Qox tâu cxiv uô kênhz uô tuôr thênhv txos yênhx cxênhz lênhx pêx xênhv nhoz Sông Mã
Ntâu shông đhâu, yênhx puô lênhx shux xênhz nhoz trơưk 2 saz ntus đêx Sông Mã, thax tsav jok Xôm Côn, xã Nà Nghịu (kuz), nhiv no zos xã Sông Mã, tỉnh Sơn La tsuv lus cêr đêz xar muôx 10 cêik cêr chiê tuôx cơưv ntơưr ntơưv tsêr cơưv cxênhx 2 thiêz cxênhx 3 hâur xã. Thâuv tus qox jok Tây Hồ tâu krêz côngz cxiv uô lok 3 luz hlik txix hli 10-12/2022, shux xênhz niêv txir thiêz shux xênhz cxuô heir nênhs nhoz no lok six shir phaz, jông siêz hênhr. Taz sik tưz ntâu luz hlik lol no, công trênhx cux uô tsi tiêr chiê têx nhuôs shux xênhz zôngx ziv muk lol. Tix lâus Thoa Phương 2 niêv txir nhoz jok Xôm Côn heik pâuz:
“Chor nênhs cxênhz jê puôr lênhx nhoz saz ntus đêx tiv, pêz tsuv lus muk lok six đêz pok đrav tus qox lox tuôx xưz. Zos tus qox no cxiv uô tiêr mak cur muk saz tiv niêv têik zơưv txir tsuôk muôx iz cêik, taz sik tsi tâu muôx qox tsuv lus muk đêz 10 tơưv cêik. Tus qox co tưz cxiv uô ntêr lơưv, taz sik cux tsi tâu hlo, pêx xênhv lênhx tưs cux xar cov nzor uô tiêr chiê zôngx ziv muk lol”.
Dưv anr qox lox Tây Hồ ntêr 99 thiêr, muk txix jok Tây Hồ trâu jok Xôm Côn, zos Ban seiz car yưv pênhr cxiv tsa huyện Sông Mã (kuz) uô tsưr cxiv uô. Nhiv no Ban seiz car dưv anr cxiv tsa têx côngz trênhx kôngz nuv thiêz huôv tsar tox siêz tỉnh uô tsưr yưv pênhr uô đhâu thâuv hâu nov ntơưv qơư lês uô têx hâux lưv lơưr 2 cấp. Côngz trênhx xav hur si pênhr yưv uô tas zuôr xar 17 tyv đeiv zos huyện nhiêx txiêx yưx uô. Taz viv cxiv tsa zos Công ty Ánh Trang thiêz Công ty Hồng Kông sik đros hux jos uô. Hli 4/2022, dưv anr tâu Ủy ban huyện Sông Mã kuz cir ntơưr, tso chei yưv pênhr thiêz uô tiêr lok kaz shông 2024. Hli 12/2024, Ủy ban huyện Sông Mã tưz muôx quyết định tso chei cxiv kho six hơưv, hnuz nhôngs uô tiêr lok hli 12/2025. Co zos côngz trênhx zov chênhr chiê sơưr đơưk zôngx ziv muk lol txix tsênhv qơư huyện trâu chor xã nhoz trơưk 2 saz ntus đêx Sông Mã thiêz paz cxơưz cxiz kinh tế-xã hội huôv tsar, taz por truôx tuk chính trị, truôx tuk xã hội hâur thax tsav qơư.
Taz sik txos nhiv no tưz đhâu six hơưv heik sâuv tâu zuôr xar 3luz hlik lok cux uô tsi tiêr. Chor nênhs yưv pênhr uô nhiv kruôr cxiv uô tâu iz tos qox thiêz iz tus ndêx qox xưz, yuôr đuô li tsênhv jông li kuz, tsi tâu tâu uô hlo. Cêr muk trâu sâuv qox thiêz hur si txox cêr lok cux tsi tâu nquôr ar pliê. Tsi tas li, ntơưv côngz trênhx tsuôk muôx 1-2 lênhx nênhs thiêz meir uô hâux lưv, muôx kênh hnuz tưz tsi pov iz tus nênhs nhoz kror tưs.
