Cheix ntux yiêz nhoz ntus đriv Lào Cai      

           Txơưv cheix ntux no nhoz tox siêz ntux lok six no njiv, taz sik ntơưv Tsêr vênhx huôv Tả Gia Khâu khôngz qiv lok six sor si. Hâur hội trường, đhâu têx lo luk phuôx plov thiêz têx tiết mục thuôr uô cêr lov jev zos têx phênhv huv Tsiêz muôx ziz njiêz tâu khơưk muôz txos ciês têx ziv chuôz zis chính sách, têx chuôz zis muôx luz nênhx txov nhêv.

          Cêr sik côngv jông bộ đội thiêz tsôngv px ziv tâu chuôz cxaz thâuv hnuz ntênhs tsênhv tsưr tsix jiês thik krơr nduôr blâuv, têx jiês sik tưr thiv thao thiêz tiv zix zos têx qơư pir muôs hax huv tsi pôngz nhiêx txiêx. Niêv lâuk Vừ Seo Qua, tsôngv px Hmôngz nhoz jos Pạc Tà, sâuv tês tsênhv gra têx phênhv huv nhiv kruôr tâu khơưk muôz shir phaz pheiz kênh: “ Cur chuôz zis muôx 2 niêv txir thiêz 3 tul mê nhuôk, jênhv tâu ntâu huv li no mak txâuk nox tsiêz lơưv, uô tsâus têx bộ đội thiêz têx lênhx nênhs siêz jông”.

          Niêv lâuk Qua li cêr shir phaz cux zos 1 cxênhz 500 ziv chuôz zis chính sách, chuôz zis pluôk thiêz têx shux xênhz tâu jênhv huv li cêr shir phaz cxuô thâuv tâu jênhv huv tsiêz hâur jiês no. Đros iz xã ntus đriv tsênhv yuôr ntâu ziv chuôz zis pluôk li Pha Long, tsaz yênhx muôx ziz njiêz chinhz yênhx lok six lox. Zơưv Phạm Đăng Năm, Phưv bí thư thường trực Đảng ủy xã Pha Long, tỉnh Lào Cai khav tênhv: “ No zos iz hâux lưv lok six muôx ziz njiêz, chox lok cêr shir phaz thiêz chuôz cxaz tsôngv px li siêz njênhs njôngr lok Đảng, têz qơưk li têx chế độ, chuôz cxaz cêr sik côngv jông hâur tsôngv px nhoz ntus đriv thiêz bộ đội pênhz phax heik taz , têx lưx lươngv heik cxuô sâuv thax tsav”.

          Chiê muôx tâu têx phênhv huv co zos lok six ntâu chiz coaz, doanh nghiệp, lênhx nênhs siêz jông li têx sik côngv jông, hâur co muôx công ty tênhv jos Lào Cai. Zơưv Lưu Minh Tuân, Phưv chủ tịch Hội chữ thập đỏ công ty pheiz kênh, chor nhiêx txiêx khơưk muôz huv zos txix têx cán bộ, nhân viên li siêz jông gôngr paz: “ Hnuz no pêz gra tuôx 100 phênhv huv tas nro tsiv grê 30 tsov đeiv, tsôngv pox nhuôk nhoz tox siêz luz nênhx tsênhv yuôr ntâu phêv liv, pêz cux xar njôngr zuôr muôx cxaz ntâu phênhv huv đuô chiê tror sik côngv đros chính quyênx tiv phaz krêz uô hâur têx jiês zuôr txos”.

          Tsi taz têx phênhv huv, tsaz yênhx tsênhv muôx ziz njiêz chính trị-xã hôiv jông, zos huôx tôngv tsênhv tsênhz hơưv jông Đại hội Đảng tas nro têz qơưk jiês tiv 14 li yênhx côngz ndar txos jiês bo xeir teiv plor côx hôiv, Hội đồng px têx cấp six cxiv 2026-2031. Đại tá Nguyễn Văn Tuấn, Phó chính ủy, Ban chỉ huiz Bộ đội pênhz phax tỉnh Lào Cai heik mênhx: “ Tsaz yênhx cux zos jiês chiê tôngv vênhx tsôngv px thax tsav ntus đriv tror sik côngv đros bộ đội pênhz phax chiê por vêv truôx tul tsưr qênhx, txiv ngaz ntus đriv têz qơưk”.

