VOV4.M’nông – Pâl nđaih, ngăn lah pal nđaih sinh thái- văn hoá, mbra dơi geh jêng n’gâng kan wa\ng sa tơm, njêng nău nsrôih gay ma ntrôl nău hun hao wa\ng sa rêh jêng nkual Tây Nguyên. Yơn lah, gay ma dơi geh nău ne\, an geh nsum ti, nsum soan tâm rgop n’hanh mô dơi mô geh nău kan bâh ntu\k rêh jêng. Aơ lah ăp nkô| nău tơm khlăy geh mbơh ta rơh tâm nchră gâl ngih dak, bôk nău “rdâk njêng nkual pâl nđiah văn hoá- sinh thái Tây Nguyên, nău dơi n’hanh ăp nău rvê”, yor Viện khoa học xã hội nkual Tây Nguyên n’hanh UBND n’gor Dak Lak tâm rgop [ư, mhe geh [ư ta nkuăl [on têh Buôn Ma Thuột. Rơh tâm nchră geh rlău 100 đại biểu tât bâh ăp ngih nti đại học tâm dak n’hanh ndơn kan ăp ntu\k kan văn hoá- thể thao- pal nđaih 5 n’gor Tây Nguyên.

T^ng ăp đại biểu, Tây Nguyên geh geh sinh thái âk ntil, đah bri geh hon êng, dak me, n’glău, dak leng ue\h, duh sial ue\h, dơi saơ trôk nar 4 yan tâm du nar.

Mpeh văn hoá, Tây Nguyên dôl mât ndray ngoay tâm âk drăp ndơ bah kon nu^h, lah ntu\k ntô văn hoá ch^ng goong. Bah meng ne\, aơ hôm lah ntu\k rgum bah le\ rngôch ăp rnoi mpôl đêt ta lam bri dak, jêng du nkual văn hoá ue\h n’hanh âk ntil. N’ăp sinh thái n’hanh văn hoá lah ơm khlay gay Tây Nguyên hun hao pâl nđaih.

Yơn lah, n’hêl na nê| ta Tây Nguyên, êng n’gor Lâm Đồng, ăp n’gor [a [a\ du\t đêt hun hao, đah nău geh du n’gor knu\ng 200-300 rmen prăk du năm.

T^ng ăp nău tâm nchră ta rgum nchră, nău têh bah Tây Nguyên a[aơ lah nău roh hu\ch ngăch n’hanh lam hvi bah trong sinh thái, ndoh ndơ bri. Văn hoá bah ăp rnoi mpôl đêt Tây Nguyên roh rui dôl rvê. Yor r^, an geh trong mkra n’ăp bah năp măt n’hanh jo\ jong gay rdâk jêng bri, mât ndray-[ư ue\h văn hoá way ơm bah ăp rnoi mpôl, tâm ban đah trong kan tâm di mpeh hun hao pâl nđaih.

T^ng Tiến sĩ Bùi Nhật Quang, Viện trưởng Viện khoa học xã hội Việt Nam, gay [ư le\ nău kan têh ne\, an ntơm bah 2 ding: chính phủ n’hanh nu^h [on lan:

           “Tây Nguyên ndơ geh têh kơt ne\, yơn pâl nđaih ta aơ hôm e đêt. Yor geh âk nău n’gluh an đêt mpeh nău kơl, na nê| he mô ho\ dơi geh dăp rgum n’hanh hun hao pâl nđaih na nê| an nkual Tây Nguyên n’hanh tâm pă đah hun hao tâm trôm n’hanh hun hao bah dih, đah pâl nđaih tâm dak n’hanh pâl nđaih dak bah dih. Nt^t nsa năch pâl nđaih dak bah dih tât đah Tây Nguyên ri tât dâng âk. Du ntu\k tay gâp u\ch lah săk nău kan pâl nđaih pơng mô dơi hun hao lah mô geh nău rgop pâl nđaih đah văn hoá, pâl đah đah ntung trong, pâl nđaih hăn ndrel đah nău kơl mât ua\nh bah ăp gưl n’gâng kan n’hanh khlay ngăn lah pâl nđaih an so\k nu^h [on lan [ư khlay”.

          T^ng âk đại biểu, nău ntuh kơl bah ngih dak mpeh ntung trong du\t khlay gay Tây Nguyên dơi ndơ\ pâl nđaih jêng jâng wa\ng sa. Bôl ndr^, ntung trong an ntuh kơl têh, mbra dơi [ư jo\ jong. Tâm rnôk ne\, pâl nđaih lo\ an dơi ntrôl ngăch, gay do\ng nău geh n’hanh dêr roh rui, mpu\ng lir ndơ geh ơm. Bah năp ntul rlong aơ, Tiến sĩ Nguyễn Thị Hương, đại học Bình Dương an lah, ăp n’gor Tây Nguyên an nchro\ng nt^m bah năp nkô| nău bôk năp bah pâl nđaih, ngăn lah tu tơm nu^h kan n’hanh tâm rgop ăp tour, trong hăn.

          “Tâm pâl nđaih ri mô di le\ rngôch an prăk ntuh kơl. Đah pâl nđaih văn hoá-sinh thái mô di an so\k prăk ntuh kơl ntung trong. Yor ntuh kơl ntung trong geh phah khuch âk neh ntu bri dak. Ma pâl nđaih ta aơ an geh trong, uănh m^n tât nkô| luh bôk năp, ne\ lah [on lan n’hanh nu^h [on lan ndrel [ư pâl nđaih, an geh nău kơl nkoch trêng gay ăp nu^h [ư pâl nđaih”.

T^ng Nghị quyết 08-NQ/TW năm 2017 bah N’gâng kan chính trị, tât năm 2020, mbra ndâk njêng nău kan Pâl nđaih ntơm jêng nău kan wa\ng sa khlay, nta an ntru\t hun hao wa\ng sa-rêh jêng. R[u\n nchră nar aơ m^n lah, aơ lah du trong hăn tâm di đah nău geh ơm bah ăp n’gor Tây Nguyên. Yơn lah, gay [ư t^ng ue\h nghị quyết bah Đảng, joi geh naư ndrel ty, ndrel soan rjăp n’hanh [a [ơ đah ăp n’gor, nu^h m^n njêng, ăp doanh nghiệp, n’hanh lơn lah mô dơi mô geh nău [ư tơm bah nsum mpôl  văn hoá. Bah meng ne\, lah dơi mât ue\h săk rnglăy đah pâl nđaih, văn hoá Tây Nguyên, ntu\k ntô neh ntu bri dak bah nkual, mbra geh tay n’hâm soan gay dơi mât ndray n’hanh [ư ue\h lơn tay./.

Nu\ih rblang: Y Sưng Phê Ja