Zok nriêr tsưr ziv paz chiê muôx txâuk tênhv sir zôngv hâur thax tsav công nghiệp Lào Cai

Suôz meir đror txix thax tsav công nghiệp Tằng Loỏng, tỉnh Lào Cai-qơư muôx công nghiệp sir zôngv ntâu tênhv tsav 70%. Shông 2026, njuôk xav tỉnh thax tsav ntus đriv no zuôr zôngv ntâu tênhv, tsar ndê xar muôx 15%. Têx li heik co ho zuôr trâus txos hâur ntu tênhv tênhz têz qơưk tsênhv njiz trâus phiv liv, zôngx ziv muôx tsi txâuk tênhv. Zơưv Đỗ Văn Năm, uô hâux lưv hâur Tổng công ty tênhv tênhz faz Bắc heik: “Sir zôngv tênhv faz Bắc xar bâuv 1.900 Megawat mak bâuv li tsêr meir tênhv Hòa Bình! Li ntơư iz shông chiê muôx txâuk tênhv sir zôngv ntơưv faz Bắc, tsuv cxiv uô nzir iz luz tsêr meir tênhv Hòa Bình.... Zuôr trâus txos tênhv, taz por muôx txâuk tênhv trâu ngênhx kinh tế zos lok six ntâu”.

Cxiv uô nzir iz tsêr meir tênhv Hòa Bình iz shông tsi zôngx ziv! Kror jông đuô hur si iz jiês no zos sik đros txuôs tênhv, shuôs đuô luôs hâux lưv sir zôngv tênhv. Txos nhiv no, ngênhx tênhv Lào Cai tưz cxiv tsa 10 faz tsưr ziv txuôs tênhv, txo grêk tsơưs zôngv txos têx tsi yuô zov chênhr, iz chas ntơư cir ntơưr seiz lax, thôngx ziv hlôngr đuô six hơưv sir zôngv tênhv đros yênhx puô qơư công nghiệp. Tsưr ziv ntơư zos: Tsơưs zôngv tênhv trâu têx tsi yuô zov chênhr, chiê tsês tênhv sir zôngv uô iz cxiê têx nuv chênhr. Zơưv Hà Thượng Sỹ, Tsar phongx zuôr muôs tênhv Công ty tênhv Lào Cai heik pâuz: “Sir jos cxiv kho tso tênhv huv đros trâu têx qơư công nghiệp huôv tsar uô ntâu hâux lưv chiê muôx txâuk tênhv phưx vưv sơưr đơưk huôv tsar uô nox, uô hâuk”.

Cxiv kho six hơưv tso tênhv trâu sơưr đơưk sir zôngv seiz chuôs zôngx ziv, taz sik đros thiêz doanh nghiệp lox mak no zos iz phiv liv cơưk, viv tsuv tuôr xuôv tas ntâu nhiêx txiêx. Zơưv Vũ Việt Tiến, Tổng Giám đốc Công ty DAP sôr 2-Vinachem heik pâuz, uô ruôr hiêv tas lok six ntâu zos trâus pôngz tênhv, txơưv iz mê njik 1, 2 phênhz xưz: “Tsêr meir tsiv uô qir zuôv mak tsi thôngx li lưv luz tsêr meir, tsuôk pôngz tênhv, meir so mê njik xưz tưz trâus pôngz muôx nhos iz tyv đeiv nhiêx lơưv. Txơưv txiêr xor lok, zos pôngz tênhv iz phênhz txos 10 phênhz xưz cux tsuv uô đuô tas hur si. Chênhr viv li pêz hux jos jông đros tênhv tênhz chiê tso tênhv truôx tuk, tsi njiz trâus têx li heik sâuv”.