Sik thav đros tuz sâu xor xưv lok qir tiv uô kênhz tus qox ntơư, zơưv Đoàn Ngọc Ánh, Giám đốc Công ty Ánh Trang heik pâuz, tiv ntux txơưr txar, đêx nas hloz uô tơư qox trâus cuôr yôngz thiêz luôs hâux lưv zuôr qơư uô qox njiz trâus phiv liv. Nhiv no tsưr yưv pênhr uô tsênhv cxiv puôz tơư qox, ndêx qox, sir jos txos hli 6/2026 zuôr uô tiêr thiêz choz zok côngz trênhx. Zơưv Hoàng Văn Thuyên, Chủ tịch Ủy ban xã Sông Mã, tỉnh Sơn La heik pâuz, hâur têx jiês chuôs njiz cử tri, tsôngv pêx xênhv cux heik ntâu txos thiêz thix ziv cov cxơưz uô sei tus qox co:
“Xã cux tưz uô hâux lưv 2 jiês đros tsưr yưv pênhr thiêz muôx ntâuz ntơưr xa trâu taz viv cxiv tsa cov cxơưz cxiz uô sei côngz trênhx no. Tsưr yưv pênhr zos Ban dưv anr kôngz nuv cux têz tiêk, zuôr tror fuô uô thiêz heik têx lênhx nênhs cxiv tsa chos luk sir jos uô tiêr côngz trênhx uô ntêx cheix ntux nas no”.
Tsôngv pêx xênhv nhoz jê trơưk 2 saz ntus đêx Sông Mã heik tơưv cêr cxơưx, tsuôk yuôr 3 hlik xưz thax tsav Tây Bắc tưz txos cheix ntux nas, zos qox Tây Hồ uô tsi tiêr trơưk cui tinhv li nênhs cxiv tsa chos luk mak tơư qox zôngx ziv tror trâus đêx nas cuôr yôngz. Yênhx cxênhz lênhx nhuôs zâu thiêz pêx xênhv zuôr tror tok txos thâuv tưs thiêx muôx qox, zôngx ziv muk lol?./.
VOVTB-Riê Lâux cxeik, nhênhv
Têx lênhx pox niêv jông uô bluô nux trâu jêx jos nhoz Lào Cai
Tâu xênhz zus hâur iz chuôz zis nênhs Cho nhoz jos Làng Câu, xã Tân Hợp, niêv lâuk Đặng Thị Thêm, txix ciês thâuv tsênhv zâu tưz shưv đros hâux lưv chos ciêv fix- zav tsoz chos chox lok kinh têr siêz nhoz niêv lâuk têz qơưk. Gruôs uô hâux lưv, viv li txix ciês thâuv tsi tâu zuôr txir, niêv lâuk tưz muôx trâu zuk têx trôngz ciêv fix thiêz chox lok phênhv sâu tâu siêz.
“ Cxênhx lâuk heik, nênhs Cho tsuôk pâuz chos ciêv fix xưz. Co cux zos chuôz zis li cêr chax chês, viv li zuk tror phuôx huiz. Txix thâuv tsênhv zâu tưz txơưx chos ciêv fix, tsênhv zâu mak chos tsơưs, muôx chuôz thênhx lơưv tror krêz đar chiê chos cxaz...”
Ciês thâuv zuôr txir, niêv lâuk Thêm đros zuk tul txir tror chos ciêv fix sâuv mênhv chêx ar têz tâu niêv txir pheiz, thôngx cxix cxênhx txuôk nhiêx txiêx zuôr cxaz ar chiê krêz đar mênhv chêx chos. Txos nhiv no, niêv lâuk chuôz zis tưz muôx 50 hecta ntâu ciêv fix hữu cơ, iz shông sâu lok muôx nhos 300 tsov đeiv txix muôs blôngx, txiêr chês...Thâuv muôx hâux lưv tưs zuôr trâus txos, niêv lâuk txiêr muôs tas nro thiêz tror chos đuô. Khov co, niêv lâuk chuôz zis tưz cxiv uô tâu tsêr yiêz jông nhoz, zuôr tâu yêz ô tô, mê nhuôk tâu muk cơưv ntơưr cxix cxuô. Tsi taz uô bluô nux trâu zuk, niêv lâuk Thêm tsênhv muôz hâux lưv uô yax six trâu 6-8 lênhx nênhs lox tôngv:
“Phênhv ntâu pox niêv nhoz no lênhx tưs cux sir jos cơưv shâuv thiêz sik đros cơưv shâuv chênhz zênhv. Khov co, iz lênhx lênhx nhiês muôx nhiês hâux lưv uô truôx, tsi tsuv muk uô ntơưv têx công ty nhoz đêz. Txơưv phênhv sâu tsi tâu siêz, taz sik muôx hâux lưv uô cxuô, txâuk chiê cxơưx trâu chuôz zis xênhz li, li tưz zos lok six jông lơưv”
Cux nhoz xã Tân Hợp, niêv lâuk Triệu Thị Linh, nhoz jos Gốc Gạo, muôx ntu njiz ntâu phêv liv chiê huôv tsar uô nox, thâuv cơưv tiêr nganhx sư phạm taz sik tsi muk uô cưk kriê. Shông 2016, niêv lâuk oz niêv txir cuiz tênhv txeik pênhr huôv tsar uô nox txix iz luz yêz teiv thâux chuôz zênhx cxiv tsa trâu tsôngv box hâur thax tsav. Txix tsênhv tsênhz hâux lưv uô, niêv lâuk Linh jênhv pov zoz qơưx lok chuôz zênhx cxiv tsa ziv hnuz ziv ntâu. Shông 2019, đros mê njik nhiêx txiêx cxênhx txuôk tâu, niêv lâuk Linh yênhx lix Công ty TNHH Hải Linh Văn Yên, muôv muôs chuôz zênhx cxiv tsa, luôv ar, uô têx côngz tsinhx mê.
