VOV4.M’nông: Jêh 10 năm [ư Bôk nau kan bah neh dak mpeh nau ndâk njêng [on lan mhe, ăp xã tâm nkuăl Dak Rlâp ho\ geh nau rgâl mhe. Nau ngăn ho\ năl rjăp aơ lah nau kan ntru\t dăng n’gopr Dak Nông bah nkuăl hun hao ăp ntil. Nau rêh drăp ndơ ndrel nuih n’hâm bah [on lan geh nau rgâl mhe, ăp nhoat rgum nau tâm [ah đah [on lan ndrel nkuăl têh. Ti\ng nau kan ntơm a[aơ tât du\t năm 2020, nkuăl Dak Rlâp nsôih jêng nkuăl [on lan mhe bôk năp bah n’gor Dak Nông.

            Ntơm mpeh Bắc lăp pah kan tâm n;gor Dak Nông ntơm năm 2000, wa Nguyễn Hồng Hải, thôn Tân Tiến, Xã Dak Ru, nkuăl Dak Rlâp mô chuêl nau jêr bah rnăk vâl rnôk nê nơh. Yơn lah, đah nau gơih lă kan, a[aơ rnăk wa Hải ho\ geh 3 ha cà phê tăm nsum ma bơ ndrel sầu riêng, ân geh ăp năm bơi tât 600 rkeh prăk. Wa Hải ân git tay, bah năp nơh  nau rêh jêr jo\t, ach o, nau rêh ko\ ê geh ueh, yơn nklăp 5 năm ma aơ, nau kan ndâk njêng [on lan mhe geh ntru\t dăng, xã Dak Ru ho\ ăp nhoat ntuh kơl mpeh ngih vâl, gung trong [on lan geh kloh ueh, nê lah nau kơl gay ntru\t dăng hun hao văng sa ân kônh wa tâm xã:

            ‘Lăp gu\ tâm Dak Nông ko\ geh 20 năm hôm, rnăk hên ndrel ma oh nô êng ko\ nsôih pah kan jan sa, bah napư nơh ri tăm cà phê, đê| năm dăch aơ ri ntrơn tăm sầu riêng ndrel bơ, ko\ nsôih gay ma pah kan jan sa”.

            Wa Lê Văn Chữ, Kruanh Thôn Tân Tiến, xã Dak Ru ân gi\t, rnôk aơ, nau geh jêng bah [on lan tâm xã geh âk nau rgâl mhe. Ntrong hăn, điện, ngih săm [u\t, nau rêh, ngih gu\...geh ntuh kơl nar lơn ma ueh nâp ndrel geh nau mhe, to\ng dơi nau u\ch bah [on lan. Đah ăp trong n’huch ơm kăl e ri ho\ geh rgâl mhe đah măt trong nâp ueh. Ma rhiăng ngih truh sat ơm ho\ geh ntop kơl prăk gay ma nkra mhe, nau rêh bah kônh wa nar lơn ma hơm răm:

            “ Nau rêh bah kônh wa ndrel [on lan ho\ geh n’hao hao du nhoat, geh geh âk oi đo\ng, tâm năm mhe nơh rnoh geh du hê bôk nu\ih bah kônh wa geh nklăp 47, 48 rkeh tâm du năm. Kônh wa nkra ngih nâp ueh lơn, bah năp nơh ri gu\ nklă nklel, hôm a[aơ ri ăp ngih ko\ nâp ko\ ueh da dêh ngăn”.

            Ti\ng wa Vũ Trọng Tài, Kruanh UBND xã Quảng Tín, nkuăl Dak rlâp, rơh rlau aơ, Đảng bộ, n’gâng kan ndrel [on lan xã Quảng Tín, nkuăl Dak rlâp mro nsôih ân [ư jêh ăp nau dơi mpeh Ndâk njêng [on lan mhe du trong ơm ngăn, săk tam ngăn. Tât rnôk aơ, xã Quảng Tín ho\ geh 19/19 nau dơi [on lan mhe. Tâm nê, nau dơi bah [on lan ho\ geh n’hao prêh, [ư bôk nau kan ndâk njêng [on lan mhe đah nau “[on lan gi\t, [on lan tâm nchră, [on lan [ư, [on lan mêt uănh ndrel [on lan geh do\ng”. Ăp xã Quảng Tín ho\ [ư ueh nau rgum n’hâm [on lan gay [ư ueh nau kan ndâk njêng [on lan mhe. Wa Vũ Trọng Tài, lah rjăp:

