VOV4.Sêdang - Tiô tơdroăng ki hdró rêm hơnăm, sap ing khế 9 troh khế 11 cho ki xiâm dêi rơnó mê hngê a kơpong Tây Nguyên, la hơnăm kố, mâu rôh kong mê a kơpong kố bu hlo iâ tê. Xua mê, mâu rơchoâ, hno, long têa a kơpong Tây Nguyên tối tơchuôm [ă kong pơlê Dak Lak tối phá xuân tá hâi hlo ai têa vâ kơd^ng tôh kế tơmeăm, mơdâ pêt báu rơnó xeăng tôu hơnăm 2015-2016 la ngiâ. Minh Châu, ngế chêh hlá tơbeăng cheăng tung Rơ’jiu Việt Nam a Tây Nguyên ai chêh tối ‘na tơdroăng mê.

         Mâu hâi dêi rơnó mê hngê, a klâng ki kân rơdâ [uôn Tría, cheăm {uôn Tría, tơring Lak, kong tô ó ôh tá hlo híu môi iâ xok rơdâm. A long têa {uôn Tría, tơ’lêi châ hlo tâ kơdró têa hiăng xiâ ó. Ngoh Y Grốc Druo#i, ối a [uôn Tría ăm ‘nâi, vâi krâ nho\ng o hiăng poê xo klêi báu rơnó xeăng têa, dế ối kôm pêi ăm rơnó ki nếo. Hơnăm kố kong mê iâ, kơdró têa a mâu rơchoâ, long a [uôn Tría bu nếo hlo iâ tê, mê vâi krâ nho\ng o tôu tuăn xâu ôh tá ai têa vâ mơdâ pêt báu [ă mâu têa ki vâ ôu kâ, hum roh tung rơnó mơdrăng. Ngoh Y Grốc tối: Mâu hơnăm hdrối nah kong mê hên, hơnăm kố kong mê iâ. Xâu tâng ôh tá ai mê, hơnăm kố kô ôh tá bê têa tôh kế tơmeăm, klâng chiâk, mê nếo cho mâu têa ki vâ ôu kâ hum roh, a kố pêt hên kơphế kô ôh tá bê têa tôh. Xua rêm hơnăm, a rơnó kố têa hiăng pêng plé a mâu rơchoâ, long têa, mê hơnăm kố ôh tá bê têa.

Rơchoâ têa {uôn Triết a tơring Lak, têa tá hâi châ 30% tiô mơjiâng pro

Ôh tá bê têa xuân cho tơdroăng ki hlo hên h^n a mâu klâng ki ối tung cheăm {uôn Triết, tơring Lak. Pôa Lê Xuân Chung, kăn pơkuâ ngăn mâu rơchoâ, long têa tơring Lak ăm ‘nâi, vâ chê tâi rơnó mê hngê la kơdró têa a péa to rơchoâ {uôn Tría [ă {uôn Triết chu ối dâng 30%. {ă tơdroăng ki ôh tá ai kong mê môi tiah dế kố, têa tung rơchoâ kô bê vâ tôh ăm dâng tơdế [ăng klâng a {uôn Triết. Lối tơdế klâng chiâk ki u ối, tơdâng 700 ha, kô ôh tá châ mơdâ pêt: Nôkố kơdró têa ai 6 m, 6 met tơdâng [ă dâng 9 troh 10 rơtuh kho#i. Tung pơla mê, [ă tơnêi ki vâ toh dêi long têa kố rêm hơnăm dâng 1 rơpâu 300 ha báu. Tâng sap nôkố troh mơ’nui khế 11 ôh tá ai mê, mê kơdró têa ki ‘măn kơd^ng bu bê vâ tôh ăm 500 troh 600 ha, u ối kô răng rêa tâi tâng xua ôh tá bê têa vâ tôh. Báu a kố sap 110 troh 120 hâi bu kum ăm dâng 40 hâi ki apoăng’’.

