Ta xã Hoà Thịnh, n’gor Đăk Lăk- ntŭk geh tâm rdâng khuch khat âk ngăn bâ rơh mih sial dak buk, lôch geh ƀư dak bât n’hong dak Chính Nam geh nkra ƀư lôch, dak lĕ sĭt tât lŏ ba, ƀon lan kan lŏ mir ndăn ƀư neh, ndăn ƀư srih tăm. Ta rnoh neh rlău 2.200ha ba lŏ puh wai, tât aƀaơ ta ntŭk lĕ lôch srih tăm ntil mhe. Rlău 110 tấn ba ntil geh n’gor kơl an, nău ŭch hôm e klâp ma 180 tấn, n’gor Đăk Lăk lĕ geh nău ntrŭnh kơl prăk gay ma ƀon lan geh rvăt ntil an tâm di đah trôk nar, dâng lŏ, mât đăp mpăn srih tăm di yan. Nău rhơn ntoh mpơl tâm muh măt ăp nuĭh ƀon lan lôch geh kơl ntop soan di rơh. Wa Mai Tấn Huy, ƀon lan kan lŏ mir ta xã Hoà Thịnh nkoch.“Ƀon lan srih tăm yan puh wai lĕ geh Ngih dak kơl ntil gay ma an ƀon lan jur ntil an ngăch di yan. Trôk nar ueh lăng prăng sơh an ƀon lan mât tăm, knơm mbra geh âk lơn đah năm e”.

Mô dơn ta Hoà Thịnh, lôch dak buk, âk ntŭk mpeh luh nar n’gor Đăk Lăk kơt lah roh dơm rnoh ba ntil nkrem. Tĭng nău kơp bâh n’gâng kan tuch tăm, lĕ rnoh ŭch ba ntil srih tăm yahn puh wai lam n’gor geh klâp ma 26 rbăn tấn. Tât aƀaơ, đah rnoh geh bâh n’gor n’hanh nău nsum ti kơl kan bâh ăp doanh nghiệp, ntŭk kan, nuĭh kan, lĕ geh klâp ma 15 rbăn tấn ba ntil geh ngăch ndơ̆ tât ti ƀon lan kan lŏ mir. Yơn lah, rđil đah nău ŭch ngăn, lam n’gor Đăk Lăk hôm nha mô tŏng klâp ma 11 rbăn tấn ntil, n’gor hôm nha kơl tay prăk gay ma ƀon lan geh rvăt ntil tâm ăp nar let năp tay.

Ta meng rnoh kơl an bâh ta ntŭk, ăp ntŭk kan khoa học lĕ geh nsrôih hăn ndrel đah ƀon lan ta nkual geh dak buk. Tâm yan puh wai aơ, ntŭk kan khoa học kĩ thuật Duyên hải Nam Trung Bộ lĕ geh mbơh tơih tay âk ăp nău kan kơl ntil ba an ƀon lan kan lŏ mir ăp ntŭk mpeh luh nar n’gor Đăk Lăk. Wa Nguyễn Đức Thọ, Giám đốc ntŭk kan mbơh nti nău kan công nghệ n’hanh khuyến nông, Viện khoa học kĩ thuật Duyên hải Nam Trung Bộ an gĭt, ta âk ntŭk pă ntil, rbăn tấn ntil ba lĕ geh pă tât ti ƀon lan.“ Mpôl hên ndơ̆ ăp ntil ueh mhe mpeh kĩ thuật tâm nău pah kan, ăp ntil ndơ geh nău dơi lah dơi geh nău săk plây âk, n’hanh lĕ geh nkai đah nău pah kan tăm du rơh. Yor kơt nĕ ma hên ndơ̆ ăp ntil aơ gleh nar n’hanh jŏ nar gay ma mât đăp mpăn nău geh âk an yan puh wai let năp tay bâh ƀon lan kan lŏ mir”.

Tĭng rnoh kơp, tât aƀaơ, lam n’gor Đăk Lăk lĕ srih tăm klâp ma 70% rnoh neh tâm lĕ rnoh 26 rbăn a ba yan puh wai. Rnoh neh hôm e dôl geh ƀon lan jur ntil tay rnôk ma rnoh ntil geh ntop tay n’hanh nău dơi mpeh trôk nar mih sial ueh lăng. Bol ma nău pah kan hôm nha geh mbrơi đah rơh srih tăm, yơn nău dŏng ăp ntil jŏ oi n’hanh gleh nar hôm nha geh n’gâng kan tuch tăm knơm ta nău geh n’hanh nău ueh ba yan puh wai năm aơ.

Wa Đặng Thị Thuỷ, Groi Giám đốc ntuk kan tuch tăm n’hanh ntŭk gŭ rêh n’gor Đăk Lăk an git, n’gâng kan kơp dơn n’hanh rnê âk nău hăn ndrel ngăch di, dơn kan bâh ăp doanh nghiệp, ăp nuĭh kơl an n’hanh ăp ntŭk kan khoa học tâm nău kơl an nuĭh ƀon lan ta nkual geh dak buk. Aơ lah nău kan khlăy ngăn kơl an ƀon lan kan lŏ mir ơm ndâk nsơm nău tuch tăm, đăp mpăn nău wăng sa. Wa Đặng Thị Thuỷ mbơh nău. Aƀaơ, ntŭk kan tuch tăm n’hanh mât ntŭk gŭ rêh n’gor Đăk Lăk lĕ ntĭm đă ăp ntŭk kan way kan n’hao nău uănh nđôi ntŭk kan ba dâng, ntĭm leo ƀon lan geh dŏng nău kan tuch tăm, mât rong gay ma n’hao săk rnglăy pah kan jan sa n’hanh mât đăp mpăn hun hao nâp nâl tâm let năp tay. “N’gâng kan lĕ ntĭm đă an ăp ntŭk kan way kan uănh nđôi ntĭm đă an nuĭh ƀon lan ăp xã gay ma ngăch jur ntil tâm ban kơt lah tŏng nău kan dơh noiwh gay ma mât đăp mpăn ueh tâm rnôk aƀaơ tâm ban kơt let năp tay. Nkre lah ntĭm đă ƀon lan ngăch lơn tâm nău kan way kan ăp ntŭk gay ma ƀon lan đăp mpăn n’hahnh leo pah kan jan sa ueh”.

Bâh ăp dâng lŏ mhe dâk rêh lôch dak buk, nău knơm dôl plơ̆ tay đah ƀon lan kan lŏ mir mpeh luh nar Đăk Lăk. Đah nău kơl kan tâm ban bâh ntil, kĩ thuật tât ntĭm đă pah kan jan sa, ƀon lan dôl knơm yan puh wai năm 2026-2027 mbra lah du yan geh săk mbôn, ntop âk ơm đăp mpăn nău rêh jêng n’hanh hun hao pah kan lôch tă mih sial.

Hương Lý- VOV Tây Nguyên