VOV4.Sêdang - Mâu loăng hngó hiăng châ pêt mơjiâng ngiât le\m péa pâ troăng kân kơxo# 14 [ă 28 tơkâ luâ mâu cheăm dêi kong pơlê Dak Nông, rế cho rak vế drô troăng prôk kố, rế cho mơjiâng tơnêi tíu, kong kế ngiât le\m, hyôh kong prâi rơngiâp. La dếkố, kong loăng hngó ối drô troăng kân a Dak Nông hiăng hía vâ châ tơdế, hơ’leh amê, cho hngêi ối, mâu hngêi mơdró kế kâ [ă kơdrum loăng. Ki kơnâ dêi drô troăng kố ga kân ‘nâng tâng vâ pơchông ngăn [ă tơdroăng ki pơxâu phak khu ngế ko ‘nhê kong, ing mê, dế pro pá khât ăm tơdroăng ki vâ mơdât pro tơ’nhê kong. {ai chêh dêi Hoàng Qui, Ngế chêh hlá tơbeăng cheăng tung Rơ’jíu Việt Nam ai chêh tối ‘na tơdroăng mê.
Drô troăng kân kơxo# 14 tơkâ luâ cheăm Trường Xuân, cheăm Nâm Njang, ối tung tơring Dak Song ai lối hr^ng xiâm loăng hngó hiăng tro vâi choi pơkeăng [ă dế ho\n răng hlá [ă tơkôm răng khăng.
Pôa Nông Văn Cương, Kăn pho\ hnê ngăn Vi [an cheăm Nâm Njang, tơring Dak Song, kong pơlê Dak Nông tối ăm ’nâi, maluâ tơring hiăng tơru\m cheăng [ă mâu khu râ thăm mơdêk tơdroăng cheăng, ing hnê tối tá troh a pơxâu phak liăn ngân. Laga, xua khu ki pro tơ’nhê kong mê pro a kơmăng mê pá vâ khoh kâi châ mơdât.
‘’Tung pơla hdrối mê hía nah ai mâu ngế ki choi pơkeăng a xiâm loăng hngó ăm loăng hngó i hlâ, tơdroăng pêi pro kố vâi hmâ pro a kơmăng mê khoh pá vâ châ hlo, châ ’nâi, vâi ối xúa tơmong ki ku\n pong tung plông loăng vâ choi pơkeăng, pro ăm loăng hngó răng hlâ’’.
Kong loăng hngó drô troăng kân 28 tro tơbriât vâ mơjiâng hngêi
Tơdroăng ki kal vâ ‘nâi akố, ki hên, [ăng kong ki ai loăng hngó hlâ hên ga pơrá ối achê hngêi ki nếo mơjiâng pro la ôh tá ai hlá mơ-éa ăm phep drô troăng kân kơxo# 14 [ă ai tá hên kơdrum chiâk deăng dêi kuăn pơlê. Tơnêi achê k^ng troăng kơnâ yă, tơdroăng pro tơ’nhê loăng hngó thăm hlo ai rế hên, tâi tâng mâu tơdroăng ki vâ choi pơkeăng tung loăng hngó mê pơrá ôh tá châ rup khu ngế ki pro tơ’nhê loăng kong.
Pôa Lê Viết Sinh, Kăn pho\ hnê ngăn Vi [an tơring Dak Song, kong pơlê Dak Nông tối tiah kố, thăm rế pá drêng mâu kong loăng hngó akố vâi pêt tung mâu pơlê rêh ối:
‘’380 ha kong loăng hngó ki pro mơnâ le\m drô troăng kân kơxo# 14, tung mê, bu ai 200 ha kong ki u ối cho tơnêi l^ng tê, kuăn pơlê hiăng tơbriât kơpong tơnêi ki kố, tơdroăng ki kuăn pơlê tơbriât tơnêi tíu, kong kế akố hmâ hlo hên. Dế nôkố, drô troăng kân kơxo# 14 yă tơnêi ga kơnâ luâ râ mê kuăn pơlê [ă tu\m tơdroăng vâi kho\m châ tơbriât xo tơnêi [ă hnối tê. Maluâ ngin hiăng hên droh hnê tối [ă pơcháu ăm hnoăng pơkuâ ngăn kong, ăm kuăn pơlê rak ngăn, laga, ai mâu rơpo\ng kuăn pơlê xua vâi bu tơmiât to tơdroăng ki pro pơxúa ăm to dêi tơná vâi a ngiâ tê, mê ôh tá rak ngăn kong krâu khât’’.