            ‘ Tâm rnôk ntru\nh [ư ri đah nkô| nau kơt lah trong hăn ri geh ntuh kơl ân ngăn, yơn lah bah nau kan bonh đă nkoch trêng ri [on lan kơl an ngăn. Tâm rnôk ntru\nh [ư ri [on lan pơk trong nơih ân n’gâng kan [on lan ndrel ăp ntu\k kan n’gâng kan [ư gay jêh dơi nau kan aơ. Ngăn lah tâm năm 2018 đah nau ntop pă bah UBND n’gor rlau 22km, UBND xã ko\ tâm rgop nsum đah Rnâng kan mât njrăng êng ndrel kônh wa [on lan tâm lam xã ntru\nh mpeh rnoh geh, nau nâp yor n’gâng kan ba lơ ntru\nh”.

            Wa Đỗ Ích Chiến-Groi Kruanh UBND xã Dak Sin, nkuăl Dak Rlâp ân gi\t, đah ăp nau jêr geh ơm bah nkuăl ri ăp nau dơi mpeh trong hăn, ngih vâl, nkuăl u\ch geh nau kơl an bah ăp tơm ntuh kơl gay ma jêh nkô| nau tâm di đah nau nchrăp tâm du\t năm 2020:

            ‘Nau jêr hô ngăn bah nkuăl tâm nau ntru\nh [ư nau ndâk njêng [on lan mhe nê lah ngih vâl gung trong rnôk aơ dôl ma djơh khuch. Ngăn lah, bah rơh mih dak lip mhe rlau ri du đê| trong hăn ho\ djơh khuch hô. Yor ri nau kan n’gâng kan tâm nkuăl bonh đă kônh wa [on lan ndrel n’gâng kan ơm ân jêh lôch nau dơi [on lan mhe ri ko\ ana geh tơm prăk gay ma kan. Nau aơ u\ch geh nau kơl an bah Ngih dak, gưl kan ba lơ, mhâm [ư ndrel ma nkuăl ân jêh dơi nkô| nau [on lan mhe ti\ng di nau ntru\nh”.

            Nkuăl Dak rlâp, geh 10 xã ndrel du nkuăl têh geh 110 thôn, [on, đah nklăp 25 rnoi mpôl oh nô ndrel gu\ rêh. Bơi tât 10 năm ma aơ, rnơm nau rđau kan ndrel nau [ư ueh bah nkoch trêng, [on lan ho\ geh ăp nau rgâl mhe ueh ngăn tâm nau mi\n, nau kan, nsôih pă kơl êng neh, drăp ndơ, rgop âk prăk ndrel nar kan ndrel ma nar kan gay ma ndâk njêng [on lan mhe. Aơ mra lah nau ueh gay pơk trong rêng tre\ dăng kơl ntru\t dăng nau kan tât ăp nkuăl êng bah n’gor Dak Nông ntru\t dăng lơn tay nau [ư Bôk nau kan bah neh dak mpeh nau ndâk njêng [on lan mhe./.        

         Nkuăl Dak Rlâp geh bah ntu\k jêr jo\t, ntung trong bah năp đaơ du\t mô to\ng. ndr^ yơn, knơm ndrel soan du nuih n’hâm, jêh 10 năm ndrel ty ndâk njêng thôn [on mhe, n’gâng kan n’hanh nu^h [on lan ta nkuăl aơ le\ dơi geh âk nău ue\h dơi kơp dơn. Knơm ăp nău geh hun hao, nkuăl Dak Rlâp jêng n’ha cờ bôk năp bah n’gor Dak Nông tâm ntrong leo ndâk njêng thôn [on mhe. Dak Rlâp le\ geh moh âk nău nsrôih jêng nkuăl thôn [on mhe bôk năp bah n’gor Dak Nông ? Mpôl hên geh rơh tâm ôp đah wa Phạm Nhật Thanh, Kruanh UBND nkuăl Dak Rlâp.

