Lai Châu: Hlôngr yiêz sôr qir txix têx hâux lưv uô tsênhv stênhz nhoz ntus đriv

Ntơưv tsêr vênhx huôv jok Huổi Luông, xã Phong Thổ, tỉnh Lai Châu, tsôngv pêx xênhv heir nênhs Hà Nhì moz siêz siz kriê cor xor tôngx chiê zok nriêr têx mông trơưk li canr bôv Zênhx Pênhz phax Huổi Luông heik kriê. Uô trơưk têx li heik kriê lok zok nriêr xor mông zos zov chênhr paz tsôngv pêx xênhv heir nênhs tsơưs buôk ti công nghệ, sưv jux juk dịch vụ sôr, hlôngr pâur thêv nhiêx đhâu mạng xã hội thiêz sir zôngv têx zuôr trâus txos li: Định danh điện tử VNeID hâur luz nênhx niêx hnuz. Tix lâus Ư Xênhv Tsaz, tsar jok Huổi Luông, xã Phong Thổ heik pâuz: “Hâur ntu đhâu, pêz cux tâu canr bôv, chiến sĩ tuz lênhv pênhz phax Huổi Luông kriê mã QR chiê pâuz nzir lok chei têz qơưk, tso siêz huôv tsar uô nox uô hnar”.

Uô trơưk trâur nuv tuz lênhv Pênhz phax hlôngr yiêz sôr, Tuz lênhv Pênhz phax tỉnh Lai Châu tưz tsưr tsix 48 lớp cơưv shâuv cxaz nzir têx txux chi trâu canr bôv, chiến sĩ thiêz tsôngv pêx xênhv; yênhx lix têx paz kriê txux chi, tsưr ziv yiêz trâu 150 lênhx nênhs uô ntêx nyuôs hâur cxuô luôs hâux lưv; hux jos đros Công an tỉnh, Viettel muôz huv puz, đhok uô thiêz kriê sơưr đơưk sir zôngv 1.600 ntâu luz meir hu xor tôngx thiêz muôz sim 4G puz trâu pêx xênhv nhoz thax tsav ntus đriv. Thượng úy Cao Đức Dương, canr bnôv Đội Vênhv tôngv tsôngv pêx xênhv Zênhx Pênhz phax Huổi Luông heik pâuz: “Pêz tưz fuô kriê lo mã QR ntơưv thax tsav, têx qơư zôngx ziv seiz njiê pov chiê pêx xênhv zôngx ziv uô trơưk, pâuz tâu têx xor mông. Txix co buôk ti kriê sơưr đơưk  uô trơưk thiêz sir zôngv sưv jux juk têx meir hu xor tôngx”.

Hlôngr yiêz sôr nhoz thax tsav ntus đriv tsênhv tâu fuô uô txix tuz lênhv pênhz phax thiêz cấp ủy, hâu nov ntơưv qơư cêr sik hux jos. Chor tuz lênhv pênhz phax uô lơưr tsưr ziv đros pêx xênhv nhoz, đros pêx xênhv nox, đros pêx xênhv uô cxuô luôs hâux lưv....chiê pâuz tsênhz đuô lok tsôngv niêv txir lax pêx xênhv cêr nênhx phôngz cxưx, vênhx huôv, yênhx qơư khov truôx fuô uô tâu zôngx ziv đuô luôs hâux lưv hlôngr yiêz sôr txos trâu pêx xênhv. Pos Lý Thị Hiền, Phưv Chủ tịch Ủy ban xã Pa Tần ntâuk grê: “Thâuv xã cxiv tsa tsưr ziv chiê fuô uô tsênhv njiêz no mak canr bôv tuz lênhv Pênhz phax tưz bax jông tsưr ziv nhênhz chơưv. Viv chor tuz lênhv tâu nox nhoz đros pêx xênhv têx jêx jok txov nhêv, lơưr buôk ti kriê tâu pêx xênhv zôngx ziv lok sâuv hlôngr yiêz sôr hâur ntu đhâu”.

Ban seiz car Tuz lênhv Pênhz phax tỉnh Lai Châu tưz thiêz tsênhv fuô uô 6 trâur nuv zov chênhr, hâur co luôs hâux lưv kriê pêx xênhv zuôr muôs hax huv sâuv điện tử uô tâu lok six jông, huv đros pêx xênhv luz nênhx tsênhv tsênhz niêx hnuz. Đại tá Nguyễn Văn Hưng, Chính ủy Ban seiz car Tuz lênhv Pênhz phax Lai Châu heik pâuz: “Hâur ntu zuôr txos, pêz tror yax kriê vênhv tôngv têx lênhx pox niêv, hluôk nênhs uô ntêx nyuôs chiê kriê têx lênhx nênhs hâur chuôz zis, gra siêz tsơưr lươngv hlôngr yiêz sôr, lar heik zos têx chuôz zis uô nênhx nhoz thax tsav ntus đriv”.

