Ăp trong bê tông nthoi jong rlău thôn Gia Bắc 1, xã Bảo Thuận. Bar ding trong, ngih wâl nar lơn ma têh uĕh; ntŭk ntô, mpêr n'gar dơi ƀư kloh uĕh. Ta ăp trong hăn bah năp đaơ hăn nsong hôm jêr jŏt, aƀaơ ndeh rdeng ndơ tuch tăm dơi lăp tât nkual ƀon lan gŭ, kon se hăn nti dơh lơn. Đah wa Ka Hôm, thôn Gia Bắc 1, trong hăn dơh soih tâm ban kơt nău ƀư sa, nti nsơm n'hanh nău rêh bah kônh wa bah ir jêr jŏt lơn: "Geh trong hăn dơh uĕh, kônh wa rdeng ndơ dơh lơn, kon hŏk hăn nti dơh đŏng, wăng sa geh ndơ ma hun hao. Xă tât uănh mĭn, nta trong dơh an kônh wa dŭt âk, lơn lah ƀon lan rnoi mpôl đê̆. Geh trong hăn mhe hăn nsong dơh hôm jêng kônh wa dŭt rhơn, lah uĕh Đảng, Ngih dak lĕ uănh mĭn ntuh kơl ƀư trong an kônh wa".

 Nău rgâl mhe ta Gia Bắc 1 hôm nha lah du gâl tâm nău rêh nkual ƀon lan bâh xă Bảo Thuận. Xă geh 31 thôn rĭ 15 thôn ta nkual ƀon lan rnoi đê̆, dŭt âk lah nuĭh K'ho, geh nklăp ma n'gul rnoh nuĭh tâm xă. Êng ta năm mhe nơh, ndrel đah nău kan bâh ngih dak, nuĭh ƀon lan lĕ ŭch pă an rlău 2.000m² neh, bơi tât 1,2 rmen prăk n'hanh âk nar pah kan; rlău 1,5 rmen prăk ƀư, nkra ngih jay an rnăk ach o, dăch ach o. Tât aƀaơ, 17/31 nkual ƀon lan gŭ geh nkual ƀon lan gŭ ueh mhe, geh 55%; 21/31 nkual ƀon lan gŭ geh nkual ƀon lan gŭ ntoh lư, geh 68%.

Bah kơi ăp rnoh mrô aơ lah rnôk rgŏ jă gay nuĭh ƀon lan wât, tâm ban ŭch n'hanh jêng nuĭh tơm bah ndâk njêng thôn ƀon mhe. Ta Gia Bắc 1, bu ranh ƀon K'Đôi, Kruanh thôn, lah ngoăy tâm ăp nuĭh na nê̆ ƀư nău kan nê. Gĭt nău way, nău ơm n'hanh nău rêh ăp rnăk, wa nsrôih rblang gay kônh wa gĭt lah ndâk njêng thôn ƀon mhe mô di nău kan êng bah Ngih dak. Nuĭh ƀon lan nkre rgop, nkre na nê̆ geh dŏng bah ăp ndơ ƀư n'hanh nău rgâl bah ƀon tơm. "Bâh ntơm mbơh ƀư bôk nău kan rdâk njêng nkual ƀon lan mhe, geh ngih dak mât uănh ntuh kơl n'hanh n'gâng kan ta ntŭk mbơh ƀư ăp nău nchrăp kan na nê̆, mpôl hên rgum mbơh tơih, rgŏ jă ƀon lan ndrel tât râng. Ƀon lan tât râng dŭt n'hâm, tâm rgop nar kan, pă neh pơk trong, tâm rgop kan ndrel jêng muh măt nkual ƀon lan rgâl dŭt âk. Ngăn lah, ƀon lan dơi gĭt, dơi tâm nchră, dơi uănh nđôi, dơi dŏng jêng ƀon lan dŭt tâm ban ŭch".