Jông siêz sik pheiz kênh phiv liv đros ngênhx tênhv, taz sik doanh nghiệp cux tsi tiêk thâuv tưs tưz tok txos ngênhx tênhv. Hâux lưv lox shông no zos bax uô têx tênhv yar ntux chiê muôx nzir tênhv phưx vưv uô hâux lưv, iz zav li Công ty An Tiến tưz đhok uô tâu tênhv yar ntux chiê muôx cxaz nzir tênhv. Zơưv Phan Văn Cường, Tsar phongx  Kỹ thuật shir phaz heik pâuz li no: “Xav kror đruôz đraz niêx shông txo grêk tsơưs tâu 12% tas nro têx tênhv công ty sir zôngv, xav mak muôx nhos 600 tsov tsov đeiv nhiêx iz hlik. Thiêz lar heik zos hâur têx luz hlik sơưr đơưk khênhr sir zôngv ntơư, txix hli 5-8 niêx shông mak tênhv yar ntux cux paz txo grêk tsơưs sir zôngv ntâu tênhv”.

Ủy ban tỉnh Lào Cai nhiv kruôr tso tơưv Chỉ thị sôr 05 uô ntêx cheix kruôr gis. Têx hâux lưv tso tơưv lok six tsênhz mênhx: Hlôngr txix hu lơưk sơưr đơưk đros txuôs tênhv uô yênhx têx sir jos. Têx qơư công nghiệp sir zôngv ntâu tênhv li: Tsêr meir tsiv uô kuôr hlâu, xi măng....nhiv no tsuv cxiv kho, hlôngr pâur tsưr ziv sir zôngv, seiz car, tso tênhv huv đros.

Txix têx qơư công nghiệp Tây Bắc, hâu nov ntơưv qơư, ngênhx tênhv thiêz doanh nghiệp cêr sik hux jos truôx tsênhv muôx tsưr ziv: Thâuv njiz trâus phiv liv mak sik đros pheiz kênh cêr txov thiêz tuôr xav tsưr ziv đhok uô tênhv yar ntux chiê muôx nzir tênhv sir zôngv phưx vưv huôv tsar uô nox hâur shông 2026./.

An Kiên-Riê Lâux cxeik, nhênhv 

Sêiz jông hluôr tơưl tsưx phưv jôngr hâur chêix ntux kruôr gis

Ntơưv jok Đồng tâm, xar Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La qơư muôx 1.000 ntâu héc ta jôngr tâu côngv thôngx jênhv sêiz jor, tsưx phưv, ntâu shông đhâu, har jôngr cux tsênhv tâu tsưx phưv truôx jông. Pêx xênh uô jông hâux lưv qênhz yuôx, luôx têx đrox nhov, luôx cêr cêv kuôk tir thêir tsik chiê hluôr tơưl txêik cuz hâur chêix ntux kruôr. Tsưx phưv jông zos paz trâu sơưr đơưk muôx qơư uô nox truôx tưz tâu yênhx ziv chuôz zis sir jos kriz uô. Zơưv Lò Văn Hoan, Bí thư chi bôv, Tsar jok Đồng Tâm puz pâuz, pêx xênhv hâur jok tsik so kriz uô hâux lưv qênhz yuôx, luôx têx har đrox nhov, luôx têx cêr tir thêir hluôr tơưl txêik cuz har jôngr hâur chêix ntux kruôr. Ynhxx ziv chuôz zis puôr lênhx pâuz tsênhz: por vêv jôngr zos paz por vêv hâur đêx, tênhv qơư uô nênhx thiez cux zos paz trâu zuk muôx tâu qơư uô nox, muôx phênhv sâu muk ntêr: “Pox nhuôs luôx, uô têz jê har jông zuôr cov tsik txêik cuz trâu hâur har jôngr mak pêz zuôr yax kriê trâu pox nhuôs pâuz tsuôk tsuv hlơưr têz trâu zar têik cik sơưr nzor xưz. Côngz xưv por vêv jôngr mak pêz yax kriê trâu pox nhuôs sik côngv đros kiểm lâm thax tsav qênhz yuôx thiêz luôx chor cêr tir thêir hluôr tơưl txêik cuz trâu thax tsav jôngr jêx jok sêiz car”.

