Nênhs Poz Ziz Mường Lò tuôr tsês têx txux chi vênhx huôv jông hâur ntu têz qơưs hlôngr yiêz

Kuôk no 4 shông, nênhs Poz Ziz txux chi cêr lov jêv đhiê pax vuôk Xòe tâu UNESCO côngk nhav zos Di sản vênhx huôv phi vật thể jông sâuv ntiêx têz, muôz cêr shir phaz thiêz cxơưz cxiz por hưv, tuôr tsês têx txux chi di sản jông tsi chiê pôngz plox.

Thiêz têx txơưr tsi thôngx li luôs 2 chas thax tsav qơư nhoz Mường Lò, chênhr zos sơưr đơưk cêr thôngx siêz sik đros por hưv, tuôr tsês jông têx txux chi ntơư. Tsi tiêk zos ntênhs hội lok sik têx hnuz muôx xor xưv zov chênhr, cêr lov jêv, nênhs Poz Ziz txux chi uô lov jêv sik thôngx siêz heik sâuv tâu nthuôr uô hâur cxuô cêr xênhz huôx niêx hnuz. Yênhx cxênhz lênhx nênhs txơưx sênhr chêr uô si lov jêv, hâur co muôx kênh lênhx hnuz nhôngs tưz siêz, 80 ntâu shông tsênhv shir phaz, moz siêz lus kriê têx txux chi đhiê pax vuôk xòe trâu cxênhx hluôk thiêz côngv thôngx, chiê têx txux chi uô si lov jêv thâuv ntêx tâu tuôr tsês jông, tsi trâus pôngz plox. Pos Điêu Thị Siêng, jok Đêu 2, phường Nghĩa Lộ puz pâuz:“Txix chor lâul têx txux chi, cur pâuz thiêz ndo tâu, cur cux nyei tsav têx txux chi no trâus pôngz plox jux juk, chênhr viv li cur cux kriê trâu chor nhuôs cơưv shâuv, đros tuôr tsês. Têx lênhx cưk kriê ntơưr cux muôz jông six hơưv trâu chor nhuôs tuôx cơưv iz chas cơưv ntâuz ntơưr, viv li chor nhuôs lok six jông siêz thiêz shir phaz”.

Luôs hâux lưv tuôr tsês thiêz por hưv chiê têx txux chi vênhx huôv tsi tiêk zos têx lênhx pâuz cxix cxuô, txơưx sênhr chêr uô si lov jêv hâux lưv. Têx shông đhâu, hâu nov cxuô xã, phường nhoz thax tsav Mường Lò thiêz tỉnh Lào Cai tưz fuô uô ntâu hâux lưv chiê gra siêz jênhv pâuz thiêz muôz jông qơư chiê nênhs Poz Ziz txux chi đhiê pax vuôk Xòe tâu por hưv, tuôr tsês tsi chiê pôngz plox. Hâur co muôx tsưr tsix têx ntênhs hôiv, tsaz yênhx nthuôr uô cêr lov jêv...., txix co piêr kriê đêz đar trâu tsôngv kruô pâuz txos têx txux chi vênhx huôv jông ntơư. Zơưv Lương Mạnh Hà, Bí thư Đảng ủy phường Nghĩa Lộ, tỉnh Lào Cai puz pâuz:“Pêz cux zuôr tror por hưv, tuôr tsês thiêz kriê têx txux chi đhiê pax vuôs co trâu cxênhx hluôk, tror huôv tsar, yênhx lix têx paz tuz nxeik hluôk đhiê pax vuôs chiê sik đros tuôr tsês côngv thôngx nênhs Poz Ziz txux chi vênhx huôv jông tsi chiê pôngz plox”

