Ta ntŭk gŭ mhe thôn Điểm 9, xã Ia Hiao, nklăp 70 mblâm jay lor bôk năp dôl khuh n’gôr rdâk njêng. Tahen ơm Nay Kêr ta buôn Chư Plah Jai, ngoăy tâm ăp rnăk dâk leo lor ntrơn ƀon, rhơn nđơr mpơl nău:

“Ntơm nơh, nău rêh bah kônh wa ta nkual way geh băm dak bŭk mâp âk jêr jŏt n’hanh klach rvê, lơn lah tâm khay mih. Aƀaơ dơi Ngih dak mât uănh khlay, ntop kơl rdâk njêng tât ntŭk gŭ mhe, ntrơn tât nkual sơh prêh, đăp mpăn lơn, kônh wa dŭt rhơn nđơr n’hanh đăp mpăn. Aơ lah ndơ gay kônh wa đăp mpăn nău rêh, hun hao wăng sa n’hanh tĭng kơn n’hao nău rêh. Mpôl hên dŭt lah uĕh n’gâng kan ta ntŭk hŏ way uănh khlay, ntop kơl kônh wa.”

 Đah ƀon lan Jarai, ntrơn du mô dơn lah nău rgâl ntŭk gŭ ma hôm nkre đah nău ŭch rŏng mât ndray nău way ôp brah lah yang, ndrâm dak way ơm. Nơm geh nău rôih dăng nkoch trêng, ndrel hăn bah gưl ủy, n’gâng kan tâm dâng, kônh wa dŭt tâm ban nău, đăp mpăn rnôk ăp rnoh khlay văn hóa chĭng gong, nău kan cheh tanh hôm dơi mât ndray tay ta ntŭk gŭ rêh mhe. Wa Ksor H’Hoa – Groi Bí thư Chi bộ, Kruanh buôn Chư Plah Jai, xã Ia Hiao nkoch:

“Rnôk kônh wa ntrơn du tât ntŭk gŭ mhe, ăp rnoh khlay văn hóa way ơm bah ƀon lan Jrai hôm dơi mât ndray n’hanh ntik n’hao tay. Bah ăp nău way ơm, nău mât chăm môch blang, tât văn hóa chĭng gong, kônh wa nsrôih mât n’hanh nsĭt nkre ăp rup uĕh văn hóa nê tât ntŭk gŭ mhe. Bah meng nê, nău kan cheh tanh bok brai, tanh tôk dơi mât mbro tâm ăp rnăk wâl đŏng. Mpôl hên way ƀư ăp nar rgum pâl, nău kan văn hóa, njroh mprơ gay kônh wa tâm nđŭr, n’hao nuih n’hâm tâm rnglăp n’hanh ndrel mât ndray săk tơm văn hóa way ơm bah rnoi mpôl đê̆.”

Ta buôn Jứ, xã Ia Tul, 207 rnăk way geh tât khuch dak bŭk dôl ndăn ngăch ntrơn du tât ntŭk gŭ mhe bơi 22 ha. Tâm nê, 152 rnăk sơch rơih ăp jay đar way bên nsĭt rdâk tay gay mpêt nkrem prăk n’hanh mât ndray jay nkơng prêh way ơm. Cán bộ xã ndrel mpôl công an, dân quân ntop kơl rơih jay, kơl n’gor trău, kơl dak n’hanh nchrăp ndeh rdeng jay an nuĭh ƀon lan. Wa Ksor Yu, nuĭh ntoh lư ntĭt leo lor buôn Jứ, rhơn nkoch:  

