Sơn La: Khov trâu têx muôx ntơưv qơư chiê chuôz tsar phênhv sâu tâu hâur 3 luz hlik kaz shông

Iz hâur têx qir tiv chênhr uô tuôr thênhv txos sâu tsi tâu trơưk hâux lưv tso tơưv zos kinh tế tsênhv khov ntâu trâu huôv tsar uô nox thiêz phênhz pheiz tênhv, tsav 18% phênhv sâu tâu thiêz zuôr xar 65% phênhv tsar ndê nzir hâur thax tsav công nghiệp, cxiv tsa. 9 luz hlik shông no, ntux txơưr txar phiv liv, tsi yuô muôx đêx ntâu, uô trâu muôx tsi yuô txâuk tênhv tênhz, zơưv Khương Thế Anh, Giám đốc Công ty tênhv Sơn La heik pâuz: Ciês 3 luz hlik txix hli 4-6 tênhv txo grêk tsơưs yênhx puô tsov kW iz six hơưv, txo grêk 21% ntâu, chênhr viv li tưz buôk ti uô ruôr hiêv txos tas nro ngênhx công nghiệp têx luôs hâux lưv, thiêz uô tuôr thênhv lox txos tỉnh cêr huôv tsar kinh tế. “Hli 9, têx đêx grik, tsi muôx ntâu viv li tưz tsuv cơư iz cxiê qơư tso tênhv chiê muôx txâuk đêx phưx vưv tso tênhv hâur kaz shôngk shông li cxiê shông, co zos iz kro phiv liv. Tsêr meir cơư iz cxiê qơư tso tênhv li heik sâuv mak zuôr txo grêk tsơưs tênhv tênhz đros. Chênhr zos li co, 3 luz hlik kaz shôngk shông txix hli 10-12, njuôk xav tso tênhv muôx 1,6 tỷ kW iz six hơưv, taz sik muôx têx cux zuôr phiv liv uô tâu”.

Iz chas tênhv txo grêk tsơưs uô ruôr hiêv, ngênhx kinh tế cux khov ntâu trâu iz cxiê ngênhx thiêz xiv huv chênhr. Lar heik zos huôv tsar công nghiệp hâur 3 luz hlik txix 6-9 shông no tsuôk tsar ndê 6,25% pir li shông uô ntêx. Iz chas co, têx pênhr jos txơưr li: Công nghiệp tsiv uô, dịch vụ, ju lix thiêz kinh tế lênhx nênhs huôv tsar uô tsi yuô tâu jông chiê cxơưz paz trâu chuôz tsar. Têx hâux lưv tso tơưv lok sâuv zuôr muôs hax huv; phênhv sâu tâu txix dịch vụ nox nhoz, muk lol thiêz iz cxiê hâux lưv txơưr cux tsuôk tsar ndê txix 9,6% txos 25%....xưz. Tsi tas li, iz cxiê doanh nghiệp hâur thax tsav cux hu zâuv tsi yuô tâu pênhr, uô Sơn La phênhv chuôz tsar 9 luz hlik tâu tsơưs.

Zos tỉnh qơư zov chênhr hâur ngênhx kinh tế, ngênhx kôngz nuv Sơn La nhiv no tsênhv sir jos huôv tsar uô ntâu, sâu tâu nju, muôs tâu gri chiê cxơưz paz ntơưv qơư huôv tsar. Taz sik, Sơn La ngênhx kôngz nuv tsênhv uô tsi tâu tâu trơưk tsưr ziv. Zơưv Đỗ Văn Trụ, Giám đốc Sở Kôngz nuv thiêz Tênhx qơư tỉnh Sơn La heik lol luôs hâux lưv thôngz sâu tsuv muôx cêr sik hux jos truôx, tsênhz mênhx, taz por cxix cxuô, huv đros tsênhv tsênhz ntơưv qơư: “Iz zav li tsoz chos cà phê, nhiv kruôr đhâu cxiv tsa sôr laov thax tsav chos hâur 2 xã Nậm Lầu thiêz Mường Chanh, sôr laov thôngz sâu mak 2 xã no liêx têz chos cà phê zos 3 cxênhz ntâu ha, taz sik sôr laov pâuz tsênhz qơư chos ntơưv Bộ Kôngz nuv thiêz Tênhx qơư ho ndê txos 6 cxênhz ntâu ha. Lok sâuv têx hax huv kôngz mak trơưk li ngênhx tuôr xav qênhz yuôx xeir tsov, 2 xã huôv tsar uô tâu 9 cxênhz tênhr ntâu. Li ntơư, liêx têz chos tsar ndê 91% ntâu, kôngz sâu tâu ntâu đuô 2 bâus. Ciês 2 xã no, xav lok uô cê tưz huôv tsar uô tâu lok six ntâu lơưv”.