Hâur ntu por hưv, tuôr tsês, huôv tsar têx txux chi vênhx huôv jông, luôs hâux lưv kriê nênhs Poz Ziz txux chi đhiê pax vuôs Xòe hâur tsêr cơưv cux zos iz kro zov chênhr. Ntâu luz tsêr cơưv ntơưr nhoz Nghĩa Lộ tưz hu zâuv têx lênhx pâuz thôngz, txơưx sênhr chêr tuôx buôk ti kriê, muôz têx txux chi ntơư tso hâur tsaz yênhx iz chas cơưv txux chi, chiê shux xênhz tsi tiêk pâuz txos di sản đhâu ntâuz ntơưr, mak tsênhv tâu đros nthuôr uô chênhr zuk heir nênhs têx cêr lov jêv. Cưk kriê Phạm Thị Thanh Hiền, Tsêr cơưv cxênhx iz thiêz cxênhx oz Nghĩa Lộ puz pâuz:“Muôx têx pov chor nhuôs, txix zâu txos têx hloz puôr lênhx lok six nhiêv têx txux chi đhiê pax vuôs, chor nhuôs cơưv shâuv tâu lok six sei. Têx hâux lưv no, pêz cux tâu chor nênhs txơưx sênhr chêr đhiê uô si lov jêv moz siêz paz, lơưr tsês ntâu six hơưv, hnuz nhôngs thiêz đas jos chiê kriê trâu têx tuz nhuôs”.

Nhiv no nhoz Mường Lò muôx yênhx puô paz tuz nxeik hluôk nthuôr uô lov jêv nhoz têx jêx jok đros yênhx cxênhz lênhx txơưx sênhr đhiê pax vuôs, tsi tiêk nthuôr uô si lov jêv hâur têx ntênhk hôiv, mak nthuôr uô hâur tas nro têx hnuz lov jêv, chiê đhiê pax vuôs xòe tsênhv tsênhv zos nênhs Poz Ziz txux chi vênhx huôv jông, zos cêr xênhz huôx thâuv tưs tưz zuôr muôx hâur sơưr đơưk luz nênhx niêx hnuz. Niêv lâul Lò Thị Xuân, jok Pá Kết, phường Trung Tâm, tỉnh Lào Cai pheiz kênh:“Sênhr chêr tâu jông tsi tiêk txơưx đhiê têk tơư muôs mak tsênhv zos cêr nhiêv, siêz xar hur si, viv li iz chas hâux lưv tsi so cơưv shâuv têx txux chi, pêz cux mnôngs têx lênhx pos, lênhx niêv, chor nênhs pâuz thôngz têx txux chi đhiê pax vuôs xòe heik kriê”.

Sik đros tuôr têk đhiê pax vuôs, tsôngv box Poz Ziz thax tsav Mường Lò ziv muôx cêr shir phaz, moz siêz tuôr tsês têx txux chi vênhx huôv jông hâur ntu têz qơưk hlôngr yiêz, huôv tsar tsi chiê pôngz plox./.

                                                                                                                       Đinh Tuấn-Riê Lâux cxeik, nhênhv

Hêir nênhs Tày, Nùng nhoz Ngân Sơn chêix blêx blâuv siêr

Trơưk li hêir nênhs Tày, Nùng nhoz Ngân Sơn chêix blêx blâuv siêr muôx đros đrêiv hêir nênhs co luz nênhx cxôngx nzor. Zav nôngz blêx no, tsêz chos huv đros thax tsav tox siêz thiêz zos iz zav cxur nox kaz.

Lar hêik zos chiê uô cov tâu iz zav cxur ciz chox lok uô tâu iz zav nox kaz, tsuv muôz chor blêx thâuv nhiv kruôr siêr chox lok ciz chox lok uô. Pos Nông Thị Bình, iz lênhx px nhoz jos Cốc Đán, xã Ngân Sơn shir phaz lul hêik pâuz:“Luôs hâux lưv uô cxur ciz tsuv uô đhâu ntâu ntu. Txix thâuv muk hlêik tâu blêx txos trâu thâuv uô tâu tiêr. Lar hêik, thâuv chor blêx co hlêik jơưk tâu lok tsuv muôz hâu cov siêr, đhâu co tsuv muôz ciz cov gis thiêz muôz chox lok tuôr cov chor flâuz blêx nti, li muôz chor cxur co chox lok uô shơư cxuô zav cov kaz”

