Uĕh rom văn hóa tâm nău way ôp brah ndrâm dak bah nuĭh Ba Na
Chủ nhật, 06:50, 23/08/2026 H'Lan Eban/VOV Tây Nguyên/Nuĭh rblang: Điểu Thân H'Lan Eban/VOV Tây Nguyên/Nuĭh rblang: Điểu Thân
VOV.M'nông- Nău way ôp brah Ndrâm dak lah nău way krêp dêh jru đah nău rêh nuih n’hâm n’hanh gŭ rêh bah ƀon lan nuĭh Ba Na ta Tây Nguyên. Mô dơn lah gay dăn an mih lăng prăng uĕh, mbo ba jŭr geh, nău ôp brah hôm mpơl nău hôr uĕh di nău rêh rlai lăp nsum đah bri dak n’hanh nău krêp lhăt đah kon nuĭh đah nsum mpôl ƀon lan.

Đah kônh wa Ba Na, ndrâm dak lah ntĭt bah n’hâm rêh. Ăp ndrâm dak way gŭ bah jâng yôk bah kơi ƀon, bah meng bri krŏng. Aơ dơi uănh lah ntŭk huêng khlay, geh brah dak gŭ mât. Yor kơt nê̆, lor rnôk dŏng tơm dak, nuĭh ƀon lan ƀư ôp răch n’hanh dăn huêng brah jăt kơl. Nău way ôp brah ndrâm dak ƀư lôch kăch rek, rnôk ƀon lan geh mông nar rlu rlău n’hanh nchrăp an khay tuch tăm mhe.

Nchrăp ƀư ôp brah ndrâm dak, nuĭh ƀon lan ndrel kuaih kloh uĕh ndrâm dak, nkra uĕh tay mbor dak hoch. Bu ur nchrăp ndrănh yăng, mƀêt prung, ăp ndơ sa way ơm; bu klô ri rdâk tơm njuh, nchrăp ndơ ôp brah kơt sŭr, djăr, Bu ranh ƀon – nuĭh geh nsing nơm n’hanh gĭt wât âk mpeh nău way ơm- mbra ƀư ôp răch. Râng ôp brah ndrâm dak ta thôn Plei Tơngia, phường Đak Cấm, n’gor Quảng Ngãi, ndăm A Sinh, nkoch:  

“Ntơm bah jê̆ gâp hŏ tĭng u che hăn ôp brah ndrâm dak hôm. Ăp tơ̆ râng, gâp năl kloh lơn nău khlay mât ndray tơm dak n’hanh nău way ơm bah rnoi nuĭh he.”

Tâm rơh ƀư ôp brah, nău nteh chĭng gong n’gloh lam bri, rlai lăp tâm râp jâng chuat bah ƀon lan njêng du ntŭk nkre huêng khlay, nkre n’gôr gră. Bu ranh dâk bah năp ndrâm dak, ôp răch huêng brah wăch râng.

Lôch ƀư ôp răch huêng khlay, nuĭh ƀon lan ndrel lăp nsum tâm mông nar khuh n’gôr pâl rlưn ngêt sa n’hanh njroh mprơ ndăch rvăch wăr tơm njuh. Ăp nuĭh ndrel ngêt ndrănh yăng, rlong chiăm kah ndơ sa n’hanh tâm pă nău rhơn mƀak. Aơ lah rnôk gay krêp dêh nsum mpôl, ntlơi jăng ăp nău tâm nuih rkeh, rdâk nâp tay nău tâm rnglăp tâm ƀon lan.

Du rom uĕh bah nău way ôp brah ndrâm dak lah nuih n’hâm uănh khlay bri dak. Nuĭh Ba Na mô lơh mpŭng lir lêng lang tơm dak ma way mât ndray tơm dak rsang uĕh. Kônh wa mĭn lah lah ƀư djơh rkhăl ndrâm dak, brah yang brah nuih ăl n’hanh nsĭt tay nău mô lap. Wa bu ur Y Linh, du hê bu ranh ta thôn Plei Tơngia, phường Đak Cấm, nkoch:  

“Mpôl hên ntĭm kon său mô jăng ndŏk ta ndrâm dak, mô lơh kăl si gle wăr tu dak. Nê mô dơn lah nău way ơm, lah văn hóa ma hôm lah trong ƀư gay mât ndray tơm nău rêh an lĕ ma ƀon lan”.

Tâm nău rêh aƀaơ, nău way ƀư ôp brah ndrâm dak hôm dơi kônh wa Ba Na ta nkual mpeh nhâp nar Quảng Ngãi mât ndray đŏng. Ăp nău kan lễ hội rgop rêng lam uĕh rom văn hóa bah rnoi mpôl đê̆ tât đah năch pâl nđaih. Wa A Ngoát, kruanh thôn Plei Tơngia, phường Đăk Cấm, n’gor Quảng Ngãi nkoch:

"Nău way ôp brah ndrâm dak hôm kuăl lah ôp mbor dak, lah nău way ôp brah mbor dak tĭng nău way ơm. Ăp nar ƀư ôp brah mbor dak lah ăp nar ƀon lan rêh tâm mông nar rhơn mƀak n’hanh lah năch tât khâl ƀon lan tâm rnôk dja dơi wơt tâm ban kơt ăp nuĭh tâm rnăk wâl jŏ plơ̆ sĭt ƀon nơm đŏng"

Nău way ôp brah ndrâm dak bah ƀon lan Ba Na mô dơn lah nău way văn hóa huêng khlay ma hôm mpơl nău tâm lăp nsum đah kon nuĭh n’hanh bri dak, đah du hê n’hanh nsum mpôl. Tâm nău rêh mhe aƀaơ, rnôk âk nău gŭ rêh bah ƀon lan hŏ rgâl, ăp rom uĕh bah nău way ôp brah ndrâm dak ân mât ndray n’hanh ntik n’hao.

H'Lan Eban/VOV Tây Nguyên/Nuĭh rblang: Điểu Thân

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC