VOV4.M’nông: Păng rup wa\ng sa bah neh dak năm 2019 mpôch du\t tay đah trong r[o\ng hun hao wa\ng sa nsrôih ue\h. Ntu\k rgum nău lư n’hanh nchroh wa\ng sa- rêh jêng kon nu^h neh dak nchroh GDP geh 7,15%, aơ lah rnoh hao rlău nău nchroh bah Chính phủ 6,8% n’hanh rnoh jao bah Quốc hội (6,6- 6,8%). Ăp nu^h rnâng kan wa\ng sa an lah, rnoh hun hao wa\ng sa năm 2019 mbra lah jâng ntơm, nsan hao tay an năm 2020, rnôk dak he dơn [ư kruanh ASEAN n’hanh Uỷ viên mô rnâng kan Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, lah rnôk gay ma ndăn trong hun hao wa\ng sa  rêh jêng kon nu^h gay neh dak lơn ma hun hao lơn đo\ng.

            Uănh năl mpeh hun hao wa\ng sa bah Việt Nam năm 2019, âk nu^h rnâng kan wa\ng sa uănh năl nău nsrôih bah Việt Nam, bol ma ntu\k tăch rgâl bah dih mô dơh ue\h, geh nău tât khuch mhe tât wa\ng sa Việt Nam lơn lah rơh tâm rkeh tăch rgâl Mỹ- Trung Quốc. Ndrel đah nê, nô nău tâm dak mâp âk nău ntul rlong rnôk nuh srê ji ndu\l djroh su\r châu Phi tât krit hô, duh phang, tât khuch bah rgâl duh nđik trôk nar lơn ma hô…yơn năm 2019 hôm lah năm geh nău dơi bah wa\ng sa Việt Nam đo\ng mpơl ma nău [ư lôch jêh rlău ăp rnoh ndơ\ luh. Lôch nê, njêng nău nsing nơm, bah doanh nghiệp n’hanh nu^h [on lan mpeh nău đăp mpăn, trong r[o\ng hun hao bah jâng wa\ng sa.

            Năm 2019 năl du nău mô ho\ tă geh rnôk tăch n’gluh ndơ âk nklăp 9 rmen đôlar. Tâm ban geh tăch rgâl rho\ do\ng rmeh tay nklăp 4,2 rmen đôlar, âk rlău năm 2018. Lơn lah tăch n’gluh tui ka, biăp play geh rnoh hun hao nkah ue\h. Nu^h rnâng kan wa\ng sa Ngô Trí Long uănh năl:

            “Năm 2019 wa\ng sa têh đăp mpăn tay, bar năm mbro he rlău rnoh n’hanh tâm năm aơ 5 rnoh tât kan rlău rnoh, tăch n’gluh n’glăp hao âk rlău 500 rmen đôlar- aơ lah rnoh pơk du\t têh, mpeh wa\ch rgum tơm prăk ntuh kơl du\t âk đo\ng, mpeh nău rêh jêng nta geh du\t âk nău kan an nu^h kan, rgâl geh nău rêh. Aơ lah ăp ntu\k ntoh ang.

            Nsing kalơ uănh năl ăp ndơ ring tam tât ntu\k tăch rgâl tâm năm 2020, âk nău rgop mpơl nău mpo\ng jâng wa\ng sa Việt Nam đăp mpăn tay n’hanh nchroh hun hao ntơm bah 6,8- 7%, hao khlay ndơ tâm nklăp ntơm bah 3,2- 3,5%. Nkual wa\ng sa bah dih ngih dak lah soan ntrôl dăng tay an nău hun hao. Nu^h rnâng kan wa\ng sa Nguyễn Minh Phong nchroh, năm 2020, wa\ng sa Việt Nam hun hao tay n’hanh ntu\k tăch rgâl mbra dơi an [ư du trong dăng, le\ n’hâm soan lơn bah ăp gưl, ăp n’gâng kan. Ntơm bah nê, njêng soan ntrôl n’hanh dơh soih an mpôl doanh nghiệp hun hao:

