Jôngr ntông paz por hưv trâu luz nênhx tsâu sor

Pos Vaz Xênhv Thox nhoz jok Nà Hẩu, xã Tân Hợp heik, nênhs Hmôngz txơưv lênhx tưs zuôr muk uô nox đêz lok sik muk trâu kror tưs, taz sik txos hnuz txi jôngr puôr lênhx sir jos tsês six hơưv, hnuz nhôngs lok tsêr chiê txi côngv jôngr, uô tsâus txos jôngr ntông tưz paz por hưv por zơưv trâu luz nênhx tsâu sor, truôx tuk: “Pêz Hmôngz shông tưs cux txi côngv jôngr, txi jôngr chiê por hưv têx shôngz ntông ziv hnuz ziv lox, njuôz jông đuô thiêx muôx đêx hâuk, đêx zôngv”.

Shông no tưz 70 shông, uô txir nênhz txi jôngr tâu 30 shông, taz sik hmo uô ntêx zơưv Yênhx Xênhv Shôngx cux tsi tâu pư hlo chiê bax cxuô zav trâu txi côngv jôngr:

Zơưv Yênhx txi tiêk, hnuz no zos hnuz đơưz hnuz jông, tsôngv niêv txir lax pêx xênhv hâur jok zuôr hu txos đaz xênhz têz xênhz qơư, car đêx car ar, xênhz txưs xênhz lâus thax qơư no lok đros nox đros hâuk, đros por hưv por zơưv trâu sơưr đơưk. Shông đhâu khov muôx jôngr ntông njuôz li xiêz, muôx đêx ntưk li xis zưs têx kôngz lôngk hloz lox jông, tu zus tsiêx cxu lok pur guôx, uô kôngz lok pur cxaz, cxuô lênhx cxuô tus niêv txir lax pêx xênhv hâur jok nhoz khax kha, tsi muôx moz gênhk. Hnuz no sơưr đơưk tâu nox, tâu hnar puôr lênhx zos khov muôx đaz xênhz têz xênhz qơư, car hâur tox seiz hâur har paz por hưv por zơưv. Tsôngv niêv txir pêx xênhv uô tsâus txos têx xênhz têz xênhz qơư, lâul hluôk, hloz zâu zuôr uô nênhx sik thôngx siêz, đros tsưx phưv jông têx jôngr ntông tsi trâus ntor luôx, uô ruôr hiêv. Zos lênhx nênhs tưs uô cxâuv zuôr trâus bluô trơưk li cui tinhv. Zơưv Yênhx heik kriê li no: “Zos tsi por hưv har jôngr mak zuôr tsi muôx đêx. Zos chor nênhs uô hâux lưv tsưx phưv jôngr uô tâu jông têx nuv no, zơưv zuôr jông siêz thiêz shir phaz hênhr”.

Đhâu thâuv uô tiêr têx chei cxênhx cxênhv txi côngv jôngr, chor tsar jok ntâuk grê luôs hâux lưv por hưv jôngr hâur iz shông đhâu. Tsôngv niêv txir lax pêx xênhv bâux xeir iz paz lês uô hâux lưv tsưx phưv jôngr trâu shông yiêz thiêz sơưr đơưk chos luk sik đros tsưx phưv truôx têx jôngr ntông trơưk cui tinhv li: Tsi ntor luôx, uô ruôr hiêv jôngr ntông, tsi ntêk cxov têx tsiêx kuk hâur har jôngr.... Chor cui tinhv co tâu tas nro tsôngv niêv txir cưr tix nênhx tsa siz kriê sik đros tsưx phưv truôx iz cxênhx đhâu iz cxênhx, iz tiêv đhâu iz tiêv, paz por hưv tâu jông têx jôngr ntông, hâu đêx, sơưr đơưk thiêx muôx luz nênhx tsâu sor, qơư nox nhoz hur si. Thâuv uô đhâu tas têx li heik sâuv, tsôngv pêx xênhv zuôr sik đros nox hâuk shir phaz lus ciês ntơưv ntus jôngr thiêz nthuôr uô têx txux chi cêr lov jêv chiê sơưr đơưk muôx cêr thôngx siêz jông đuô. Zơưv Thox Xênhv Zax, nhoz jok Hà Hẩu heik pâuz, đhâu txi côngv jôngr tas, tsôngv pêx xênhv nhoz no chêir 3 hnuz tsi muk hâur har jôngr, xuz tsuôs, tsi tâu ntor luôx, txiêr têx shôngz ntông hlo: “Nhiv no tsôngv pêx xênhv nhoz no tsi muôx lênhx tưs muk hâur xuz jôngr txiêr shôngz ntông lơưv. Pêx xênhv hâur thax tsav chiê siêz, tok njôngr zos txi côngv jôngr, uô têx chei, cxênhx cxênhv no zos tsưx phưv tâu jôngr hâur đêx thiêx muôx đêx hâuk, đêx uô kôngz”.