Txix fuô kriê txos uô tsênhv tsênhz, hlôngr yiêz sôr zoz zux ntơưv têx xã tox siêz tỉnh Lai Châu tsênhv jux juk hlôngr yiêz. Txơưv tsênhv njiz trâus ntâu phiv liv, viv muôx tsi txâuk têx chuôz zênhx, meir jông, tsi yuô mạng xã hội taz sik cxuô luôs hâux lưv li heik sâuv tưz jux juk fuô uô tâu truôx, paz hlôngr yiêz chor cưk kriê ntơưr luôs hâux lưv kriê txux chi thiêz seiz car zozz ux ntơưv qơư. Cưk kriê Trần Khắc Nghĩa, Phưv thơưx seiz car tsêr cơưv Phổ thông Dân tộc niêv txir zus mor cxênhx iz thiêz cxênhx 2 Pa Tần heik: “Hâur ntu jê lok no, tsêr cơưv cux sir jos cxơưz uô học bạ sôr, sổ điểm điện tử, lok sik têx hâux lưv txơưr, chiê uô tâu truôx jông đuô luôs hâux lưv seiz car, kriê txux chi hâur tsêr cơưv”.

Thâuv pêx xênhv tâu sơưv, pâuz jông txos têx tsênhv tsênhz phưx vưv luz nênhx niêx hnuz, tâu nthuôr đar chiê zôngx ziv uô trơưk mak thax tsav tox siêz zuôr jux juk hlôngr yiêz. Txix co, chor tuz lênhv Pênhz phax têx sir jos đros hâu nov ntơưv qơư lês uô cxuô luôs hâux lưv paz pêx xênhv tsênhv cxơưz yênhx jêx jok thax tsav ntus đriv hlôngr yiêz, jux juk muôx luz nênhx tsâu sor, vav mênhx./.

Khắc Kiên-Riê Lâux cxeik, nhênhv

Cxơưz cxiz kinh têr hur jông đros hlôngr yiêz sôr nhoz tox siêz Tây Bắc

Tsôngv fôngx zưs sơưr đơưk hmor yuô! Hâur têx shông jê lok no, đros muôx tsưr ziv têz qơưk paz cxơưz lok tsar ndê jông, Tsaz yênhx hlôngr yiêz sôr têz qơưk thiêz chor tsênhv chêi huôv tsar thax tsav tsôngv box mênhx cxưx tsowus nênhs thiêz tox siêz, tiv zix zos Têz qơưk Tsaz yênhx huôv tsar kinh têr-xar hôiv thax tsav tsôngv box mênhx cxưx tsơưs nênhs thiêz tox siêz ntu I (Tsaz yênhxx 1719), huôv tsar kinh têr hur jông thiêz hlôngr yiêz sôr ntơưv Tây Bắc tưz tax tâu ntâu kror jông.

Hâur hâux lưv kôngz nuv, ntâu thax tsav qơư tưz jux juk hlôngr trâu chor tsưr ziv uô nox hur jông, hữu cơ thiêz tuần hoàn. Tỉnh Sơn La nhiv no zos iz hâur têx tsênhv qơư chor ntông nox txir ntâu tiv zix têz qơưk đros muôx ntâu thax tsav chor sir zôngv ploz tsênhr VietGAP, GlobalGAP thiêz kôngz nuv hữu cơ,... Chor hax huv li yuôx zêx Shan tuyết, cà phê Arabica (tỉnh Sơn La), mắc ca (tỉnh Điện Biên), cêv fix Văn Yên (tỉnh Lào Cai), yuôx đrox njuôz (tỉnh Lai Châu) thiêz ntâu hax huv OCOP jông,... tưz jux juk cxiv tsa côngz bê đros huôv tsar hur jông thiêz por vêv tênhv qơư. Iz chas co, tsênhv chêi thêv nhiêx dịch vuv tênhv qơư jôngr tưz paz muôx phênhv sâu truôx trâu ntâu ziv chuôz zis, paz muôx nzir thax tsav jôngr nhoz ntâu tỉnh Tây Bắc cov siêz đuô pir li xav luz đraz tas nro têz qơưk.

