Deh năm 1972, lah nuĭh Mạ ta xă Bảo Lâm 1, n’gor Lâm Đồng, bah jêt K’Brèm lĕ ŭch ăp nău mprơ gŭ ŭnh năk, tâm măng nar rgum mô lah tât yan bôh ba bah ƀon lan. Năm 18 năm deh, K’Brèm tĭng bu ranh ƀon, bu ranh gay nti nău mprơ, nti tŭr chĭng.
Ăp nău mprơ Loong, nău mprơ ting bah nuĭh K’Ho, Mạ way dŭt jong, geh rnôk jong tât măng tât ang ôi taơ. Nău mprơ dŏng âk rup gui ntit nsa, nău mprơ jong jêng rơh druh ndăm jêr nti, jêr nkah gĭt. Yơn lah, ndơn yor ăp nău khlay nĕ geh tâm nău chuêl, K’Brèm lĕ joi trong ndơ̆ nău mprơ tât êp lơn đah nău rêh aƀaơ.
Ăp nău mprơ loong, mprơ ting kăl e dŭt jêr mprơ, an nti jŏ ngăn mơ dơi nkah gĭt. Gâp nchih nău mhe gay ăp băl mom dơh djăt, dơh nkah gĭt lơn, ăp hôm e mât nău uĕh bah nău mprơ rnoi nơm.
Nghệ nhân K’Brèm lĕ an âk năm khay an trong kan mĭn joi ăp nău mprơ ơm kăl e bah nuĭh K’Ho, nuĭh Mạ. Geh ăp rơh hăn jŏ nar, rnôk gŭ ŭnh năk djăt ăp u che mprơ tay ăp nău mprơ kăl e, rnôk tĭng u che hăn tâm mir bah ơm tât măng. Bah ăp rơh hăn nĕ, K’Brèm lĕ mĭn joi geh 6 nău mprơ bah nuĭh Mạ ơm yău kăl e, tâm nĕ geh 4 nău mprơdơi hun hao mhe n’hanh lôch jêh nău mprơ ngăn yơn hôm e mât nuih n’hâm, er nâm ơm bah rnoi mpôl nơm.
Bah kơi aơ, rnôk pah kan ta Ngih văn hóa nkuăl Bảo Lâm (ơm), dơi tâm mâp đah nhạc lý n’hanh ăp nău ƀư njroh mprơ ƀon lan, wa ntơm nchih nău mhe an ăp nău mprơ way ơm. Hôm e mât nău mprơ way bên bah rnoi mpôl nơm, yơn nkô̆ nău dơi ƀư dăch bên lơn đah nău rêh mhe gay druh ndăm dơh djăt, dơh nkah gĭt n’hanh dơh mprơ tâm ăp rơh tâm nđŭr, lễ hội mô lah rgum rƀŭn nsum mpôl.
Mô knŭng ƀư mhe nău mprơ, nghệ nhân K’Brèm hôm a âk nuih nuih n’hâm ntĭm trêng chĭng gông n’hanh nău mprơ an rơh druh ndăm. Tât aƀaơ, wa lĕ ntĭm hăng rhiăng nuĭh ta ăp ngih samƀŭt nội trú n’hanh âk ƀon lan tâm nkual. Du năm, wa râng pơk jrô ntĭm chĭng, ntĭm mprơ an druh ndăm nuĭh K’Ho, Ma, rgop jêng nuĭh ndơn tay mât ndrăy văn hoá way ơm. Yuh Ka Thổi, nuĭh Mạ ta phường 2 Bảo Lộc, lah ngoăy tâm âk kon hŏk tĭng đah nghệ nhân K’Brèm gĭt saơ:
Djăt wa Brèm mprơ đah nău ngơi me deh, oh saơ dŭt răm. Bah nĕ oh nti mprơ gay rgop mât nău mprơ bah rnoi mpôl nơm.
Âk nău mprơ yor wa nchih nău mhe kơt Kok Kek (Nău bah bri dak0, Đus N’hồl (Giao duyên)... dơi ăp băl mom ŭch. Lơn lah, nău mprơ Kok Kek dơi hun hao bah nău mprơ way ơm lĕ kơl wa geh ndơ nkhôm têh ngăn ta Tâm nđŭr nău mprơ Việt Nam năm 2027. Tĭng âk bu ranh ƀon n’hanh nghệ nhân tâm nkual, nău khlay ta K’Brèm mô knŭng lah nău wât văn hóa K’Ho, Mạ ma hôm lah nău ŭch trêng ntĭm ăp nău khlay nĕ an rơh bah kơi. Wa Ka Nhék ta xă Bảo Lâm 3, n’gor Lâm Đồng nkoch:
Tâm ăp nău mprơ geh nău uĕh, ntĭm kon nuĭh rêh tâm rnglăp, tâm rŏng ndrel. Lah rơh druh ndăm hôm e gĭt mprơ ri văn hóa bah rnoi mpôl đêt nơm mbra mô roh rui.
Bah ăp nău rgop êng, bah ăp jrô nti chĭng goong, nău mprơ ntŭk ƀon lan tât ăp nău mprơ dơi ƀon lan wơt dơn, nghệ nhân K’Brèm (ta xă Bảo Lâm 1, n’gor Lâm Đồng) dôl rgop “Kuăl dâk” ăp nău nteh tă geh nău roh chuêl. Nău dŭt n’hâm bah wa, ăp nău mprơ K’Ho, Mạ hôm e nteh tâm ƀon lan, tâm lễ hội n’hanh tâm nău rêh nar aơ.
Viết bình luận