          Iz luz tsiêz sor si, cxix cxuô tsênhv tâu tsưr tsix nzor trâu tsôngv px nhoz ntus đriv Pha Long. Têx phênhv huv, têx luk phôngv tsiêz jông tưz ziv chuôz cxaz đas jos chiê tsôngv pox nhuôk nhoz ntus đriv tror sir jos nhoz truôx têz truôx qơư, por vêv truôx tul ntus đriv têz qơưk./.

An Kiên-Txâur Vax cxeik nhênhv

Chor nênhs kriê ntơưr nhoz ntus đriv Lai Châu li luz Tsiêz

           Hâur chor cưk kriê ntơưr Tsêr cơưv Phôv thông Mênhx cxưx niêv txir zus mor Cxênhx iz xar ntus đriv Dào San, tỉnh Lai Châu li qơư nhoz, cưk kriê ntơưr Trần Thị Thao, nhoz Thanh Hóa, cux tsênhv sir jos chấm shux xênhz chor ntơưr uô ntêx zuôr so tsiêz. Đrâuv jôngr, muôx ntux no njiz nhoz thax tsav qơư trôngz Khang Su Văn – Việt Nam luz hâur trôngz siêz tiv tsiz tsênhv yuôz đhâu yênhx cik kror trôngx câuv tsêr.

            Tưz zuôr txos Tsiêz, taz sik shông no, cux li ntâu shông uô ntêx, cưk kriê Thao tsênhv lok tsik tâu tsêr. Muôx 27 shông ntâu uô hâux lưv kriê ntơưr, xar muôx 25 shông kriê ntơưr ntơưv têx jêx jok nhoz têx ntar trôngz yênhx shông muôx huôz tsâuk, nhoz qơư siêz xar muôx 1,500 thiêr pir li ntus đêx hiêr, Dào San tưz zos yênhx cưk kriê kror qơư nhoz tiv oz. Cưk kriê Trần Thị Thao hêik pâuz: “Fênhx hêik tsês xưz, xar tiêk kriê lớp no txos thâuv chor shux xênhz cơưv tiêr lớp 5 xưz, taz sik ho tror kriê trâu chor shux xênhz txơưr. Njiê chor nhuôv yênhx hnuz hloz jux juk, viv li tsuôk pâuz sir jos. Đhâu oz pêz fâuv shux xênhz, xưk cux sưv, nhoz ciês ntơưv no lơưv. Viv li txos nhiv no, đros niêv txir nox tsiêz tsuôk oz pêz shông xưz, đuô li mak nox tsiêz ntơưv tsêr cơưv ntơưr”.

           Txos tsiêz, ntux yiêz lok, cxuô lênhx cxuô tuk cux xar lok đros zuk chuôz zis, taz sik hliuz chor shux xênhz nhoz ntus đriv tsênhv txov nhêv, chôngz lênhx cưk kriê ntơưr tưz tror nhoz ntơưv no. Thiêz têx hnuz thâuv kaz shông no, chor lớp cơưv tox siêz cux tsênhv pov muôx tênhz chis pov cêr. Cưk kriê ntơưr cux sir jos kriê nzir chor trâu shux xênhz, bax yênhx kror hax huv zâu trâu chor shux xênhz pluôs, li têx nduôr thax, tsôngk yo sor, khâu… tsik ntâu, taz sik hêik tơưv tâu tas nro têx cêr hluz. Cưk kriê ntơưr Vũ Đình Quân, nhoz Phú Thọ-nênhs tưz muôx 17 shông kriê ntơưr ntơưv tsêr cơưv ntơưr Dền Thàng, xar Dào San, tsênhv ndo njôngr txos chor hnuz xuz thơưx thâuv tuôx uô côngz xưv ntơưr no: “Txov tiv zix zos tsik muôx cêr muk lok. Hnuz ciêz tsuv muk tơưv muk kriê ntơưr hâur jok, zar hnuz kêix thưr 6 ho tror lok tơưv trâu ntơưv tsênhv qơư chiê cơưv. Vax tsêr cxuô zav muôx tsik tâu txâuk, muôx têx thâuv tsuv kir têx tsêr guôx nhux tưv chiê uô qơư trâu chor shux xênhz cơưv ntơưr. Hluz chor nhuôv hênhr, viv li txov nhêv li chak lok zuk cux tsuv sir jos chiê kriê cov tâu têx ntơưr trâu chor shux xênhz”.