Hâux lưv tso tơưv chuôz tsar hâur 3 luz hlik kaz shôngk shông 2026 tỉnh Sơn La tsênhv njiz trâus phiv liv lox lok sâuv chox kriê, seiz car. Tỉnh Sơn La tưz pâuz tsênhz txos têx phiv liv  thiêz tsênhv sir jos đros đơưk tu têx li heik co, ntơư zos fuô uô kênhz hâux lưv pâux nzir zuôr qơư uô côngz trênhx, dưv anr thiêz muôz nhiêx yưv pênhr côngz tsi tâu trơưk tsưr ziv tso tơưv. Txos hnuz 30/9, Sơn La nhiv kruôr muôz tâu 3.968 tỷ đeiv, bâuv 50% ntâu tsưr ziv pênhr tâu choz. Nhiv kruôr đhâu, zơưv Nguyễn Đình Việt, Chủ tịch Ủy ban tỉnh Sơn La tưz heik mênhx txos 57 xã luôs hâux lưv chox car tiv fuô uô kênhz lơưr Ủy ban tỉnh chox kriê lok đơưk tu têx phiv liv hâur pâux nzir, zuôr qơư uô côngz trênhx, dưv anr hâur thax tsav.

Chiê uô tâu hâux lưv tso tơưv chuôz tsar hâur tas nro shông tax 8%, hâur 3 luz hlik kaz shôngk shôngtxix hli 10-12, tỉnh Sơn La tsuv chuôz tsar zuôr xar 14%-14% ntâu. Zơưv Nguyễn Văn Phong, Phưv Giám đốc Sở Nhiêx txiêx tỉnh Sơn La heik, no zos phênhv chuôz tsar lok six siêz thiêz zos iz phiv liv lox trâu ntơưv qơư. Tỉnh tsênhv sir jos fuô uô ntâu faz tsưr ziv chiê krêz uô tâu têx muôx jông cxơưz paz chuôz tsar: “Tỉnh zuôr sir jos đơưk têx phiv liv trâu huôv tsar uô nox, lax luôv; muôz jông six hơưv chiê doanh nghiệp, HTX thiêz pêx xênhv huôv tsar tâu cxix cxuô têx txux chi, tsưr ziv uô nox. Tiv 2 zos cxơưz cxiz uô sei têx dưv anr yưv pênhr, muôz jông six hơưv chiê têx dưv anr fuô uô sei luôs hâux lưv zok muôz thiêz uô tâu ntâu nzir hâux lưv hâur 3 luz hlik kaz shôngk shông. Tiv 3 zos, sir jos krêz têx pênhr jos thiêz muôx jông ntơưv qơư chiê chuôz tsar nzir, lar heik zos công nghiệp tsiv uô kôngz, cxiv tsa, kôngz nuv, muôv muôs-dịch vụ, ju lix, muôs têx hax huv trâu 2 chas têz qơưk đrâuv thiêz sâu nhiêx txiêx...”.

