Lễ Kareh – Katal lah du nău way ƀư du bông nău rêh kon nuĭh nha hôm dơi ƀon lan Chăm tĭng chroh Hồi giáo Bà Ni ta n’gor Khánh Hoà n’hanh Lâm Đồng mât ndray đŏng. Nău way dja mô dơn mbơh tât drô phan tâm rnoi deh hŏ geh tay du hê têh jêng mhe, nkre jêng du hê kon chroh Hồi ngăn.

Hŏ ơm bah kăl e, ăp năm, kônh wa rnoi Chăm tĭng chroh Hồi giáo Bà Ni hôm ƀư tay lễ Kareh – Katal, jêng lah nău way ƀư wơt bôk n’hao săk hôm way kuăl lah nău way n’glăp chroh an kon druh n’hanh kon ndăm lăp tâm 15 năm deh. aơ lah ăp nău way khlay tâm nău rêh bah nuĭh Chăm tĭng chroh Hồi giáo Ba Ni.

Lễ Kareh - Katal way dơi ƀư tâm 3 nar. Nar bôk năp, ăp nuĭh tâm rnăk nchrăp ndơ nsoh, rdâk rap. Nar tâl 2, khân păng nchrăp ndơ ôp brah kơt: prit, mƀêt wâr dang, bánh ít, bánh xalam... n’hanh ôp brah mbra ƀư tâm nar bar.

Nkhêp geh rnôk dja, rnăk nuĭh tơm jay mbra jă lĕ rngôch kônh wa tâm ƀon tât râng gay ndray uănh saơ nar kon druh, kon ndăm dơi brah yang kơp dơn lah nuĭh hŏ têh jêng ngăn. Tĭng nău geh wăng sa ma ăp rnăk mbra ƀư têh mô lah jê̆. Nău way ri rnăk ân nchrăp ăp nuĭh du nđơk prit, du bong mƀêt wâr dang n’hanh du mblâm djăr dăm gay ƀư ôp brah.

Tĭng du hê kruanh chroh ta thôn Bình Thắng, xã Bắc Bình, n’gor Lâm Đồng, lor rnôk tĭng ƀư ăp nău way tơm, ân ƀư lễ Mbang Aluah jêng lah lễ mbơh đah Pô Nabi – brah gĭt lah nar aơ geh rnăk ƀư wơt bôk n’hao săk an kon său.

Tâm rnôk kêng măng bơi nhâp nar, ăp bu ur druh bu klô ndăm rgum tay ta ntŭk ƀư ôp brah. Bu klô mbra dơi du hê kruanh chroh kuăl lah “Imem” leo gŭ tâm du rạp. Bu ur mbra dơi u  "Amuk Buh" leo gŭ tâm du rap êng.  Tât ôi tay, rnôk măt nar mhe luh, ăp nuĭh mât bôk an bu ur druh bu klô ndăm leo khân păng jŭr dak me ŭm bôk. Aơ lah gâl kan khlay tâm rnôk ƀư nău way wơt bôk n’hao săk.

Nuĭh Chăm mĭn lah, n’hong dak me mbra rdu lĕ nău kĭr ar, tih djơh n’hanh nsĭt tay nău rsang rnglăy an kon nuĭh. Tât đah n’hong dak me lah nkah tay đah tu tơm, mbơh đah trôk neh rơh têh jêng bah du bông kon nuĭh.

Lôch rao nău tih ta dak me, ăp bu ur druh bu klô ndăm dơi hao sĭt ntŭk ƀư ôp răch tơm. Ta aơ, ăp nuĭh tơm ôp răch ntơ săk an ăp nuĭh têh jêng tâm rơh dja. Săk dơi ntơ kơt ăp brah mât bôk. Nê lah săk ma nuĭh nê mbra dơi dŏng tât khĭt săk păk mbra, lĕ ma gŭ bri phan đŏng.

Lôch nê lah nău ƀư ngăn nău way “rek chông tăp” đah bu klô. Ntơm nơh, nău way dja dơi ƀư di đah nău ntơ bah păng. Aƀaơ, nău way dja dơi ƀư du trong ntĭt dơm an ăp bu klô ndăm.

Đah bu ur mbra ƀư nău way kreh sŏk bah năp gay dăn ton mô ƀư tih tâm trong chroh rƀŭn.

Tâm rnôk ƀư nău way ôp brah ngăn, du hê pư oh bê bu klô nklăp 8 khay tât 1 năm deh lah kon său bah rnăk wâl mô lah tâm rnoi deh gay ƀư ôp mpih n’hanh kuăl lah anek Po La Dhi (Pô-la-thì) lăp mpih ôp.

Rblang mpeh nău way dja, Imem Kết ta thôn Bình Thắng, xã Bắc Bình, n’gor Lâm Đồng an gĭt, yor lĕ dĭng nuĭh ân gŭ tâm ndŭl me mơ dĭng deh luh. Jêng tâm rap tơm, lor rnôk ƀư nău way ôp mpih an oh bê dja, lôch nê tât kon bah nuĭh tơm rnăk:

“Ân geh oh bê dja, yor nău way bah u che he an tay bah kăl e nơh hôm. Oh bê dja ân lah bu klô, mô dơi lah oh bu bê bu ur, nklăp 7-8 khay. Ân nsoh an oh bê ndơ nsoh di nău way tĭng quy định bah chroh rƀŭn. Nău way ân joi oh bê bu klô tâm rnoi deh, nkhêp mô geh mơ hăn manh kon său bah dih rnoi deh.”

Bol nha hôm geh ăp nău way ơm tâm rnôk tĭng ƀư lễ Kareh – Katal đŏng, yơn rđĭl đah ntơm nơh ri geh nău rgâl uĕh lơn, lơn lah nkô̆ nău rhuăt glêh mông nar tâm rnôk ƀư.

Wa Lư Văn Xuống, du hê bu ranh ta xã Bắc Bình, n’gor Lâm Đồng an gĭt:

“Ntơm nơh, ăp nuĭh râng ƀư lễ Kareh - Katal dja ân hăn rsach dak joi ka, lăp tâm bri joi long gay nchrăp. N’hanh lôch rnôk dŭt jêh ri ăp nuĭh dja nha hôm gŭ tay rhŏ kan an rnăk tơm jay ntơm bah 7 tât 10 nar đŏng. Ntơm bah rnôk ƀư ôp brah tât rnôk dŭt jêh ân roh bơi n’gul khay đŏng, yơn aƀaơ ri rhuăt glêh tay tâm 3 nar, aƀaơ hŏ rgâl uĕh di lơn.”

Dŭt jêh rơh ôp brah, ăp nuĭh râng mbra nkra nău sông sa. Ăp bu ur druh, bu klô ndăm ta rnôk ƀư wơt bôk n’hao săk dja mbra dơi kônh wa, ndŭl deh keh na an nklâm ndơ mbah rhơn. Ndrĭ, kơp ntơm bah aơ, ăp bu ur druh, bu klô ndăm dja jêng kon chroh Hồi giáo Bà Ni n’hanh jêng nuĭh ngăn tâm rnoi deh./.