          Cưk kriê thiêz shux xênhz nhoz tox siêz ntus đriv cêr siz hluz, cêr cơưv ntơưr mak njiê pov đhâu têx ntâuz ntơưr. Ntơưv chor cưk kriê ntơưr qơư nhoz uô hâux lưv, muôx chor qar zâu siz puôz uô cê. Tsiêz tâu bax lok six jông, muôx oz pêz chês txir đuôx cxok trâu hâur têx têik nhựa, chor nduôr txâuv puôz tâu hâu uô cê hâur iz luz lâux câuz ciês ntơưv yar tiêx tsêr cơưv, đros muôx sơưr đơưk têx suôz luôs, luk thav lov jêv paz trâu sơưr đơưk cux tsik pov no nhoz thax tsav tox siêz…

          Đros chor cưk kriê ntơưr hluôk, jiês xuz thơưx tsuv nox Tsiêz đêz tsêr mak no cux zos iz kror tsuv lok six sir jos. Cưk kriê Bùi Thị Hồng, nhoz Ninh Bình, tsênhv kriê ntơưr ntơưv tsêr cơưv jok Dền Thàng hêik pâuz: “Jiês xuz thơưx tsuv nox Tsiêz đêz tsêr mak cux qiv siêz, ndo vax tsêr hênhr. Taz sik, tâu chor fôngx zưs, shux xênhz thiêz pox nhuôs sơưr đơưk paz. Têx kror co cux tưz paz trâu zuk tsik pôngz siêz ntâu thiêz truôx siêz đuô”.

           Chor cưk kriê ntơưr nhoz tox siêz luz tsiêz têx jâuv muôx tsik txâuk cxuô kror, taz sik cux sor so txix muôx sik phêiz kênh. Chênhr kror co tưz paz muôx tâu iz luz Tsiêz lok six txơưr, lok six jông trâu chor nênhs uô hâux lưv kriê ntơưr nhoz thax tsav ntus đriv. Trơưk cưk kriê ntơưr Phạm Thị Xuân, Hiệu trưởng Tsêr cơưv Phôv thông Mênhx cxưx niêv txir zus mor Cxênhx iz Dào San, chor cưk kriê ntơưr ntơưv tox siêz li têx sir jos tưz paz uô hlôngr yiêz ntâu kror trâu chor cưk kriê ntơưr nhoz tox siêz: “Chor cưk kriê ntơưr puôr lênhx lok six sir jos, muôz tas nro zuk ntu hluôk chiê hluz, txoz cxơưx trâu chor shux xênhz. Chor cưk kriê njiê pov tâu chor shux xênhz hloz lox yênhx hnuz, hla đhâu têx phiv liv thiêz vav trâu chor nhuôs zuôr muôx tâu iz ntu nênhx tov ntêx no jông đuô”.

          Ntux yiêz tsênhv lok txos cxuô jêx jok tox siêz. Đros chor nênhs uô hâux lưv kriê ntơưr ntơưv no, siêz ndo tsêr tâu tso trâu hâur yênhx kror ntâuz ntơưr, yênhx kror ntơưr kris trâu chor shux xênhz. Đros lơưr, shir phaz tưz tsik zos tâu lok đros chuôz zis, vax tsêr, mak zos thâuv têx ntơưr tâu kriê, shux xênhz pâuz nhênhv ntơưr, pâuz sâu thiêz pâuz sir jos cơưv cov txơưx ntơưr paz muôx luz nênhx jông đuô. Thiêz txix têx li hêik co, ntux yiêz nhoz tox siêz tưz zos yênhx kror sor so thiêz muôx tsiv gri đuô./.

Khắc Kiên-Lik Thox cxêik nhênhv

Ciêz tox siêz thax tsav faz Bắc

           Cxuô luz jêx jos nhoz thax tsav tox siêz faz Bắc pêz têz qơưs, ciês thâuv têis cik sơưr nzor, ntơưv jos Hmôngz Phiêng Phả, xã Chiềng Lao, Sơn La, tsôngv px hâur thax tsav co tưz shir phaz lul tsar yêz thâux cxuô zav hax huv khưr uô tâu chox tuôx muôs.