Chor jok Bản Tát, Nà Hẩu, Ba Khuy, xã Tân Hợp nhoz hâur vuôk har thax tsav por hưv chiv xênhz đrox tsuôs Nà Hẩu, đar zuôr xar 6 cxênhz ha, hâur co jôngr lâul muôx zuôr xar 5 cxênhz ha. Hur si 3 jok muôx 600 chuôz zis pêx xênhv nênhs Hmôngz, zuôr xar 3 cxênhz lênhx nênhs. Txơưv luz nênhx tsênhv yuôr ntâu txov nhêv, taz sik tsôngv box Hmôngz nhoz no thâuv tưs tưz sik thôngx siêz jông, sik đros tsưx phưv truôx têx jôngr ntông tsi trâus ntor luôx, uô ruôr hiêv iz cxênhx đhâu iz cxênhx, iz tiêv đhâu iz tiêv. Jôngr ntông Nà Hẩu zos thax tsav har jôngr lâul iz txưv muôx thâuv nzor lok, đros trâu ntâu shôngz ntông, têx tsiêx kuk muôx nhos 570 zav, hâur co muôx ntâu shôngz ntông jông tâu Việt Nam por hưv tsês tsi chiê pôngz nôngz. Trơưk 2 saz ntus cêr muk trâu cxuô jêx jok, kror tưs cux pov têx ntông lox 2, 3 lênhs puôs tsi tas nhoz ciês ntơưv têx ntus cêr

Shông 2026, thax tsav por hưv har jôngr Nà Hẩu tâu yênhx lix. Tsôngv box uô nênhx ntêr trâu thax tsav no taz sik têx xuz jôngr cux tâu por hưv truôx jông. Pêx xênhv tso tơưv cui tinhv, bluô tsênhz mênhx zos lênhx nênhs tưs uô cxâuv, paz cxơưz Nà Hẩu yênhx thax tsav qơư jông hâur tỉnh Lào Cai, muôx shôngz ntông njuôz vor tox trôngz câuv har tax 90%.

Hâur tsôngv pêx xênhv tsưr ziv xar, jôngr tsi tiêk paz jông trâu luz nênhx, tsênhv por hưv tsôngv pêx xênhv jêx jok nox nhoz truôx tuk. Xã Tân Hợp uô đreiv ntênhs txi côngv jôngr niêx shông tsi tiêk chiê por hưv tsês têx txux chi vênhx huôv jông, tsênhv paz gra siêz sơưr đơưk txux chi tsưr ziv jênhv pâuz lok por hưv jôngr thiêz huôv tsar jôngr truôx tuk. Lơưr zơưv Vũ Tùng Lâm, Phưv Chủ tịch Ủy ban xã Tân Hợp, luôs hâux lưv por hưv jôngr, por hưv tênhx qơư thiêz phax tir thêir ntux têx txơưr txar tsênhv yênhx tas nro xã hội hâux lưv, chei txi côngv jôngr ziv jông trâu sơưr đơưk luz nênhx: “Tsôngv box Hmôngz Nà Hẩu chei txi côngv jôngr cux tưz tâu côngk nhav zos di sản vênhx huôv jông cấp têz qơưk, chênhr viv li luôs hâux lưv por hưv, tuôr tsês txux chi txi côngv jôngr zos iz hâux lưv lok six zov chênhr. Thôngz đhâu têx ntênhs hội li no thiêz têx cui tinhv, luk chos tsês, sik thôngx siêz hâur jêx jok mak pov tâu tsôngv box ziv hnuz ziv moz siêz txos tsưx phưv truôx têx jôngr ntông”.

Uô nênhx nhoz hâur xuz jôngr, tâu jôngr ntông por hưv, zuôr txos no tsôngv box Hmôngz tsênhv muôx jông qơư huôv tsar kinh tế thâuv xã Tân Hợp zuôr huôv tsar ju lix ndis seiz têx tox trôngz câuv har reik đros trâu jôngr ntông, ju lix côngv thôngx đros trâu cxuô heir nênhs txux chi vênhx huôv, txix ntơư cxaz nzir phênhv sâu tâu trâu pêx xênhv, paz cxiv tsa têz qơưk, thax tsav qơư ziv hnuz ziv huôv tsar truôx.

Têx shôngz ntông, đrox tsuôs zus hloz lênhx nênhs thôngz đhâu huôz chuô jông, lax nziês, muôx đêx ntưk sik yênhx shông, cxuô tsar zav njuôz xiêz, hur si. Uô tsâus txos chiv xênhz đrox tsuôs zos ndo txos têx jôngr ntông txiêx njis tưz paz por hưv por zơưv trâu luz nênhx, hâur xuz jôngr Nà hẩu, sơưr đơưk tsênhv uô nênhx tsâu sor, shir phaz lus, iz hnuz vav mênhx jux juk./.