Đhâu kho đuô taz viv hành chính, Hạt Kiểm lâm Thax tsav I nhiv no sêiz car muôx 53.000 ntâu héc ta jôngr sâuv thax tsav 4 xar: Quỳnh Nhai, Mường Giôn, Mường Chiên thiêz Mường Sại, hâur co xar muôx iz đraz zos jôngr thax tsav pak đêx. No tưz tsik zos kror paz por vêv tênhv qơư, tsik trâus cuôr yôngz, ar poz mak tsênhv paz por vêv ngaz tuk côngz trinhx tsêr mêir đêx tênhv thiêz paz trâu pêx xênhv nhoz trơưk ntus pak đêx muôx qơư uô nox, muôx nzir phênhv sâu.

Đros zôngx ziv muôx cuz jôngr siêz hâur chêix yar ntux cuz sor, lưx lươngv kiểm lâm tưz sêiz jor jông thax tsav, chuôz cxaz yax kriê, hêik pêx xênhv sir zôngv hluôr tơưl ngaz tuk, huv cui tênhv. Tix lâus Đại Quang Trung, Kiểm lâm viên sêiz car thax tsav xar Quỳnh Nhai hêik pâuz: “Pêz tưz muk ciês trâu thax tsav qơư, têx pox nhuôs uô nênhx nhoz jê har jôngr yax kriê trâu pox nhuôs pâuz sir zôngv hluôr tơưl cov huv zos cui tênhv. Tiv iz zos  thâuv hlơưr têz tsuv hlơưr huv six hơưv, muôx tsưr ziv phax cuz tuô cuz jôngr, luôx têx cêr tir thêir hluôr tơưl txêik cuz thiêz thâuv hlơưr mak tsuv muôx nênhs sêiz jor hluôr tơưl. Thâuv pox nhuôs pov muôx chor nênhs uô cxâuv chêi mak uô ntêx zos hêik ciês trâu kiểm lâm thax tsav cux li ban sêiz car jêx jok pâuz chiê tsưr tsix tir thêir, xưv lik tâu sêiz chor nênhs uô cxâuv”.

Xav jênhv tsênhz txos thax tsav jôngr nhoz no li kror zov chênhr, Hạt Kiểm lâm Thax tsav I tưz sik côngv truôx đros chinhr quyền chor xar kriz uô ntâu tsưr ziv por vêv, phax cuz tuô cuz jôngr. Hâur co, sir jos yax kriê, gra siêz jênhv pâuz, muôz txơưx jênhv por vêv jông pir jông đros pêx xênhv li qênhx liv.

Trơưk zơưv Lường Văn Cương, Phưv Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Thax tsav I, Chi cục Kiểm lâm Sơn La, ciês txix hâur shôngk shông txos nhiv no, taz viv tưz tsưr tsix 12 jiês cơưv yax kriê, cir jênhv por vêv, phax cuz, tuô cuz jôngr trau xar muôx 1.000 lênhx nênhs, kriê trâu tsưr jôngr côngv thôngx, ziv chuôz zis cxiv tsa muôx 160 ntâu tsưr ziv phax cuz, tuô cuz jôngr: “Hâux lưv no pêz tưz yax kriê txix pêz tsưr ziv, muôx yax kriê txos cxuô qơư, yax kriê sâuv chor loa nta suôz ntơưv thax tsav qơư, yax krir ciês ntơưv têx jêx jok. Tiv zix zos thax tsav qơư lok six lax buôs ti tâu li ntơưv pak đêx tênhv no, mak pêz sir zôngv Flycam, cux li kiểm lâm chor phần mềm chiê paz uô tâu jông hâux lưv. Gra siêz tsơưr lươngv, txux chi trâu chor canr bôv kiểm lâm sâuv thax tsav cux li tas nro chor nênhs sêiz car ntơưv qơư tsik so qênhz yuôx cux li qênhz yuôx lok côngz xưv sêiz car, por vêv jôngr”.

Đros chor lưx lươngv muôx vax huôv li sir jos thiêz pêx xênhv muôx jông txơưx jênhv, thôngx ziv đros uô, côngz xưv phax tar cuz tox cuz jôngr ntơưv Sơn La tsênhv tâu kriz uô jông, paz por vêv tâu jông têx har jôngr nhoz tox siêz, tiv zix zos hâur chor hli muôx yar ntux cuz sor nhoz chêix ntur kruôr gis no./.

Trấn Long-Lik Thox cxêik nhênhv