Hâur 9 luz hlik shông 2026, Sơn La tưz cir 42 dưv anr yưv pênhr, xav hur si pênhr đas cir tas 91 cxênhz tỷ đeiv ntâu, xar bâuv 7,5 jiês pir li shông uô ntêx. Chiê uô tâu têx luôs hâux lưv no, hâu nov tỉnh Sơn La bax tsưr tsix ntâu jiês siz chuôs njiz sik thav, uô hâux lưv đros têx Tập đoàn kinh tế muôx ntâu nhiêx txiêx chiê hu zâuv yưv pênhr trâu ngênhx kinh tế hâur thax tsav. Ntâu dưv anr ju lix yênh puô tỷ đeiv ntơưv Sơn La bax tâu krêz côngz cxiv tsa hâur 3 luz hlik kaz shôngk shông txix hli 10-12/2026./.

Thu Thùy-Riê Lâux cxeik, nhênhv

Lào Cai: Nênhs muôx suôz bê uô ntêx hlo yax kriê tsôngv box cxuô mênhx cxưx tsơưs nênhs uô jông trơưk cêr chêi têz qơưk

Txix zuk têx suôz bê, txơưx jênhv thiêz uô ntêx hlo, nênhs muôz suôz bê hâur tsôngv box mênhx cxưx tsơưs nênhs nhoz Lào Cai tưz zos yênhx chor nênhs paz trâu sik côngv siêz ntơưv thax tsav qơư; zos nênhs txuôk cấp ủy, chinhr quyền, Mặt trận têz qơưk đros pêx xênhv; zos chor nênhs uô ntêx hlo haur yax kriê, hêik tsôngv box uô jông Đảng, têz qơưk têx cêr chêi; sir jos paz trâu huôv tsar kinh têr, txo grêk yêiz pluôs truôx đrênhk; cxiv tsa jêx jok yiêz, uô truôx sik côngv siêz tas nro mênhx cxưx.

Đhâu uô tiêr kho đuô taz viv hành chính cấp tỉnh lơưr chiê tỉnh Lào Cai thiêz Yên Bái lok uô iz tỉnh, tỉnh tưz hla trâu ntu huôv tsar yiêz đros thax tsav kriz đar, muôx chôngz nênhs đuô thiêz thax tsav sêiz car cux lox đar, muôx ntâu zav đuô. Ntơưv no muôx 34 mênhx cxưx uô nênhx nhoz sik côngv siêz, hâur co chor nênhs nhoz ntơưv qơư tsav muôx 62% tas nro dân sôr. Txơưv njiz tsik tsơưs têx phiv liv tiv thax tsav trâus cêv kuôk, cxuô thax tsav huôv tsar tsik siz bâus thiêz ntux têz uô ruôr hiêv ntâu hâur ntu 2025-2026, sik côngv siêz tas nro mênhx cxưx ntơưv thax tsav qơư cux tsik so tâu uô truôx jông. Tas nro tỉnh nhiv no muỗ x2.286 lênhx nênhs muôx suôz bê tâu pox nhuôs njênhs njôngr. Chor nếnh no zos chor nênhs tâu cấp ủy, chinhr quyền thiêz Mặt trận têz qơưk cxuô cấp njếnh snjôngr hâur hâux lưv txuôk Đảng đros trâu pêx xênhv.

Ntu 2025-2026, chor lưx lươngv chênhr ntơưv thax tsav qơư hâur uô têx chủ trương lox yênhx têx huôx tôngv tsênhv tsênhz. Đros muôx Tỉnh ủy chox car đros sik côngv cxix cxuô nhoz chinhr quyền thiêz Mặt trận têz qơưk cxuô cấp, cor phongz yaox sik tưr đros uô têz qơưk chor tsaz yênhx tưz tâu uô đêz đar txos yênhx jêx jok. Ntơưv chor jêx jok tox siêz, chor nênhs uô ntêx hlo tưz sir jos yax kriê, hêik pêx xênhv sir jos hlôngr yiêz tsoz chos, tsiêx tu zus, sir zôngv kỹ thuật yiêz uô nox chiê paz tơưv tâu đhâu yêiz pluôs truôx đrênhk. Têx cêr nênhx, phôngx cxưx pôngz kaz, siz zuôr nzor thiêz siz zuôr cxênhz jê jux juk tâu tiêr tar; luz nênhx vav mênhx, hlôngr yiêz jux juk tâu uô jông hâur côngv thôngx. Yênhx shông, 100% jêx jok đăngk cir zos chor jêx jok vênhx huôv thiêz 98% ziv chuôz zis đăngk cir sir jos zos uô cov yênhx chor ziv chuôz zis vênhx huôv.

