VOV4.M’nông-Roh bri, n’hu\ch ue\h jêng bri, dôl lah n’hêl na nê| geh ta lam Tây Nguyên n’hanh  âk ntu\k ta lam dak. M’hâm [ư gay mât njrăng n’hanh hun hao bri săk rnglăi dôl nău ôp âk, dơi Đảng, Chính phủ n’hanh ăp gưl n’gâng kan ta ăp ntu\k uănh m^n joi trong mkra. N’hêl na nê| ta n’gor Kon Tum, ntu\k geh bri jêng âk ngăn nkual Tây Nguyên an saơ, n’hao nău geh, pơk hvi ăp tu tơm nău rêh an nsum mpôl rêh êp bri, lah trong [ư ue\h ngăn, săk rnglăi ngăn. Nu^h nchih nău Radio nău ngơi Việt Nam nkoch du đêt nău rgâl bôk năp dôl ntru\t nsôr, ta xă Đăk Psi, nkuăl Đăk Hà, ntu\k dơi an nău rêh bah bri n’hanh nău rêh nu^h [on lan gu\ jêng du trong bri dak nâp nâl.

Du lôk bri tu dak dơi trok nkhôm prăk ntu\k ntô

Thôn Krong Duôn, xă Đăk Psi geh bơi 100 rnăk, gu\ ta ăp nor yôk dêh njok trong tâm xă Đăk Đrinh-Đăk Psi. Dâk p^t trong, djăt le\ saơ dak hoch, nteh bah rbông njok thôn, so\k dak ta bri tu dak, to\ an lo\ mpeh bah dâng rđu\ng. Tu dak rsang nđik hôm kơl kônh wa dơh ntuh kơl tay ăp trong nkra njêng tăch rgâl mhe. Kơt nô A Điện, le\ ndơ\ dak bah rbông an nkah du rbông hoch wa\r năm tâm mir, nkre gay to\ an tuh mbo, nkre mât kik djăr n’hanh rke. A Điện nkoch, trong [ư mhe yor xă nt^m, prăk [ư yor prăk nkrêm mât njrăng bri bah thôn an manh:

“Rnôk bah năp gâp le\ [ư t^ng ntrong kan ndâk [ư ndrung wang gay mât rong. Đah ntrong kan aơ lor lah kơl gâp rgâl trong [ư sa nkra njêng, mpo\ng nău rêh mbra đăp mpăn n’hanh n’hao nău geh an rnăk wâl. Le\ rngôch rnoh prăk ntuh kơl ndâk [ư ndrung wang, mpêr n’gar n’hanh ntil… ri le\ 13 rkeh prăk. Aơ lah rnoh prăk yor thôn an gâp manh n’hanh nta an gâp [ư ntrong kan mât rong su\r”.

Đăk Psi geh 5 thôn n’hanh 470 rnăk dơn mât njrăng bơi 6 rbăn 500 ha bri, du năm dơn geh bơi 5 rmen prăk mât njrăng bri. Tâm ne\, 470 rnăk so\k geh rlău 3 rmen n’gul. 5 rmôt thôn so\k bơi 1 rmen n’gul. 30% tâm rnoh aơ, tâm ban bơi rlău 400 rkeh prăk du năm, le\ dơi ăp rmôt do\ng gay [ư prăk nkrem, an ăp rnăk tâm thôn manh mô nchăm, du rơh manh dơi tiăr nti jêng ăp rnăk đăp mpăn ntuh kơl.

“Kơt gâp ri gâp mô kâp manh prăk mư rwa\t su\r ma gâp hăn rwa\t lor. Yor ne\ tât rnôk manh prăk tă aơ rlău du khay ri mpôl rke bah gâp le\ geh bơi 40kg/du mâm hôm. Ndr^ jêng tâm năm lah gâp dơi tăch, geh prăk gay trok an thôn”.