Kong loăng hngó drô troăng kân 14 tro tơbriât [ă choi pơkeăng kơdê loăng
A troăng kân kơxo# 28 kơpong tơkâ luâ cheăm Dak Ha [ă cheăm Quảng Sơn, tơring Dak Glong, tâng vâ riân ngăn rêm hơnăm ai lối hr^ng xiâm loăng hngó tro choi [ă pơkeăng. Kơpong ki kố, hên hơnăm achê pơla kố cho tơdroăng ki hmâ hlo ai khu ngế tong uâ kếo loăng kong, tơbriât tơnêi. Pôa Đỗ Ngọc Hiếu, Kăn hnê ngăn Vi [an cheăm Quảng Sơn, tơring Dak Glong, kong pơlê Dak Nông tối ăm ‘nâi, tơdroăng ki ko ‘nhê kong loăng hngó vâ pro hngêi, tơbriât tơnêi tíu xun u ối hlo hên:
‘’Tơdroăng ki choi pơkeăng kơdê xiâm loăng hngó xuân u ối hlo hên, ki rơhêng vâ tối, klêi kơ’nâi Vi [an hnê ngăn kong pơlê ai pơkâ kô mơdrếo xo dêi Ko\ng ti Nguyên Vũ vâ pơcháu ăm Ko\ng ti pêt kong Quảng Sơn, tung pơla mê, tá hâi teăm pơcháu tơnêi tíu kố ăm Ko\ng ti pêt kong Quảng Sơn mê hiăng ai khu ngế ki tí tăng lo choi pơkeăng kơdê xiâm loăng hngó.
Tung pơla mê, Vi [an hnê ngăn cheăm rơtế [ă khu rak ngăn kong chêh bro hlá mơ-éa châ lối 10 ngế hiăng pro hngêi [ă châ pơklât thế 8 rơpo\ng hngêi pơtê tơdroăng mơjiâng pro hngêi trăng, tơdroăng ki kuăn pơlê tơbriât tơnêi tíu [ă pêt mơjiâng mâu hdrê loăng ki ê a loăng hngó hlâ mê, xuân tá hâi teăm châ tăng hlo ngế ki mê’’.
Tiô Khu ngăn ‘na chiâk deăng [ă mơnhông thôn pơlê dêi kong pơlê Dak Nông ăm ‘nâi, riân sap ing hơnăm 2015 troh khế 9 hơnăm 2019 tung tơring Dak Glong hiăng ai 47 roh ko ‘nhê kong, pro tơ’nhê lối 2 rơpâu xiâm loăng. A tơring Dak Song hiăng ai 78 hdroh, pro tơ’nhê lối 2 rơpâu xiâm loăng.
Pak^ng tơdroăng hnê tối ‘nâi pơkuâ ngăn, rak vế kong, mê Ngế ngăn ‘na chiâk deăng [ă mơnhông thôn pơlê dêi kong pơlê Dak Nông hiăng pâ thế khu ko\ng an lăm êng mơnhên, vâ khoh châ tăng rup mâu khu ngế ki choi pơkeăng, pro loăng khăng khâ, pro tơ’nhê loăng hngó. Pôa Lê Quang Dần, Ngế pho\ hnê ngăn ‘na chiâk deăng [ă mơnhông thôn pơlê dêi kong pơlê Dak Nông tối ăm ‘nâi:
‘’Khu ngăn ’na chiâk deăng hiăng tối tơbleăng ăm Vi [an hnê ngăn kong pơlê pơkâ thế mâu kơ koan ai tơdjâk [ă khu râ, môi tiah mâu ko\ng an tí tăng êng, tơleăng, khu râ pơkuâ ngăn tơring, cheăm thăm kal pơkuâ ngăn krâu khât kuăn pơlê, pơkuâ rak tơnêi tíu. Krê [ă khu pêt kongkal athế hnê tối, thăm mơdêk tí tăng lăm gak ngăn, séa mơnhên vâ re\ng châ ‘nâi, châ hlo mơdât mâu tơdroăng ki pro xôi, tơdrêng amê, chêh bro hồ sơ vâ tơleăng mơnhên mâu tơdroăng [ă khu ngê ki pro tơ’nhê loăng hngó’’.
Tơdroăng ki pro tơ’nhê kong loăng hngó [ă trếo pơkeăng ôh tá xê nếo ai,lãua ing tơdroăng ki ôh tá vâ [e\ng ngăn, [e\ng mơdât dê khu râ pơkuâ ngăn kong, túa ki choi pro răng loăng hngó kố troh nôkố xuân tá hâi teăm châ mơdât. Ai lối rơpâu xiâm loăng hngó dêi kong pơlê Dak Nông hiăng răng hlâ rêm hơnăm, xua ing tuăn mơno ki rơhăm vâ tơbriât tơnêi, la ôh tá vâ vêh pêt mơjiâng kong, xua mê, kong loăng hngó drô troăng kân akố rế hía rế vâ chê long tâi.
Sap ing hâi ai tơdroăng pơkuâ ngăn dêi Ngế pro xiâm hnê ngăn Chin phuh a hâi lơ 11/10 pơla hdrối kố nah, mê khu râ, kơvâ cheăng dêi kong pơlê Dak Nông nếo pơkâ mơ’no troăng hơlâ vâ séa mơnhên ngăn, rup kroăng mâu ngế ki pro tơ’nhê kong. La tâng bu rup râng tê, pơxâu phak la ôh tá vâ pơklât thế vêh pêt kong, mê mâu kong ngiât le\m a Dak Nông kô pơtối hía lôi.
Hoàng Qui chêh
Nhat Lisa tơplôu [ă tơbleăng
Viết bình luận