Sơn La: Khov trâu têx muôx ntơưv qơư chiê chuôz tsar phênhv sâu tâu hâur 3 luz hlik kaz shông

Iz hâur têx qir tiv chênhr uô tuôr thênhv txos sâu tsi tâu trơưk hâux lưv tso tơưv zos kinh tế tsênhv khov ntâu trâu huôv tsar uô nox thiêz phênhz pheiz tênhv, tsav 18% phênhv sâu tâu thiêz zuôr xar 65% phênhv tsar ndê nzir hâur thax tsav công nghiệp, cxiv tsa. 9 luz hlik shông no, ntux txơưr txar phiv liv, tsi yuô muôx đêx ntâu, uô trâu muôx tsi yuô txâuk tênhv tênhz, zơưv Khương Thế Anh, Giám đốc Công ty tênhv Sơn La heik pâuz: Ciês 3 luz hlik txix hli 4-6 tênhv txo grêk tsơưs yênhx puô tsov kW iz six hơưv, txo grêk 21% ntâu, chênhr viv li tưz buôk ti uô ruôr hiêv txos tas nro ngênhx công nghiệp têx luôs hâux lưv, thiêz uô tuôr thênhv lox txos tỉnh cêr huôv tsar kinh tế. “Hli 9, têx đêx grik, tsi muôx ntâu viv li tưz tsuv cơư iz cxiê qơư tso tênhv chiê muôx txâuk đêx phưx vưv tso tênhv hâur kaz shôngk shông li cxiê shông, co zos iz kro phiv liv. Tsêr meir cơư iz cxiê qơư tso tênhv li heik sâuv mak zuôr txo grêk tsơưs tênhv tênhz đros. Chênhr zos li co, 3 luz hlik kaz shôngk shông txix hli 10-12, njuôk xav tso tênhv muôx 1,6 tỷ kW iz six hơưv, taz sik muôx têx cux zuôr phiv liv uô tâu”.

Iz chas tênhv txo grêk tsơưs uô ruôr hiêv, ngênhx kinh tế cux khov ntâu trâu iz cxiê ngênhx thiêz xiv huv chênhr. Lar heik zos huôv tsar công nghiệp hâur 3 luz hlik txix 6-9 shông no tsuôk tsar ndê 6,25% pir li shông uô ntêx. Iz chas co, têx pênhr jos txơưr li: Công nghiệp tsiv uô, dịch vụ, ju lix thiêz kinh tế lênhx nênhs huôv tsar uô tsi yuô tâu jông chiê cxơưz paz trâu chuôz tsar. Têx hâux lưv tso tơưv lok sâuv zuôr muôs hax huv; phênhv sâu tâu txix dịch vụ nox nhoz, muk lol thiêz iz cxiê hâux lưv txơưr cux tsuôk tsar ndê txix 9,6% txos 25%....xưz. Tsi tas li, iz cxiê doanh nghiệp hâur thax tsav cux hu zâuv tsi yuô tâu pênhr, uô Sơn La phênhv chuôz tsar 9 luz hlik tâu tsơưs.

Zos tỉnh qơư zov chênhr hâur ngênhx kinh tế, ngênhx kôngz nuv Sơn La nhiv no tsênhv sir jos huôv tsar uô ntâu, sâu tâu nju, muôs tâu gri chiê cxơưz paz ntơưv qơư huôv tsar. Taz sik, Sơn La ngênhx kôngz nuv tsênhv uô tsi tâu tâu trơưk tsưr ziv. Zơưv Đỗ Văn Trụ, Giám đốc Sở Kôngz nuv thiêz Tênhx qơư tỉnh Sơn La heik lol luôs hâux lưv thôngz sâu tsuv muôx cêr sik hux jos truôx, tsênhz mênhx, taz por cxix cxuô, huv đros tsênhv tsênhz ntơưv qơư: “Iz zav li tsoz chos cà phê, nhiv kruôr đhâu cxiv tsa sôr laov thax tsav chos hâur 2 xã Nậm Lầu thiêz Mường Chanh, sôr laov thôngz sâu mak 2 xã no liêx têz chos cà phê zos 3 cxênhz ntâu ha, taz sik sôr laov pâuz tsênhz qơư chos ntơưv Bộ Kôngz nuv thiêz Tênhx qơư ho ndê txos 6 cxênhz ntâu ha. Lok sâuv têx hax huv kôngz mak trơưk li ngênhx tuôr xav qênhz yuôx xeir tsov, 2 xã huôv tsar uô tâu 9 cxênhz tênhr ntâu. Li ntơư, liêx têz chos tsar ndê 91% ntâu, kôngz sâu tâu ntâu đuô 2 bâus. Ciês 2 xã no, xav lok uô cê tưz huôv tsar uô tâu lok six ntâu lơưv”.