Hâur ntu đrav ntêx, phênhv ntâu zos tsôngv px sđ zôngv zav cxur mok co chox lok uô trâu chuôz zis nox thiêz uô puz trâu têx lênhx nênhs cxênhz jê hâur têx hnuz tsiêz. Taz sik hâur têx shông đhâu lok no, muôx chôngz lênhx kruô tuôx zok nriêr zuôr. Pos Nông Nông Thị Tấm, nhoz jos Hoàng Phài, xã Ngân Sơn, shir phaz lul hêik pâuz:“Cur uô zav cxur blêx mok no txix shông 2014, xuz thơưx cur uô tsơưs, taz sik đhâu ntâu shông lok no muôx chôngz lênhx kruô tuôx zuôr txos, cur thiêx uô ntâu jux juk. Thiêz nhiv no txos chêix blêx siêr, iz shông cur uô thiêz tas tạ cxur ciz siêr trâu ciêz đrôngl thiêz muôs trâu cxuô luz tỉnh txơưr li Cao Bằng, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Đắk Lắk, Lâm Đồng, Quảng Ninh”

Muôx qơư muôs thiêz hlôngr yiêz tsưr ziv uô, hau nov xã Ngân Sơn, tưz yax kriê tsôngv px sik côngv uô trâu ntơưv jos Cốc Đán, Hợp Tiến và Hoàng Phài thiêz muôs đhâu mạng xã hội trâu tsôngv kruô. Pos Nông Thị Hoa, Tổ trưởng Tổ hợp tác làm cốm thôn Hợp Tiến cho biết:“Pêz kror qơư no tâu dự án nduôr mos ntiêx têz muôz pênhr nhiêx paz zuôr cxuô chuôz zênhx ciz cxur mok, zos pir li ntu đrav ntêx pêz muôz têk uô, taz sik nhiv no tsuôk muôz máy uô zôngx ziv uô tâu ntâu đuô chiê muôs trâu ciêz đrôngl, muôs đhâu mạng xã hội”

Muôx máy uô txo grêk tâu ntâu côngv đas jos uô thiêz uô tâu ntâu đuô hâur ntu đrav ntêx. Cxuô qơư sik côngv uô tsênhv taz tov uô tâu têx cxur mok ciz co hur đuô chiê ntiv trâu hâur hnaz muôs huv đros tsôngv kruô siêz nhiêv.

Nhiv no tsênhv qơư ciz cxur mok co tưz huôv tsar uô txuôk đros cxuô qơư ndis uô si, sêiz shuôk têz qơưs, cxơưz cxiz tâu chôngz lênhx kruô tuôx zuôr chox muk nox uô si. Pos Đinh Thị Loan, Chủ tịch Hội Liên hiệp Pox niêv xã Ngân Sơn shir phaz lul hêik pâuz:“Chiê zav cxur ciz Nua Lếch huôv tsar truôx thiêz muôs ntâu trâu ciêz đrôngl cux li muôs trâu cxuô tỉnh txơưr; Hội pox niêv, vir ndâuk tsênhv zuôr tror sir jos cxơưz cxiz đros cxuô chuôz zis ciz uô chor cxur mok co muôs trâu tsôngv kruô sđ, tsôngv px muôx phênhv sâu tâu nhiêx txiêx chox lok sir zongv cxiv kho chuôz zis ziv hnuz ziv muôx luz nênhx tsâ sor. Đros co, Hội cux moz siêz muôz chor hax huv co hêik kriê thiêz muôs hâur têx hnuz kriz ciêz, kriz ntênhk hội, cov ziv hnuz ziv muôx chôngz lênhx kruô tuôx zuôr txos cxuô zav hax huv tsiv uô tâu ntơưv qơư”./.

                                                                                          Tsu cxêik nhênhv-Công Luận- VOV Đông Bắc