            “Năm 2020 nơm geh du đêt ntil nău tât kơt: tâm rkeh tăch rgâl Mỹ- Trung Quốc ho\ hu\ch duh jêr njêng nău nsing nơm ntuh kơl; Quý II năm 2020 mbra kí ton tâm boh ntuh kơl lam nkual, tơm prăk ntuh kơl tâm trôm mpôl ASEAN hao âk; Nău rgâl bah ăp doanh nghiệp FDI bah năm 2019 tât năm 2020 mbra đăp mpăn tâm tăch rgâl. Lơn lah, năm 2020 lah ntơm Đại hội Đảng mbra [ư, ăp trong rgâl dơh soih trong tăch rgâl ntuh kơl mbra dơi an [ư du trong dăng lơn n’hanh le\ n’hâm soan lơn mpôl hên m^n lah aơ lah nkô| nău du\t khlay.

            Lơn lah, lăp tât năm 2020 rnôk dak he dơn [ư ngăn Kruanh ASEAN, Việt Nam mbra ndăn âk trong dơh gay ntru\t ntrôl hun hao nău lăp rgum bah Việt Nam tâm mpôl wa\ng sa ASEAN mbra nar lơn ma jru lơn, tâm nê mbra ndăn tay ntu\k tăch rgâl ASEAN tâm ban kơt ăp dak ASEAN uănh Việt Nam lah du mpông rlong luh hăn tât lam ntu\r neh bah dih nkual, lơn lah Trung Quốc, EU. Nău khlay “ndrop” Kruanh ASEAN n’hanh Uỷ viên mô rnâng kan Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc ( Tâm nê geh nău khlay [ư tơm Uỷ viên mô rnâng kan Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc  tâm khay 1/2020) mbra ntop kơl an hun hao wa\ng sa, n’hao têh ntu\k gu\ kan tâm boh dak bah dih an  Việt Nam, Rnâng kan wa\ng sa Cấn Văn Lực an lah, nău u\ch tât hun hao wa\ng sa bah Việt Nam năm 2020 nklăp 6,8% lah geh nău dơi ngăn:

            “Geh pe soan ntrôl an hun hao năm 2020 nê lah tăch n’gluh geh ta rnoh mbơm oi, nchrăp hao 9%; ntuh kơl dak bah dih (FDI) lah ntu\k ntoh ang tay tă bah nău rgâl tơm prăk ntuh kơl, lơn lah ntrơn rgâl tơm prăk ntuh kơl bah Hồng Kông n’hanh Trung Quốc hao âk; wa\ng sa bah dih ngih dak tơm prăk ntuh kơl tâm năm tât mbra geh chrat ang yor tơm prăk ntuh kơl bah dih nklăp 17%. Hao khlay ndơ lah 3,2- 3,3% rđ^l đah năm 2002.

            Năm 2020 lah năm du\t jêh 5 năm đah hun hao GDP nchrăp hao nklăp 6,85% du năm (tât rnoh 6,5- 7% bah trong nchrăp 2016- 2020 ho\ ndơ\ luh), nkre njêng jâng nsan an hun hao wa\ng sa- rêh jêng kon nu^h 5 năm 2021- 2025 n’hanh trong kan jong 10 năm 2021- 2030. Yơn lah, ăp nu^h rnâng kan wa\ng sa an lah, gay [ư lôch jêh ue\h ăp rnoh tât kan ndơ\ luh an năm bah kơi tay ân geh nău nsrôih chính trị têh, nău nsrôih têh lơn, nău kan le\ n’hâm soan bah mpeh Chính phủ, ăp n’gâng kan, ăp gưl tâm ban kơt lam rêh jêng kon nu^h ndrel lăp [ư le\ n’hâm soan gay rdâk njêng neh dak Việt Nam nar lơn ma hun hao tâm ban đah ăp băl mpôl poăn mpeh đo\ng./.

Nu^h nchih rblang: Điểu Thân