Hâux lưv tso tơưv chuôz tsar hâur 3 luz hlik kaz shôngk shông 2026 tỉnh Sơn La tsênhv njiz trâus phiv liv lox lok sâuv chox kriê, seiz car. Tỉnh Sơn La tưz pâuz tsênhz txos têx phiv liv  thiêz tsênhv sir jos đros đơưk tu têx li heik co, ntơư zos fuô uô kênhz hâux lưv pâux nzir zuôr qơư uô côngz trênhx, dưv anr thiêz muôz nhiêx yưv pênhr côngz tsi tâu trơưk tsưr ziv tso tơưv. Txos hnuz 30/9, Sơn La nhiv kruôr muôz tâu 3.968 tỷ đeiv, bâuv 50% ntâu tsưr ziv pênhr tâu choz. Nhiv kruôr đhâu, zơưv Nguyễn Đình Việt, Chủ tịch Ủy ban tỉnh Sơn La tưz heik mênhx txos 57 xã luôs hâux lưv chox car tiv fuô uô kênhz lơưr Ủy ban tỉnh chox kriê lok đơưk tu têx phiv liv hâur pâux nzir, zuôr qơư uô côngz trênhx, dưv anr hâur thax tsav.

Chiê uô tâu hâux lưv tso tơưv chuôz tsar hâur tas nro shông tax 8%, hâur 3 luz hlik kaz shôngk shôngtxix hli 10-12, tỉnh Sơn La tsuv chuôz tsar zuôr xar 14%-14% ntâu. Zơưv Nguyễn Văn Phong, Phưv Giám đốc Sở Nhiêx txiêx tỉnh Sơn La heik, no zos phênhv chuôz tsar lok six siêz thiêz zos iz phiv liv lox trâu ntơưv qơư. Tỉnh tsênhv sir jos fuô uô ntâu faz tsưr ziv chiê krêz uô tâu têx muôx jông cxơưz paz chuôz tsar: “Tỉnh zuôr sir jos đơưk têx phiv liv trâu huôv tsar uô nox, lax luôv; muôz jông six hơưv chiê doanh nghiệp, HTX thiêz pêx xênhv huôv tsar tâu cxix cxuô têx txux chi, tsưr ziv uô nox. Tiv 2 zos cxơưz cxiz uô sei têx dưv anr yưv pênhr, muôz jông six hơưv chiê têx dưv anr fuô uô sei luôs hâux lưv zok muôz thiêz uô tâu ntâu nzir hâux lưv hâur 3 luz hlik kaz shôngk shông. Tiv 3 zos, sir jos krêz têx pênhr jos thiêz muôx jông ntơưv qơư chiê chuôz tsar nzir, lar heik zos công nghiệp tsiv uô kôngz, cxiv tsa, kôngz nuv, muôv muôs-dịch vụ, ju lix, muôs têx hax huv trâu 2 chas têz qơưk đrâuv thiêz sâu nhiêx txiêx...”.

Hâur 9 luz hlik shông 2026, Sơn La tưz cir 42 dưv anr yưv pênhr, xav hur si pênhr đas cir tas 91 cxênhz tỷ đeiv ntâu, xar bâuv 7,5 jiês pir li shông uô ntêx. Chiê uô tâu têx luôs hâux lưv no, hâu nov tỉnh Sơn La bax tsưr tsix ntâu jiês siz chuôs njiz sik thav, uô hâux lưv đros têx Tập đoàn kinh tế muôx ntâu nhiêx txiêx chiê hu zâuv yưv pênhr trâu ngênhx kinh tế hâur thax tsav. Ntâu dưv anr ju lix yênh puô tỷ đeiv ntơưv Sơn La bax tâu krêz côngz cxiv tsa hâur 3 luz hlik kaz shôngk shông txix hli 10-12/2026./.