           Uô ntêx oz pêz hnuz thâuv zuôr thâux gra cxuô zav hax huv tuôx muôs, zơưv Txôngr x Lâux nhoz jos Phiêng Phả, xã Chiềng Lao, tỉnh Sơn La bax kho têx lưx hlâu chiê ntâuk triêv, txuôk huv đros sđ siêz nhiêv. Zơưv Txôngr x Lâux shir phaz lul thav li no: “Ngày trước, khi cuộc sống còn nhiều khó khăn, gia đình tôi không có đủ dao và dụng cụ để lao động sản xuất. Từ thực tế đó, bản thân tôi đã học hỏi, tự làm ra những dụng cụ cần thiết để phục vụ gia đình, rồi dần làm thêm để bán cho bà con nhân dân”.

           Cxuô traz kênhx muôz ntông chox lok uô txuôk đros têx ntir shôngz, tưz tâu zơưv Qêi x Muôk nhoz xã Xím Vàng, tỉnh Sơn La, zos iz lênhx pâuz txuô kênhx tâu xar muôx 20 lok, cux gra kênhx tuôx muôs trâu ciêz jos Phiêng Phả, xã Chiềng Lao; ntơư cux chênhr zos pêz hêir nênhs Hmôngz têx kênhx sir zôngv đhâu ntâu tiêv lok lok txos trâu nhiv no tsênhv muôx đros đrêiv hâur luz nênhx tsik chiê pôngz plox. Zơưv Qêi x Muôk nhoz xã Xím Vàng shir phaz lul hêik pâuz: “Khèn Mông đã có từ bao đời nay và được sử dụng trong đám tang, tiễn đưa người đã khuất về với tổ tiên; ngoài ra khèn Mông còn được các nam giới thể hiện tài năng, sự dẻo dai qua các điệu múa khèn trong những ngày lễ tết, vui xuân”

         Ntơưv qơư kriz ciêz hâur chêix ntux yiêz, muôx cxuô zav hax huv li: Jâuz, tâuv, cxur, nduôr blêx, kêiz, jiz mur, yuôx đrox njuôz, kênhx, hnênhr…tâu tsôngv px hâur thax tsav thâux gra tuôx muôs. Zơưv Tạm x Shôngx nhoz xã Chiềng Lao, tỉnh Sơn La hêik pâuz nzir: “Chúng tôi làm hương từ các loại lá cây hái trong rừng. Sau khi phơi khô rồi mới giã và se thành từng que hương như thế này. Hương được dùng trong gia đình, trong những dịp lễ, cúng và mang ra phiên chợ để bán, giới thiệu cho du khách biết về nghề truyền thống của mình.”

           Cxuô qar qơư muôs hax huv, zos tsôngv px txiêr shông chox txok lok uô tsêr fênhz suôz, vor grênhz, muôx chôngz lênhx px nhoz cxuô xã oz chas thax tsav thiêz nhoz iz cxiê tỉnh li: Laox Cai, Lai Châu, Điện Biên thâux gra hax huv tuôx muôs thiêz tuôx sêiz kriz nthuôr uô cêr lov jêv, sênhr chêr, hêik gâux …..cux li njiz têx nênhs cxênhz jê chiê sik phêiz kênhx tsưr ziv huôv tsar uô nox. Zơưv Suôr x Shôngx, nhoz xã Chế Tạo, tỉnh Lào Cai hêik pâuz: “Hôm nay tôi đến chợ này tìm được cây nỏ này rất là đẹp, tôi rất ưng, tôi sẽ mua về để treo trưng bày trong nhà cho con cái sau này mới về cây nỏ của đồng bào mình; hiện nay ở Chế Tạo cũng có nhưng không đẹp như cây này”.

          Ciêz chêix ntux yiêz iz shông kriz kriz iz jiês trâu ntơưv jos Phiêng Phả, xã Chiềng Lao, tỉnh Sơn La. Đhâu co, cux cxơưz cxiz tsôngv px cxuô hêir nênhs hâur thax tsav zok nriêr, tuôr tsês zuk hêir nênhs têx txux chi, vênhx huôv jông cxôngx nzor muôx đros đrêiv hâur luz nênhx thiêz txix ntơư, cux cxơưz cxiz tâu côngv thôngx sđ muôx cêr côngv siêz jông./.                           

                           Vừ Chu VOVTB-Tsu cxêik nhênhv