Đinh Tuấn-Riê Lâux cxeik, nhênhv   

Ntênhk hội Bun Vốc Nặm –zos hêir nênhs Lok Tsuôk iz vênhx huôv jông nhoz Lai Châu

          Txix thâuv têis cik sơưr nzor, ntơưv jos Coóc Noọc tưz hnor têx suôz thav luk lov jêv lul đros trâu tsôngv px sđ hnar zuk hêir nênhs têx tsôngk tiêz, tsôngk yo jông jav cxôngx nzor sik đros côngv uô cêr lov jêv.

Ntơư zos ntênhk hội kriz uô cêr lov jêv ntor đêx muôx njiz luk, thor cov sđ khưr, sâu tâu ntâu kôngz lôngk thiêz njiz ntâu cêr vav mênhx hâur luz nênhx. Pos Nguyễn Thị Thi-iz lênhx kruô nhoz đrôngl  Hà Nội tuôx ndis uô si, sêiz shuôk têz qơưs shir phaz lul hêik pâuz: “Zos thơưx jiês cur tuôx sêiz pov ntênhk hội thiêz sêiz pov tsôngv px sđ hnar zuk hêir nênhs têx tsôngk tiêz tsôngk yo jông jav cxôngx nzor. Lar hêik zos hêir nênhs Lok Tsuôk têx lov jêv siz tưr ntor đêx”

Đhâu co, zos phênhv kriz uô cêr lov jêv, siz tưr li cxov njêk hâur đêx, tưr uô cxuô zav nox kaz, por poz…cxơưz cxiz tâu chôngz lênhx kruô tuôx sêiz shuôk. Lar hêik zos hêir nênhs Lok Tsuô zav grêix njêk cxiêz, mor blâuv, cuô jâuz kâuz huv đros tsôngv kruô siêz nhiêv. Pos Hoàng Thị Ban – iz lênhx px nhoz tsênhv qơư co shir phaz lul hêik pâuz: “Tsôngv px sđ cux jông siêz thiêz shir phaz lul thâuv tâu đros côngv cêr lov jêv hâur ntênhk hội no. Hâur shông zuôr txos co, pêz tok njôngr hâu nov ntơưv qơư tsuv tror kriz uô ntênhk hội cov lov jêv đuô”

Trơưk li chor lâuk thav tsês, Bun Vốc Nặm zos iz thênhv hội muôx liv lox trâu hêir nênhs Lok Tsuôk luz nênhx hâur niêx hnuz. Zơưv Vàng Văn Ban shir phaz lul hêik pâuz: “Ntênhk hội Bun Vốc Nặm zos iz vênhx huôv, txux chi thor cov muôx ntux yar, ntux nas paz zưs sđ cxuô zav tsoz chos hloz lox jông, sâu tâu ntâu kôngz, muôx luz nênhx tsâu sor thiêz huôv tsar truôx hêir nênhs Lok Tsuôk chax chêk, cêr đaz cêr kruô tsik chiê pôngz plox”

Shông no, ntênhk hội ziv muôx liv lox thâuv tâu muôz oz pêz xã chox lok uô hâux lưv uô cê, kriz iz hâu cêr huôv tsar uô trâu ntu hlôngr yiêz. Zơưv Nguyễn Văn Chiến, Phưv Chủ tịch UB xã Bản Bo, Tsar Ban sêiz car ntênhk hội hêik pâuz: “Xã Bản Bo ntênhk hội Bun Vốc Nặm zos hêir nênhs Lok Tsuôk iz ntênhk hội cxôngx nzor. Thôngz đhâu kriz ntênhk hội no, cux chênhr zos ndo txos zuk hêir nênhs têx txux chi, vênhx huôv jông cxôngx nzor thiêz xav txos trâu nhiv no pêz tưz kriz uô tâu 5 shông. Hâur Đại hội Đảng bộ xã jiês tiv iz ntu 2025 – 2030, pêz cux xav tâu tiêk, luôs hâux lưv huôv tsar truôx ntênhk hội zos iz luôs hâux lưv zov chênhr tsuv tuôr tsês cov tâu truôx txuôk đros huov tsar qơư ndis uô si, sêiz shuôk têz qơưs”

Ntênhk hội Bun Vốc Nặm tâu kriz uô, cux chênhr zos tuôr tsês thiêz hêik kriê hêir nênhs Lok Tsuôk nhoz Lai Châu têx vênhx huôv jông cxôngx nzor trâu tsôngv kruô sđ pâuz txos thiêz cxơưz cxiz tsôngv px sđ hêir nênhs tsơưs nhoz thax tsav tox siêz đêz đrôngl huôv tsar uô nox, muôx luz nênhx tsâu sor./.

                                        Khắc Kiên-Tsu cxêik nhênhv