VOV4. M’nông: Tă lah ntŭk way geh khuch khat tă bah duh phang lơh, tât aƀaơ, kônh wa ta ƀon K Te, xã H’Bông, nkuâl Chư Sê, n'gor Gia Lai hŏ đăp mpăn dơi nău kan tuch tăm n'hanh geh wăng sa nơm geh rgâl tăm tao. Ngoăy tâm ăp ntŭk dŭt kro phang ta n'gor, aƀaơ hŏ jêng ntŭk tăm tao săk geh dŭt âk, kơl ƀon lan way geh sa.

Dôl lah nklang khay kro phang, ndrĭ yơn lha nđĭr jêng bah tơm tao hvi lam dâng sre ƀon K Te, ơm lah du nkual dŭt kro phang, đang chăt bah nkual neh kro phang H’ Bông, mpeh nkuâl Chư Sê, n'gor Gia Lai. Nô Rơ O Mân, nuĭh ƀon K Te dôl rgâl uĕh jêng neh gay tăm tao năm mhe lôch rnôk dŭt jêh 5 năm. Rơ O Mân an gĭt, rnăk nô tăm 2 ha tao ntơm bah năm 2016 n'hanh ăp năm nsĭt geh rlău 200 tấn da dê, n'hanh dŭt đêt nsĭt hôm geh sa 50 rkeh prăk đŏng. Kơt năm tăm tao mhe aơ, rnoh khlay tăch rlău ăp năm bah năp nơh, rnăk nsĭt geh âk rlău bar tơ̆.

“Ntơm nơh he tăm mbo, tăm bum blang geh rnôk geh geh rnôk mô. Aƀaơ rgâl jêng tăm tao ri tơm hao jêng uĕh, sreh geh âk lơn đŏng, rđĭl đah tăm ăp ntil tơm êng ƀa ƀă ri dơh lơn. N'hâp lĕ prăk dŏng kan, 1ha rnăk nsĭt geh 50 rkeh prăk"

Saơ kônh wa tâm ƀon tăm tao nsĭt geh wăng sa âk, nô RMah Loe, ƀon K Te  kơt tĭng đŏng, tăm rlău 2,2 ha tao. Lah năm tuch tăm bôk năp, hôm mô đêt nău mha êng, yơn tao bah nô Loe hôm nđĭr uĕh đŏng. Nô Rmah Loe dŭt di nuĭh n'hâm lah tơm tao tăm ta neh rnăk wâl ât rdâng đah duh phang uĕh:

“Rđĭl đah ăp tơm tăm êng ƀa ƀă ri tăm tao uĕh lơn, xã he mô tŏng geh tơm dak tŏ, yơn tơm tao hôm lah tơm ât rdâng đah duh phang uĕh đŏng. Lah nkual neh uĕh jêng ri an sreh ntơm bah puăn tât prăm năm. Aƀaơ he dôl ƀư jay mhe, n'hanh mbra rvăt ndrôk kon sĭt mât deh kon lah geh tao hao uĕh jêng".

Wa Siu Loan, kruanh thôn an gĭt, K Te ơm lah ntŭk geh nău rêh jêr jŏt đah rlău 300 rnăk lah nuĭh Ja Rai.  Tâm 5 năm aơ, âk rnăk tâm ƀon hŏ rgâl neh tăm glêh nar, nsĭt geh wăng sa đêt, rgâl jêng tăm tao. Dơi geh nău ntop kơl bah n'gâng kan ta ntŭk, kônh wa ta aơ dơi ntop kơl mpeh rêng ƀư an neh rmŭ jêng, kon tao ntil, kỹ thuật n'hanh dơi doanh nghiệp ton rvăt lĕ rngôch.

“Ntơm nơh kônh wa tăm tao đŏng yơn đêt mât chăm jêng nsĭt geh tay wăng sa mô âk, bah kơi nơh geh ăp rnăk nănh tăm tao, ntơm bah du rnăk ach o rgâl jêng wăng sa mbơm oi. Ŭch rŏng tay ngih dak lah ăp ntŭk hôm jêr jŏt mpeh tơm dak mbra lôk ntu gay ăp nuĭh tăm tao da dê đŏng. Ta thôn K Te dơn geh tơm tao hao jêng dơm.

Wa Phạm Công Viên, Kruanh UBND xã H’Bông an gĭt, dâng tăm tao ta ƀon K Te geh rlău 60 rnăk râng tăm đah rnoh hvi rlău 100ha. Ntrŏng tơm tao lah tơm tăm jŏ jong, n'gâng kan xã H’Bông rgŏ jă tay kônh wa rgâl neh tăm tao, tĭng kơn kơl kônh wa n'hao nău geh, nsan hao klaih rlău ach o.

“Ƀon K Te geh dơh uĕh lah nuĭh ƀon lan tâm ƀon rƀah gĭt khoa học kĩ thuật uĕh lơn ăp ƀon êng ƀa ƀă, ƀon gŭ dăch nklang xã, nuĭh ƀon lan geh neh tăm n'hanh geh ndơ ma tăm jêng âk tơm tao. Du rnôk mpôl hên tĭng ƀư ƀon K Te geh nău dơi ri mbra tĭng ƀư ta ăp ƀon êng ƀa ƀă".

Ntơm bah nar tăm tao, nău rêh bah kônh wa Ja Rai ta ƀon K Te jêng hơm răm lơn. Nkual neh kroh khar ntơm nơh aƀaơ hŏ jêng ăp mir tao nđĭr jêng uĕh, kơl nsrôih klaih rlău ach o bah kônh wa ƀon lan nkual duh phang geh nău dơi wăng sa jŏ jong./.

Nuĭh rblang: Điểu Thân