- Ơi wa, tât a[aơ nău kơp uănh tay le\ rngôch ăp rnoh ntil ndơ, ăp xă gay nchrăp wơt ndơ nkhôm nkuăl thôn [on mhe bôk năp bah n’gor Dak Nông dơi dơi [ư mhâm mêh ?

- Wa Phan Nhật Thanh: Gay ma nsrôih dơi geh nău r[o\ng n’gluh an tâm năm 2020 lah nkuăl bôk năp bah n’gor Dak Nông dơi tâm di thôn [on mhe ri n’gâng kan ta ntu\k le\ ndâk njêng trong nchrăp nău kan đah le\ rngôch ăp xă le\ geh tâm di thôn [on mhe. 2 xă hôm [a [a\ lah xă Hưng Bình n’hanh xă Dak Sin ri nău nchrăp tâm năm 2020 lah mbra [ư jêh ăp rnoh ndơ [ư dơi kơp dơn ri kruanh nkuăl mbra geh trong nchrăp kơp uănh tay ăp rnoh ntil ndơ [ư gay geh trong nchrăp ntop kơl, ntuh kơl gay geh rnoh ntil ndơ [ư le\ n’gluh an.

- Ndâk njêng thôn [on mhe đah nău u\ch bôk năp lah nău rêh nu^h [on lan ntơm đăp mpăn ! Đah kônh wa rnoi mpôl đêt ta ntu\k a[aơ hôm e geh nău rêh jêr jo\t ri n’gâng kan [on lan moh trong gay mkra mêh ?

- Wa Phan Nhật Thanh: Ta lam nkuăl ăp rnăk ach o hôm e rnoh đăp mpăn. Tâm ne\ kônh wa rnoi mpôl đêt ta ntu\k mpôl hên mbra ntrôl dăng trong kan nkoch trêng n’hanh rgum nu^h gay ntuh kơl an ăp ntu\k gay rgop n’hao nău wât an kônh wa ơm rklaih ach o. Mpôl hên mbra rgop 2 bôk nău an tâm nchră dơi an lah khlay ngăn ne\ lah bôk nău rgop an tâm nchră: Rdâk [ư tay lo\ mir nâp nâl tâm di đah rgâl trôk nar n’hanh bôk nău rgop an tâm nchră khlay n’hanh mpôl hên nsrôih rgum. Yơn lah đah [on lan ta ntu\k mpôl hên mbra g^t na nê| lơn n’hanh geh trong tâm pă cán bộ đảng viên ta gưl xă, thôn jur nt^m na nê| gay kônh wa geh tay nău wât gay n’hao trong khlay.

- Ngoay tâm âk jêr jo\t tâm ndâk njêng thôn [on mhe ne\ lah tơm prăk, đêt đo\ng tơm prăk du\t âk, rlău ma nău dơi [ư bah nkuăl, nău aơ an dơi m^n kơp m’hâm mêh wa ?

- Wa Phan Nhật Thanh: Nău ne\ mpôl hên mbra dăn ôp Ban thường vụ nkuăl uỷ n’hanh pah kan đah kruanh UBND n’gor gay geh ndơ kơl an tâm pă prăk bah nkuăl. Mô lah ndrel đah kruanh UBND n’gor pah kan đah ăp N’gâng kan, nău kan geh trong ntop kơl an [on lan tâm năm tât gay ơm jêh ăp rnoh ntil ndơ [ư n’gluh an gay dơi geh nkuăl thôn [on mhe tâm năm 2020. gâp an lah gay geh trong nâp nâl ri mpôl hên mbra uănh tay ăp xă le\ dơi kơp dơn lah xă thôn [on mhe, m^n tât nău kơp dơn tay. Ăp rnoh ntil ndơ [ư mô ho\ jêh ri ơm an rgum ntuh kơl. Rlău ma nău dăn ntop kơl bah n’gor bah TW an m^n tât nău kuăl jă doanh nghiệp ta ntu\k mô lah ntu\k êng tât ntuh kơl an [on lan gay rgop geh ăp rnoh ntil ndơ [ư mpeh thôn [on mhe. N’hao tay nău rêh nu^h [on lan, lơn lah nu^h rnoi mpôl đêt ta ntu\k bah nkuăl.

- Ơ, dăn lah ue\h wa !

Nu^h rblang: Y Sưng Phê Ja

                                    Nu\ih rblang: H’Thi