            Kong mêo iâ, kơdró têa a long siâ tâ tâng vâ pơchông [ă hên hơnăm cho tơdroăng ki tơchuôm a hên mâu long têa a kong pơlê Dak Lak. Kih sư Nguyễn Hoàng Thông, rak ngăn rơchoâ têa Ea Bông 1, Ea Bông 2, cheăm Ea Bông, tơring Krông Ana ăm ‘nâi: Tiô tơdroăng ki séa ngăn mâu kơdró têa [ă chêh tung hlá mơéa dêi péa to long têa Ea Bông 1 [ă Ea Bông 2, kơdró têa bu dâng 30% tâng vâ pơchông [ă mâu hơnăm hdrối. Tâng kong prâi ôh tá tơniăn môi tiah kố pơtối tâi khế mê kơdró têa a long kô ôh tá ai têa, [ă kong kô tôu mơdrăng, pro hlâ răng kế tơmeăm a hên [ă deăng.

Kơdró têa a mâu rơchoâ têa tung kong pơlê Dak Lak xiâ ó

Pôa Lê Gia Dậu, kăn pơkuâ Ko\ng ti pêi cheăng tiô rơnó môi tung khu Rak ngăn rơchoâ a Dak Lak ăm ‘nâi, tíu kố rak ngăn lối 430  to long têa tung kong pơlê. {ă tơdroăng ki ôh tá ai kong mê môi tiah hơnăm kố, kơdró têa a mâu long têa pơrá iâ tâ tâng vâ pơchông [ă hên hơnăm, mơni rơnó xeăng tôu kố ah kô ôh tá ai têa. Nôkố hiăng mơ’nui rơnó mê hngê, la kơdró têa a 10 to long ki kân, ai lối 5 rơtuh kho#i têa pơrá kơdroh tâng vâ pơchông [ă khế kố hơnăm nah, thăm nếo ai mâu long ki ‘nâ bu kơd^ng lối 30%. Ki nhên gá, a mâu long têa ki kân môi tiah Krông {uk Hạ: Kơdró têa iâ tâ tâng vâ pơchông [ă hơnăm nah ai 3 met, bu châ 63% tiô hla mơéa vê hdró. Long têa Ea Kao a pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột bu dâng 55% tiô tơdroăng ki vê ngăn. Pôa Lê Gia Dậu tối: Tâi tâng rôh kong mê rêm hơnăm dâng 1 rơpâu 700 ml la troh nôkố kơdró têa kong têa bu dâng 1 rơpâu thăm nếo ai tíu ki ‘nâ bu dâng 25% tâng vâ pơchông [ă rêm hơnăm. Tung tâi tâng kơxo# 432 to long têa ki ko\ng ti ngin pơkuâ ngăn, mê nôkố bu nếo châ 180 to long têa ki tâk đik tiah hmâ, u ối cho mâu long têa bu châ 30% kơdró têa. Mâlối cho a 11 to long têa ki dế ối kơlo ki têa hiăng vâ chê tâi.

 Tơdroăng kơd^ng têa a mâu long têa tung kong pơlê Dak Lak sap nôkố troh a pơla vâ kum ‘no têa ăm rơnó mơdâ pêt báu, cho tơkôm to a kong mê dêi mâu hâi ki u ối dêi khế 10 [ă khế 11 la ngiâ. Lối 600 to rơchoâ, long têa, ki kân a Dak Lak xuân dế ối kôm mâu rôh kong mê mơ’nui rơnó. Laga, tiô tối tơbleăng dêi kơ koan pơtâng tối hyôh kong prâi, hơnăm kố a kơpong Tây Nguyên kô ôh tá mê, tâng mê bu mê iâ tê, kơdró têa kong mê hơnăm kố a kơpong Tây Nguyên kô iâ tâ tâng vâ pơchông [ă hên hơnăm. Xua mê, têa ki vâ kum ‘no ăm rơnó xeăng tôu mơdâ pêt tơmeăm xuân môi tiah têa ki vâ ôu kâ hum roh tung rơnó tôu la ngiâ kô iâ tâ rêm hơnăm.

Katarina Nga tơplôu [a\ tơbleăng