Txos nhiv no niêv lâuk li doanh nghiệp tưz tax phênhv sâu 3-5 tỷ đeiv iz shông, muôz hâux lưv uô truôx trâu 10 lênhx nênhs lox tôngv tiv phaz. Niêv lâuk Linh heik:
“ Cur huôv tsar uô nox tsuôk đros iz luz yêz teiv, chiv chir muk thâux gra hax huv trâu pox nhuôk li têx côngz tsinhx. Hâur ntu uô, cur thâuv tưs cux xar muôz cxaz hâux lưv uô trâu ntâu lênhx nênhs, tâu pox nhuôk tiv phaz thôngx ziv. Khov co, oz niêv txir truôx siêz yưv pênhr zuôr cxaz yêz, meir thiêz yênhx trus krêz đar muôz hâux lưv uô trâu ntâu lênhx nênhs đuô...”
Niêv lâuk Triệu Thị Hồng Tươi, iz lênhx nênhs lox tôngv muôx ntu muk uô hâux lưv đêz lok, txos nhiv no lok uô hâux lưv ntơưv niêv lâuk Linh li công ty, phênhv sâu 7 tsov đeiv iz luz hlik puz pâuz, tso siêz đuô thâuv uô hâux lưv jê tsêr nhoz, muôx six hơưv tsoz phưz chuôz zis, tuz nhuôk:
“ Muk qơư txơưr muôx phênhv sâu siêz đuô, taz sik cux phêv liv ntâu. Uô hâux lưv ntơưv no mak jông đuô, côngz xưv cux tsi khưr, zôngx ziv muk lok, jê tsêr nhoz muôx six hơưv tsoz phưz tuz nhuôk”.
Tas nro xã Tân Hợp nhiv no muôx 2 cxênhz ntâu lênhx hội viên pox niêv, đros muôx 100 ntâu trâur nuv huôv tsar uô nox zos pox niêv uô tsưr, huôx tôngv muôx chêx cuk li chos ciêv fix, tu zus nhux tưv nhux đas, tu zus buô sha nhuôk, muôv muôs cxuô zav...Têx trâur nuv no tsi taz chox lok phênhv sâu mak tsênhv gôngr phênhv tuôr truôx cêr sik côngv siêz jông hâur jêx jos, paz têx pox niêv chiv chir sir jos hla đhâu cêr yeiz pluôk, huôv tsar uô bluô nux. Pos Đặng Thị Đinh, Chủ tịch Hội LH pox niêv xã Tân Hợp, tỉnh Lào Cai puz pâuz:
“ Ntu zuôr txos, pêz zuôr tror yax mông, muôz siêz jênhv pâuz trâu hội viên lok pox niêv li pưs txux hâur huôv tsar kinh têr, krêz tơưv chinhz yênhx truôx siêz thiêz xar tơưv jông, car xar, car uô hâur cán bộ, hội viên. Thôngx cxix, vênhv tôngv pox niêv zôngv ứng dụng hlôngr yiêz số hâur tsiv uô thiêz muôv muôs xiv huv, muôz siêz tsiv grê xiv huv thiêz đas jos tơưv txênhz hax huv...”
Txix têx lênhx pox niêv jông li niêv lâuk Linh, niêv lâuk Thêm, phongz yaox pox niêv sik đros paz max huôv tsar uô nox, txu grês cêr pluôk truôx tul nhoz xã Tân Hợp zos têx tsênhv tsênhz tso pov pox niêv tox siêz li têx siêz xar, sir jos huôv tsar uô bluô nux./.
Trịnh Xuân-Txâur Vax cxeik nhênhv
Viết bình luận