Tsik tiêk sir jos paz hnuz côngz, chuôz lov cxiv tsa, kho đuô tsêr lớp cơưv ntơưr thiêz tsêr nhoz uô hâux lưv trâu cưk kriê ntơưr, mak tsênhv kriz uô cuiv cxơưz cxiz cơưv ntơưr. Iz zav li zơưv Sổng A Lủ (nhoz jok Suối Giàng, xar Văn Chấn), lênhx nênhs tưz sir jos hêik pox nhuôs chox chor tuz nhuôv hâur hnuz nhôngs tuôx cơưv ntơưr, paz tsênhv tsênhz trâu cxênhx cơưv nhuôv zâu hiêz cxênhx iz. Đros tâu pêx xênhv njênhs njôngr trâu chor nênhs chênhr no pov tsênhz đhâu jiês bâux xêir địa biểu Côx hôiv thiêz Hôiv đồng cxuô cấp six cxiv 2026-2031: 100% lênhx nênhs muôx suôz bê ứng cử Hôiv đồng cấp xar (641 lênhx nênhs) puôr lênhx muôx tâu chor ntơưr bâux siêz; 23 lênhx nênhs tâu bâux nhoz hâur Hôiv đồng cấp tỉnh Lào Cai. No zos kror paz khav tênhv tâu zos chor nênhs hlôngr njêx muôs trâu tsôngv box thax tsav tox siêz li têx luk hêik thiêz siêz xar huv đros.

Tsik tiêk zos uô ntêx hlo hâur huôv tsar kinh têr thiêz paz uô jông luz nênhx vênhx huôv, chor nênhs uô tâu hâux lưv jông ntơưv thax tsav qơư xưz mak tsênhv zos chor nênhs sir jos paz uô jông hâux lưv truôx tuk. Thôngz đhâu chor tsưr ziv sêiz car qơư pêx xênhv nhoz, lưx lươngv muôx vax huôv đros cxiv luôs Mặt trận  tưz phuôx huiz tâu jông tiv zix chor lâul jok, tsar jok, chức sắc, chức việc tôn giáo hâur phax atrr chor nênhs uô cxâuv, đơưk kho têx phiv liv ciês txix nzor, tsik chiê muôx yưv têx qơư phiv liv.

Ntơưv Jiês cơưv kruôk txos chor nênhs uô ntêx hlo, uô tâu hâux lưv jông shông 2026, zơưv Nguyễn Thế Phước, Phưv Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận têz qơưk Việt Nam tỉnh Lào Cai hêik chor nênhs uô tâu hâux lưv jông sir jos  phuôx huiz txơưx jênhv zos chor nênhs paz trâu pêx xênhv. Chor nênhs no tsuv pâuz tsênhz qênhx shênhx, nzor hêik pâuz pêx xênhv siêz xar txos trâu cấp ủy, chinhr quyền; paz đơưk tu têx phiv liv thiêz hêik Pêx xênhv tsuv uô jông sêiz shuôk, phax tar chor nênhs fêv, txiêz nanv xar hôiv.

Nhoz thax tsav ntus đriv ntêr thiêz phiv liv, yênhx lênhs nênhs muôx suôz bê tsuv sir jos yax kriê, sêiz car jông ntus đriv. Sik côngv jông nhoz pêx xênhv thiêz chor lưx lươngv muôx vax huôv chênhr zos kror paz tuôr truôx jông tsưr qênhx ntus đriv têz qơưk thiêz paz cxơưz cxiz trâu tỉnh Lào Cai huôv tsar./.

Vừ Chu-Lik Thox cxêik nhênhv