Thu Thùy-Riê Lâux cxeik, nhênhv

Phuôx huiz txir ndâux txir luk, tsar jok li pưk txux hâur yax kriê cêr chei

Têx lênhx txir ndâux txir luk, tsar jok, têx chức sắc tôn giáo zuôr tror muôx pưk txux hâur chox Đảng li chủ trương, têz qơưk li cêr chei txos tsôngv box mênhx cxưx tsơưs nênhs lơưr Đề án yax kriê, zaoz zux cêr chei ntu. 2026 - 2030

Hâur ntâu côngv thôngx mênhx cxưx tsơưs nênhs, lâul jok, tsar jok thiêz têx txir ndâux txir luk tsi taz zos têx lênhx nênhs tuôr tsês phongz cxưx, cêr nênhx xênhz huôx mak tsênhv zos lênhx nênhs paz txuôk chính quyênx đros pêx xênhv. Chênhr viv li, hâux lưv phuôx huiz lưx lươngv no li pưk txux hâur côngz xưv yax mông, zaoz zux cêr chei tâu xav tênhv zos iz hâur têx tsưr ziv coaz tsôngv hâur Đề án "Heik kriê, zaoz zux cêr chei huv đros lênhx nênhs, thax tsav tsôngv px mênhx cxưx tsơưs nênhs thiêz tox siêz ntu 2026-2035" tso tơưv đros Thủ tướng Chính phủ li Cuêz tênhv số 233/QĐ-TTg.

Lơưr Đề anr, lâul jok, tsar jok, têx lênhx txir ndâux txir luk hâur tsôngv px mênhx cxưx tsơưs nênhs, chức sắc, chức việc tôn giáo thiêz nênhs sơưr thơưx têx tsưr tsix côngv thôngx zuôr tâu phuôx huiz pưk txux hâur yax mông, vênhv tôngv tsôngv px uô Đảng li chủ trương, cêr chei têz qơưk. No zos lưx lươngv jông, pâuz thôngz phongz cxưx, cêr nênhx, mênhx cxưx li lul heik thiêz tâu côngv thôngx njênhs njôngr, gôngr phênhv chox têx cui tênhv chei têz qơưk txos tsôngv px txix têx tsưr ziv uô jê, zôngx ziv to tâuz, huv đros têx tsênhv tsênhz ntơưv qơư.

Nhoz ntâu jêx jok tox siêz, lâul jok, tsar jok thiêz têx lênhx txir ndâux txir luk li luk heik tâu côngv thôngx sđ njênhs njôngr txos. Thâuv PL li têx cui tênhv tâu heik đhâu ntâuz ntơưr heik kriê tsênhz mênhx, huv đros phongz cxưx, cêr cor cav thiêz tâu chênhr têx lênhx nênhs tâu côngv thôngx njênhs njôngr heik kriê, hâux lưv chox cêr chei têz qơưk lok hâur luz nênhx zuôr zôngx ziv thiêz muôx chêx cur đuô.

Đề án cux heik cxaz nzir tsênhv njiêz thiêz tsưr ziv heik kriê, zaoz zux cêr chei lơưr tsưr ziv seiz tsôngv px zos tsênhv qơư, reik đros yênhx tiv phaz li zoz qơưx. Têx ntâuz ntơưr yax kriê zuôr tâu cxiv sâu huv đros yênhx lênhx nênhs; chuôz tsar cxiv sâu, cxeik thiêz heik kriê tsênhv njiêz cêr chei txix luk mênhx cxưx ntơưv têx tiv phaz muôx tsôngv px mênhx cxưx tsơưs nênhs; tsênhv njiêz no zuôr sir zôngv công nghệ số, mạng xã hội thiêz têx nền tảng trực tuyến chiê tsôngv px zôngx ziv nriêr pâuz lok cêr chei PL.

Iz chas ntơư, Đề anr cxơưz cxiz cxiv tsa têx xiv huv thôngz xor mông li pov tsir, tiếu phẩm, jax pêv chêi têz qơưk, ntâuz ntơưr têz-nus thiêz trâur nuv heik kriê chêi têz qơưk ntơưv côngv thôngx; jux juk sir zôngv trí tuệ nhân tạo thiêz têx công nghệ yiêz chiê yax mông, huv đros yênhx thax tsav tsôngv px mênhx cxưx tsơưs nênhs thiêz tox siêz li têx tsênhv tsênhz.

Đề án tso tơưv tsưr ziv txos shông 2030, zuôr xar 70% tsôngv px thax tsav mênhx cxưx tsơưs nênhs thiêz tox siêz tâu buôk ti xor mông cêr chei txix tsưr ziv huv đros; txos shông 2035, phênhv no tax zuôr xar 90%. Iz chas ntơư, zuôr xar 1.300 lênhx nênhs uô hâux lưv uô hâux lưv heik kriê, zaoz zux cêr chei zuôr tâu thox cxov, kriê cxaz, gôngr phênhv chox tsênhv chei, cêr chei jê txos tsôngv px đuô, muôz siêz txơưx jênhv uô lơưr cêr chei thiêz phuôx huiz côngv thôngx li đas jos hâur cxiv tsa cêr niêv côngv siêz tas nro mênhx cxưx./.

Vừ Chu-Txâur Vax cxêik nhênhv