“Aƀaơ, rnăk gâp nchrăp ntrơn du tât ntŭk gŭ mhe. Ntơm nơh, rnôk hôm gŭ ta ƀon ơm, djăt ma tâm khay mih lah dak bŭk, nău rêh bah kônh wa mâp dŭt âk jêr jŏt, mô dơn nê sŭr ndrôk way geh dak bŭk klôr rdu đŏng. Aƀaơ dơi n’gâng kan ta ntŭk dăp rgum, ntop kơl tât ntŭk gŭ đăp mpăn, têh uĕh lơn, rnăk gâp dŭt rhơn nđơr n’hanh đăp mpăn. Ta aơ geh ăp tŏng ndơ dŏng khlay kơt nhih nti, nhih dak si…, jêng nău gŭ rêh bah kônh wa dơh uĕh lơn. Mpôl hên mpŏng mbra ơm đăp mpăn nău rêh, hun hao wăng sa ta ntŭk gŭ mhe. Gâp dŭt lah uĕh n’gâng kan ta ntŭk hŏ mât uănh, ntop kơl kônh wa.”

Tĭng trong nchrăp, n’gor Gia Lai geh 16 nkual ân leo ƀư ntrơn du ngăch đah 1.858 rnăk ƀon lan, lah 13 ntŭk ntrơn du gŭ rgum n’hanh 3 trong nchrăp tâm ndop nkre. Lĕ rngôch tơm prăk ntuh kơl rlău 2.100 rmen prăk. Tâm nê, rlău 713 rmen prăk ntuh kơl ntŭk ntô ndơ dŏng ntung trong ăp kôp; rlău 258 rmen prăk ntop kơl na nê̆ nuĭh ƀon lan; n’hanh rlău 1.136 rmen prăk rhŏ dŏng trok tâm, đă ntrơn du. Tâm bah ri aơ nơh, ăp xã Ia Hiao, Ia Tul, Uar, Ia Rsai n’hanh Ia Dreh hŏ du rơh luh hăn kan. Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân n’gor Gia Lai n’gluh ăp jâng ntơm rnoh ngăch na nê̆ n’hanh lĕ nuih n’hâm: Bah năp nar 30/8 ndơ̆ jao ndơ dŏng khlay; bah năp nar 31/10 ntrơn kônh wa luh bah nkual pĭch rlâm klach rvê; bah năp nar 30/11 kơp dơn, n’hanh bah năp nar 15/12 năm aơ ân wat jêh. Ta xã Ia Hiao – ntŭk an ƀư dăp rgum an 180 rnăk, wa Phạm Văn Phương – Bí thư Đảng ủy xã lah rjăp nău nsrôih bah n’gâng kan ta ntŭk:

“Nău sơch ăp rnăk ntrơn du lor bah năp gay njêng geh nău rêng lam tât nău mĭn bah ăp rnăk hôm ƀa ƀă. Tât rnôk dja, xã dôl an ƀư ăp njuat gay tĭng ƀư nău trok tâm, ntop kơl đah 24 rnăk bôk năp. Mpeh trong tor lor tĭng ƀư, ntơm bah aơ tât nar 1/10/2026, xã nsrôih ƀư lôch jêh ăp rnoh tât gay tâm pă, dăp rgum 100 rnăk ƀon lan; nkre tĭng ƀư ăp njuat nchih kơp, njêng trong nkra trok tâm, uănh an prăk dŏng, sơch jay ntĭt leo lor n’hanh an ƀư rdâk njêng jay gŭ tâm nkual ntrơn du mhe. Tât nar 31/12/2026, xã nsrôih ƀư lôch jêh nău trok tâm prăk ta ntŭk gŭ ơm an kônh wa n’hanh n’gluh ăp tơm prăk ntop kơl tĭng trong kơl ta ntŭk gŭ mhe, đăp mpăn tĭng ƀư di trong nchrăp ndơ̆ luh.”

Du mblâm jay mhe nâp uĕh mô dơn gay nkrum nde ƀon lan khay mih phŭt, ma hôm lah ntŭk nsing nâp gay kônh wa đăp mpăn pah kan jan sa mir ba. Nău Đảng rlai lăp nsum ndrel nuih n’hâm ƀon lan, nuih n’hâm ndăn ngăch bah “Trong kan Quang Trung” dôl ƀư ăp nkual neh rđŭng dêh băm dak klach rvê jêng ăp nkual ƀon lan gŭ mhe hơm răm, uĕh jêng geh ndrŏng.