Bâh geh nău tâm ban ŭch gay ma ƀon lan ndrel ƀư, nău ƀư tơm bah nuĭh nsing nơm hôm dơi ƀư rgŏ jă rgâl nău mĭn, trong kan gay ma ăp rnăk wâl nsrôih hao êng. Ta thôn B'Đơr, xã Bảo Lâm 2, kruanh thôn K'Juyên ƀa ƀơ tât ăp rnăk mbơh tơih, rgŏ jă. Deh, têh jêng ta ƀon lan, wa gĭt geh ăp nău ntrŭnh mô dơi lah du tơ̆ tâm rơh rƀŭn ma an geh nsrôih mbơh rblang, rgŏ jă đah nău ngơi bâh ƀon lan nơm.

 Ntơm bah mât nău tâm rnglăp, răk kloh uĕh trong ƀon tât nkra njêng, n'hŭch ach o, wa K'Juyên rgŏ jă kônh wa ndrel tâm kơl, lơn lah uănh khlay ăp rnăk hôm jêr jŏt. Yor đah wa, du nkual ƀon lan gŭ hun hao mô dơn ŭch geh trong hăn uĕh, ntŭk ntô kloh uĕh ma nuĭh ƀon lan ân geh trong rêh, nău rêh nar lơn ma uĕh lơn:  "Đah nău ƀư tơm lah kruanh thôn, gâp way geh nău dơn kan rgŏ jă kônh wa hăn ndrel, tâm rnglăp, tâm kơl ndrel gay ndâk njêng thôn ƀon kloh uĕh, săk ntơr. Đah ăp rnăk hôm e jêr jŏt, mpôl hên way nkoch trêng, rgŏ jă kônh wa rgum tuch tăm, tĭng kơn nsan hao."

 Lvang năm 2026-2030, n'gor Lâm Đồng nsrôih geh 42 xă di rnoh rdâk njêng ƀon lan mhe, 2 xă di rnoh rdâk njêng ƀon lan mhe têh uĕh mhe; hŭch rnăk ach o nkual ƀon lan rnoi mpôl đê̆, nkual yôk 2/3% ăp năm, ndơ̆ 50% rnoh xă, rnoh thôn luh bah nkual dŭt jêr jŏt. Rnoh an ƀư mhe ndơ̆ luh nău ŭch geh âk lơn mpeh khoa học công nghệ, rgâl blău ƀư mhe, rgâl mbrô.

Ta xă Tà Năng, yơ Ka Să K'Hiêr, Bí thư chi bộ thôn Ma Bó, dôl leo lor tâm ăp nău kan. Bah nău geh ƀư cà phê, chanh rse, mât rong, yơ rgŏ jă nuĭh ƀon lan rgâl mhe trong ƀư; nkre na nê̆ ntĭm ăp rnăk dŏng VNeID, rhŏ dŏng nsum trực tuyến, gĭt tât nău lư, trong kơl ta ntŭk gŭ rêh mbrô. "Đah nău ƀư Bí thư chi bộ thôn, gâp way uănh khlay nkoch trêng, rgŏ jă kônh wa tĭng ƀư jăp ăp trong nchrăp, nău kơl bah Đảng, Ngih dak, lơn lah gĭt tât nău lư ta ntŭk mbrô. Du đêt nuĭh ƀon lan hôm e đêt gĭt mpeh nău blău công nghệ jêng gâp way tât tĭng rnăk ntĭm dŏng VNeID, tĭng ƀư rhŏ dŏng nsum n'hanh joi gĭt ăp nău kơl mpeh neh ntu, bảo hiểm y tế, đăp mpăn nău rêh jêng".

Bâh nău rgŏ jă ƀon lan an neh, nsum soan rdâk njêng nkual ƀon lan gŭ, hun hao joi nău rêh tât hăn lor kơt dŏng khoa học kĩ thuật, rgâl mhe rnoh mbrô, nău kan bâh bu ranh ƀon, nuĭh geh nău nsing knơm tâm rdâk njêng nkual ƀon lan mhe ăp nar lơ ma na nê̆. Đah nău ngơi dơi ƀon lan nsing knơm n'hanh nău kan hăn bôk năp, khân păng ntop soan dăng an nuĭh ƀon lan, ndơ̆ ăp nău rƀŏng lăp tâm nău rêh jêng, rdâk njêng ăp ƀon lan nkual rnoi đê̆ Lâm Đồng ăp nar lơ ma hun hao.