Hâur hâux lưv du lịch, tsưr ziv du lịch sinh thái thiêz du lịch côngv thôngx huôv tsar hênhr ntơưv têx thax tsav, li: Sa Pa, Mù Cang Chải (tỉnh Lào Cai), Mai Châu (tỉnh Phú Thọ), Mộc Châu, Tà Xùa (tỉnh Sơn La), Sin Suối Hồ (tỉnh Lai Châu), Mường Phăng (tỉnh Điện Biên) thiêz ntâu thax tsav qơư txơưr. Hâux lưv kriz uô têx tsiv gri vênhx huôv mênhx cxưx đros por vêv cxuô kror tưz paz muôx hâux lưv uô, tsar ndê phênhv sâu thiêz cxơưz cxiz huôv tsar kinh têr hur jông ntơưv thax tsav qơư.

Đros co, hlôngr yiêz sôr tsênhv jux juk tâu kriz uô sâuv ntâu kror hâux lưv. Cxiv luôs hạ tầng viễn thông, internet thiêz mạng di động 4G, 5G tror tâu kriz uô txos ntâu xar tox siêz, nhoz đêz. Cxuô thax tsav qơư tưz sir jos cxiv tsa chinhr quyền sôr, dịch vuv công trực tuyến, sir zôngv dữ liệu hâur sêiz car pêx xênhv, ar têz thiêz huôv tsar kinh têr-xar hôiv. Hâur hâux lưv zuôr muôs, ntâu hax huv OCOP, kôngz lôngk jông nhoz tox siêz tưz tâu muôz muôs sâuv qơư zuôr muôs điện tử, paz kriz đar qơư muôs thiêz tsar ndê tsiv gri trâu têx hax huv.

Taz sik, qênhx shênhx huôv tsar kinh têr hur jông thiêz hlôngr yiêz sôr nhoz thax tsav btox siêz Tây Bắc cux tsênhv tsơưs, li: Hạ tầng sôr nhoz cxuô qơư huôv tsar tsik tâu siz bâus; tsơưr lươngv pênhr jos tsênhv kik; chor lox tôngv cơưv đhâu txux chi uô hâux lưv nhoz ntâu thax tsav tox siêz, nhoz đêz tsênhv tsơưs. Tsưr ziv uô kôngz nuv hur jông phênhv ntâu cux tsênhv zos uô zâu, siz txuôk têx tsiv gri tsik tâu siêz. Ntâu doanh nghiệp, hợp tác xã thiêz ziv chuôz zis uô nox tsik tâu txâuk đas jos buôs ti têx công nghệ sôr jông lok sik têx ploz tsênhr uô nox hur jông ntiêx têz. Iz phênhv pêx xênhv li jênhv pâuz lok kinh têr hur jông thiêz hlôngr yiêz sôr, tiv zix zos tsôngv box mênhx cxưx tsơưs nênhs, tsênhv tsik tâu siz bâus. Hâux lưv sir zôngv công nghệ sôr hâur uô nox, sêiz car thiêz zuôr muôs hax huv ntơưv ntau qơư cux tsênhv tâu kriz uô siv, tsik tâu muôx têx hlôngr yiêz hênhr lok tsưr ziv uô thiêz kinh têr.

Njiê cxuô, thax tsav tox siêz Tây Bắc tưz uô tâu têx kror zov chênhr hâur huôv tsar kinh têr hur jông thiêz hlôngr yiêz sôr, jux juk uô tâu chor tsưr ziv huôv tsar kinh têr huv đros hlôngr yiêz. Taz sik, chiê uô cxuô kror yênhx tsar ndê tsênhv tsênhz, tsuv uô cov tiêr thể chế, yưv pênhr hạ tầng sôr, gra siêz tsơưr lươngv pênhr jos thiêz cxơưz cxiz hênhr đuô sik côngv nhoz kinh têr hur jông đros hlôngr yiêz sôr hâur huôv tsar thax tsav hâur ntu zuôr txos.

Hlôngr suôz: Kinh têr hur jông thiêz hlôngr yiêz sôr tsênhv zos yênhx oz kror pênhr jos jông cxơưz cxiz huôv tsar truôx đrênhk thax tsav tox siêz Tây Bắc hẩu qênhx shênhx hôiv nhập ntiêx têz, hlôngr yiez tsưr ziv tsar ndê thiêz sưv đros trâu qiv hơưv txơưr txar. Viv li, tsuv uô cov tiêr thể chế, cxơưz cxiz hlôngr yiêz sôr cxix cxuô, huôv tsar kinh têr hur jông khov trâu kror liv ntơưv thax tsav qơư thiêz phuôx huiz tâu jông côngv thôngx mênhx cxưx tsơưs nênhs, đhâu co paz trâu huôv tsar sêi, truôx đrênhk thiêz kriz uô ntơưv tas nro thax tsav Tây Bắc hâur ntu yiêz./.

Bích Thủy-Lik Thox cxêik nhênhv