloh ntŭk ntu, trong hăn, đăp mpăn ndơ ngêt sa ndrel njrăng rdâng ma rtoh ŭnh sa geh uănh khlay. Yuh Nguyễn Thị Thuỳ Trang, tơm ntŭk gŭ rlu Sóc’s House mbơh, ntŭk rlu n’aih bah nơm hŏ n’hao nkra jrâu bĭch gay ma vơt năch tâm rnôk rlu lễ aơ:

‘Ntŭk gŭ rlu bah phung hên hŏ geh ân năch manh gŭ ntơm bah rnôk aơ du khay hôm ndrel tâm rnôk êp tât ri 17 jrâu bĭch kŏ geh bêng nŭih hôm. Ntŭk gŭ rlu bah hên kŏ nchrăp ăp nau kan ueh nâp gay ma geh nsum, kơt lah nau ngêt sa ndrel nau hăn nsong pâl bah bu năch”.

Mô êng tâm Măng Đen, tâm xã Kon Plông, n’gor Quảng Ngãi (nkuăl Kon Plông, n’gor Kon Tum ơm), du nau kan văn hoá, ngêt sa mhe dôl geh ndâk ƀư jêh, ton mra jêng ntŭk njưh jâng ueh. Ntŭk ntu ƀư nau kan văn hoá ndrel ndơ ngêt sa Đông Trường Sơn tâm êp trong Quốc lộ 24, ngai ma Măng Đen rlau 20 km, đah rnoh jvi neh 2,7 ha.

Ntŭk aơ geh mpŏng trong hun hao geh nsum ma nau ơm ueh bah kônh wa rnoi mpôl đê̆, tâm rgop nsum ma nau ngêt sa kah ueh êng gay ma rhŏ ân năch. Rnôk aơ hŏ pă 12 ndơng ndơ gay ma mpla n’hơ ăp ntil ndơ tuch tăm, ndơ ngêt sa ndrel ndrơng ndơ mpla nah ao tanh; ntŭk bah dih tach kŏ dôl ma jêh nâp gay ma ƀư nau kan njroh mprơ, gŭ rlu.

Wa Đặng Đình Toán, Groi Kruanh UBND xã Kon Plông mbơh, bah năp nau ŭch hun hao nau kan pâl n’aih geh nsum ma nau ơm yau ueh bah n’gor, n’gâng kan xã Kon Plông hŏ nchrăp ndâk nau kan, ăp nhoat njêng ăp ndơ pâl n’aih nsum mpôl. Tĭng wa, âk nkô̆ nau ƀư kan ngăn mra geh ntrŭnh tâm rnôk rlu lễ năm aơ:

‘Tâm rnôk lễ 30/4 ndrel 1/5 aơ, phung hên kŏ lĕ ndâk nau nchrăp gay ƀư nau mbơh ƀư kan pâl n’aih nsum mpôl ndrel ăp ntŭk ƀư pâl n’aih. Tâm nê, phung hên rgum ƀư 3 ntŭk lor, geh: mbơh ƀon pâl n’aih thôn Kon Plông tal 2 đŏng lah mra mbơh ntrŭnh ntŭk ƀư kan băn hoá ndrel ndơ ngêt sa kah Đông Trường Sơn. Tal 3 đŏng lah mbơh ntŭk ƀư pâl n’aih bah ntŭk tâm boh chè kloh Đông Trường Sơn’.

Tĭng Sở văn hoá, Thể thao ndrel pâl n’aih n’gor Quảng Nam, tâm 3 khay bôk năm 2026, n’gor vơt geh rlau 1,74 rkeh tŏ năch, hao 41% rđil năm e, bu năch tă bah dak ba dih geh 28.200 rkeh tŏ, hao 51%. Nau geh rgum ƀư pâl n’aih nchrăp 1.570 rmen, tâm ban 38% nau nchrăp năm.

Tâm nau geh dơi nsum nê, Măng Đen jêng ntŭk ang rnôk ma mro ƀư âk nau kan têh ntơm bah bôk năm, kơt du pơh ƀư Văn hoá-pâl n’aih Măng Đen ndrel Yan kao anh đào 2026, rgum âk mpưm bu năch tât. Nau tâm nthoi ƀư pâl n’aih ‘bri-daklêng” đah măng Đen ndrel ăp ntŭk kơt Lý Sơn, Sa Huỳnh kŏ dôl ăp nhoat geh săk tam.

Wa Nguyễn Hoàng Giang, Kruanh UBND n’gor Quảng Ngãi mbơh, ân geh nau tâm rgop rjăp, nchrăp nŭih ƀư nau kan dơi ndrel ƀư ân lôch, tam jêh nau ntrŭnh gay hun hao ueh lơn ân nau pâl n’aih tâm Măng Đen:

‘Ăp xã Măng Đen, Kon Plông n’gor Quảng Ngãi (n’gor Kon Tum ơm) kŏ lah ngoai tâm ăp ntŭk kan văn hoá thể thao geh âk rnoh năch hăn tât pâl n’aih ngăn. Nkuăl rnôk aơ geh 95% lah nŭih rnoi mpôl đê̆, geh nsum ma nau ơm yay ueh bah rnoi mpôl đê̆ tâm ntŭk. Nau tât kan pâl n’aih ta aơ hun hao geh nsum ma nau nkoch rnôk bu năch tât âk lơn, ƀư tăch rgâl, nau kan mra geh ueh êng lơn. Gâp đă ăp đòng chí ân geh tâm rgop nsum gay ma ƀư ân ueh lơn, gay tâm nchră nâp, kơp uănh tă bah ntrong ƀư tât nau ntrŭnh kan. Rnôk nơm gŭ tâm nchră tay, nơm ân geh nchrăp nŭih ƀư kan. Lah ăp đồng chí geh nau nchrăp ân n’hêl ri mô geh ndrât ndal ndrel janh dăng lơn tâm nau kan aơ ndrel đă ăp dồng chí ân geh kơl an âk lơn tay đŏng”./.