Mât xin, kik n’hanh rke lah ăp ntrong kan bôk năp dơi ntuh kơl bah tơm prăk nkrem bah ăp thôn [on xă Đăk Psi

Đăk Psi lah xă geh âk bri ngăn nkuăl Đăk Hà, n’gor Kon Tum, đah bơi 25.000ha bri n’hanh neh bri. Aơ lah ngoay tâm âk ntu\k ntoh lư jao bri an nsum mpôl n’hanh âk nti nău rêh bah bri. A[aơ, rlău ma so\k bah lo\ mir, prăk mât ntu\k ntô bri, du năm ăp thôn tâm xă le\ geh nklăp 400 tấn [a\ng gle, khlay nklăp 2 rmen n’gul ndrel âk si gle êng. Êng [a\ng gle Đăk Psi, dôl dơi [ư gay jêng ndơ OCOP bah xă. Yuh Lương Thị Kiều Nga-du hê tăch ndơ ta thôn Kon Kơ La (xă Đăk Psi) an g^t, le\ rngôch rnăk tăch rgâl ta xă rwa\t [a\ng rih, nkret ih n’hanh tăch an nu^h rwa\t. Ăp năm bah năp, ăp rnăk bu [ư bu rêh n’hanh le\ rngôch ndơ mô geh ntô l^r, dơi tăch njroh an ăp nu^h rwa\t, jêng rnôk khlay  mô âk. Geh năm, [a\ng kro geh tât 200.000 prăk/kg, yơn geh năm knu\ng ta rnoh 120.000 prăk/kg. Năm 2019, rnôk [a\ng gle Đăk Psi dơi r[o\ng trong mpeh moh ntô l^r, ndâk njêng ndơ nt^t mpơl êng, ăp nu^h rwa\t kơt yuh Nga le\ uănh saơ trong [ư mhe ue\h lơn:

“Nău [ư kah [a\ng gle aơ ta xă mhe n’gluh an bah năm e dơm, jêng mpôl hên mô ho\ wât âk. Tât abaơ tay, rnôk to\ng ăp g^t wât ri mpôl hên mbra mbrơi mbrơi [ư n’hanh nơm ndơ\ êng hăn ăp nkual [on têh”.

T^ng wa Phan Văn Học, Groi Kruanh UBND xă Đăk Psi, săk rnglăy pơk hvi rêh joi bah bri bâh ăp nsum mpôl tâm xă mhe knu\ng bôk năp, yơn le\ geh săk rnglăi na nê|. Rnoh nău tih phah bri hu\ch âk n’hanh mô đêt mir ba dơi tăm tay jêng bri:

Mât rke kon

“A[aơ, rnoh neh bri do\ng gay [ư mir ma tơm si tăm tay, ri kônh wa n’glơi an gay jêng bri mô hôm muih tay. Tâm năm mhe rlău xă le\ uănh nđôi du đêt ntu\k. Kơt lah bah năp uỷ ban dâl, ta dôr yôk bah năp ri, nô saơ, geh rlău 10 ha bri le\ hao jêng. Du\t năm aơ mbra jă tơm prăk nkrem mât njrăng bri n’gor gay hăn so\k, lah to\ng ăp ri mbra ndơ\ tâm bri trok nkhôm ntu\k ntô bri, jao an nsum mpôl [on lan dăch ne\ gay mât njrăng”.

Prăk trok nkhôm ntu\k ntô bri kơl n’hao nău geh, prăk nkrem mât tăm bri nsum mpôl kơl ăp rnăk pơk hvi nkra njêng tăch rgâl, si gle ntop jêng ndơ nt^t mpơl êng geh ntô l^r n’hanh ăp mir le\ dơi mplơ\ tay an bri…. Dôl dơi ntơm hao du\t rhơn an nău mât njrăng-hun hao bri ta xă Đăk Psi, nkuăl Đăk Hà, n’gor Kon Tum. Trong hăn aơ dôl dơi [ư ue\h n’hanh săk rnglăi tay rnôk geh tât râng bah ăp doanh nghiệp, đah ăp ntrong kan rlong [ư tăm tơm dổi, tơm ryum nkre so\k grăp, nkre so\k si. Doanh nghiệp hăn lôn thôn [on t^ng bah kơi, nău geh bah bri mbra dơi pơk hvi, n’hao prêh; nău rêh nsum mpôl n’hanh nău rêh bah bri, geh nău mpo\ng jêng du trong si ghe neh ntu dăch dêh n’hanh nar lơ ue\h jêng, nâp nâl./.

Nu^h rblang: Y Sưng Phê Ja