VOV4.M’nông – “Yan mih-khay djiang năm 2020, rlău 850 ha neh tuch tăm lo\ mir mô săk geh le\ dơi kônh wa rnoi mpôl đêt nkuăl Đức Trọng, n’gor Lâm Đồng rgâl tăm tâm pleh ăp ntil tơm biăp, nkao, tơm ka yău… Bah nău rgâl mpeh trong tăm, nău rêh wa\ng sa bah kônh wa nar le\ dơi hao na nê|.

Tâm 2 năm plơ\ ma aơ, [on lan ta du đêt xă ta nkuăl Đức Trọng, n’gor Lâm đồng le\ phah cà phê ranh, ba du yan rgâl tăm biăp, bum, tơm ka yău. Na nê| kơt xă Tà Năng, Đà Loan, Tân Thành, Tân Hội, Phú Hội, Bình Thạnh n’hanh nkuăl têh Liên Nghĩa… le\ rgâl lôch ue\h. D^ng le\ rnoh neh cà phê geh phah rgâl tăm ăp ntil tơm êng tâm năm 2020 bơu 720 ha n’hanh rgâl bah du yan lah 160 ha.

Nkual rnoi mpôl đêt ta xă Tà Năng, nkuăl Đức Trọng dôl jêng du trong rgâl nău wât tâm tuch tăm t^ng trong n’hao khlay ndoh ndơ. Lah ngoay tâm âk nu^h mhe g^t đah trong tuch tăm mhe, yơn knu\ng jêh 3 năm rgâl 5 sào ba lo\ an tăm mrăch n’hanh blân du\m, nô Lý Văn Nghiêm (thôn Tà Sơn) le\ ngăch ndơ\ wa\ng sa rnăk wâl rklaih ach o. Nô Nghiêm nkoch: “Lor rnôk mô ho\ rgâl tăm biăp bum, nău rêh rnăk wâl gâp knu\ng kâp tâm đêt sào cà phê ranh n’hanh ba lo\. Bah nar rgâl tơm tăm, nău rêh le\ đăp mpăn lơn. Lah mât trong [ư ơm ri mbra mô dơi hun hao. A[aơ gâp nkre nti kỹ thuật; nkre, râng ăp jrô tiăr nti yor khuyễn nông nkuăl [ư gay dơi kơt do\ng tuch tăm, nău rêh nar lơ hun hao”.

{on lan rnoi mpôl đêt ta Đức Trọng-Lâm Đồng rgâl tơm tăm

Wa Vy Thành Hoài Khương ta thôn Đà RGiềng, xă Đà Loan, nkuăl Đức Trọng lah ăp nu^h t^ng đah nău kan tăm biăp, play ta aơ bah ăp nar bôk năp ndâk njêng HTX biăp nkao công nghệ mhe Đà RGiềng. Knơm râng tâm HTX tăm biăp play công nghệ mhe bah thôn, rnăk wâl dơi Rmôt kan lo\ mir ntop kơl ndâk [ư trong to\ dak hoch êng; nkre, ntop kơl manh prăk le\ kơl rnăk wâl dơi tăm biăp ns^t săk rnglăi wa\ng sa âk.

Mhe aơ, rnăk nô Khương mhe pe\ 6 sào blân srat, aơ lah yan săk geh bah rnăk wâl. Nô Khương rhơn an g^t, rnăk wâl nô geh 6 sào neh ba lo\ du yan, nô an rgâl tăm tuh wơr jêh ne\ tât blân srat. Mhe aơ, rnôk pe\, r^ng geh du sào nklăp 2 tấn, nku\p prăk do\ng geh nklăp 30% nău geh, du tấn blân srat geh rlău 10 rkeh prăk. Săk rnglăi wa\ng sa na nê| jêng nô an rgâl tay 4 sào tăm bum tây.

Tâm yan mih-khay djiang năm 2020, ta Đức Trọng, n’gor Lâm Đồng, ăp ntil tơm tăm hu\ch mpeh rnoh neh kơt ba, mbô, cà phê. Ăp ntil tơm tăm hao mpeh rnoh neh kơt bum pru\m, tuh, biăp, nkao, tơm ka yău… Rgâl ăp ntil tơm tăm dôl hun hao t^ng bôk nău rgop tâm nchră rgâl nău kan lo\ mir bah nkuăl.

Wa Phạm Hồng Hải-Kruanh jrô kan Lo\ mir n’hanh hun hao [on lan nkuăl Đức Trọng an g^t: Nău rgâl tơm tăm ta neh ba, cà phê ranh le\ ntrôl nău kan lo\ mir bah nkuăl hun hao ngăch n’hanh nâp nâl, lah nău dơh an [on lan hun hao ngăch bôk nău kan lo\ mir t^ng trong công nghệ mhe.

Rgâl tơm tăm ta nkual [on lan rnoi mpôl đêt dôl hăn t^ng trong bah Bôk nău rgop tâm nchră rgâl nău kan lo\ mir bah nkuăl. Biăp, nkao dơi nkuăl ntru\t đă hun hao t^ng trong công nghệ mhe. Tă bah ne\, mbra rgâl rnoh neh ba du yan n’hanh neh cà phê ranh an tăm biăp, nkao. Bah năm 2008 tât a[aơ, nău kan lo\ mir Đức Trọng, n’gor Lâm Đồng le\ [ư rgâl geh rlău 2000 ha neh ba du yan du năm an tăm biăp, nkao công nghệ mhe, rgop ndơ\ rnoh neh biăp, nkao t^ng trong công nghệ mhe bah nkuăl hao 10.680 ha (tâm ne\ geh rlău 400 ha jay jal, jay bil; 10.240 ha kơt do\ng công nghệ to\ hoch êng…).

Le\ rngôch rnoh neh biăp, nkao công nghệ bah Đức Trọng, n’gor Lâm Đồng rgum ta ăp xă Hiệp An, Hiệp Thạnh, Liên Hiệp… n’hanh nkuăl têh Liên Nghĩa. Khlay nkra njêng r^ng geh ăp năm 280 rkeh/ha. Âk rnoh neh ba du yan rgâl an tăm biăp, nkao nkra njêng t^ng trong công nghệ mhe an geh ăp năm rlău 500 rkeh prăk tât 1 rmen prăk/ha. Bah ne\, rgop n’hap pah kan, nău nău ue\h n’hanh dơi tâm rlong bah ndơ, hao săk rnglăi wa\ng sa ta du lôk neh; nta an jêng lo\ mir ndoh ndơ tâm di đah nău u\ch ntu\k rwa\t; nta an hun hao wa\ng sa [on lan n’hanh rgop ndâk njêng thôn [on mhe.

Nu^h rblang: Y Sưng Phê Ja