Tơkâ lối 30 km troăng tôh chhá kơxu tơkâ luâ deăng pêt loăng kơxu, kơphế sap ing Troăng kân 19 troh a cheăm Đăk Sơ Mei, tơdroăng ki pro ăm ngo ngăn lĕm má môi cho mâu kế tơmeăm ki lĕm dêi tơrêm to thôn, pơlê. Mot pôu pơlê túa lĕm tro Đe Gôh, tơdroăng ki apoăng cho troăng ƀê tong krúa lĕm. Péa pâ troăng cho mâu rơxế, kơmăi kơmok ƀă hên ki ê ki xúa tung pêi chiâk pêi deăng; tơdroăng rêh kâ ối dêi kuăn pơlê châ mơdêk. Pôa A Điêu, krâ pơlê, phiu ro tối: pơlê nôkố ai lối 100ha kơphế dế krí, ai hên rơpŏng pêi châ liăn rêm hơnăm lối rơtal, ki hên môi tiah rơpŏng pôa Châp, pôa A, pôa Hơ ƀă hên mâu rơpŏng ki ê.

“Kơnôm ing châ Tơnêi têa tơmâng ngăn tŏng gum, hnê pêt kơphế, pêi báu klâng, tê mơdró tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng xuân tơ’lêi hlâu, tê châ yă kơnâ. Pơlê cheăm ngin hiăng pơhlêh hên khât: hngêi trăng hiăng châ pro lĕm kâk tâ, ai rơxế tu tuh vâ pêi chiâk, pêi cheăng kâ rế hía rế tơniăn. Vâi krâ kuăn pơlê ro khât, mơnê Đảng ƀă Tơnêi têa hiăng tŏng gum tung tơdroăng rêh ối phâi hơtôu môi tiah hâi kố”.

A pơlê Tŭl Doa (pơlê dêi Khên tơnôu Wừu), pôa Jit, Ngế pơkuâ thôn Tŭl Doa, dế tơbrê tơbrêh, ai tối tiah kố:

“Tung tơdroăng pêi chiâk pêi klâng, vâi krâ kuăn pơlê hriâm ƀối túa pêt kơphế mê pêi lo liăn châ hên tâ. Hơnăm nah, tung pơlê kố ối ai lối 80 rơpŏng kơtiê, troh nôkố bu ối dâng 40 rơpŏng kơtiê xo. Tơdroăng rêh kâ ối dêi vâi krâ kuăn pơlê hiăng chía niân, ki hên cho kơnôm ing kơphế tê châ yă kơnâ. Kuăn cháu xuân châ Tơnêi têa mơjiâng pro ăm hngêi trung lâm hriâm, thái cô troh a hngêi mơhnhôk thế lăm hriâm, mâu vâi muăn châ lăm troh a hngêi trung tŭm”.

Hngêi trăng, troăng prôk châ pro lĕm krá kâk, tơdroăng rêh kâ ối dêi kuăn pơlê rế hía rế chía niân, mê cho mơhno ăm tơdroăng ki tơmâng ngăn tŏng gum dêi Đảng ƀă Tơnêi têa troh kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo a tíu pro kăch măng hơnăm ki mê nah kố. Tơdrêng a pơlê ki malối xơpá Kon Jôt (cheăm Hà Đông hdrối nah) kơtăn ing tíu pêi cheăng dêi cheăm lối 30km, meluâ tá hâi kro la hiăng ôh tá ai xêo tơdroăng ki kơklêa a mâu khế ki báu tá hâi teăm tum. Pôa Tơh, kuăn pơlê tung pơlê Kon Jôt, ăm ‘nâi, vâi krâ kuăn pơlê kơhnâ hriâm ƀối, xúa mâu tơdroăng ki rơkê plĕng dêi khoa hok kih thuât tung păn kơpôu ro chu, pêt mâu hdrê kế tơmeăm mê tơdroăng rêh ối hiăng pơhlêh:

“Hdrối nah, vâi krâ kuăn pơlê tung pơlê ngin kố bu ‘nâi to chối báu a chiâk, pêt pôm loăng mê tơdroăng rêh kâ ối xơpá đi đo. Nôkố, kơnôm ing Tơnêi têa tŏng gum mâu kuăn mơnăn păn môi tiah ro, pu pái ƀă mâu hdrê pêt môi tiah loăng nheăn ƀă hên ki ê hía, vâi krâ kuăn pơlê chiâng ai tơ’nôm liăn ngân vâ mơnhông cheăng kâ, tơdroăng rêh kâ ối rế hía chía rế niân tâ”.

Cheăm Đăk Sơ Mei ai 10 to thôn pơlê, vâ chê 15.000 pơ’leăng mâ mơngế, tung mê, lối 87% pơ’leăng mâ mơngế cho hdroâng kuăn ngo. Rơtế ƀă tơdroăng ki ‘no liăn pro hngêi trăng, troăng prôk, kăn pơkuâ cheăm bêng tŏng gum hên tơdroăng, troăng hơlâ tŏng gum dêi tơnêi têa vâ gum kuăn pơlê mơ-eăm mơnhông cheăng kâ. Troh nôkố cheăm hiăng ai lối 2.000 ha tơnêi têa hdrê loăng ton hơnăm, môi tiah kơphế, kơxu, tiu. Mâu khu râ, kơvâ cheăng hmâ tơkŭm po lâm hnê ‘na khoa hok kih thuât păn mơnăn mơnoâ, pêt mâu hdrê loăng, gum ăm phon rơvât, hdrê pêt ăm kuăn pơlê. Pôa Đinh Ơng, Kăn hnê ngăn Vi ƀan cheăm Đăk Sơ Mei, ăm ‘nâi:

“Cheăm Đăk Sơ Mei ki hên cho kuăn Bơhnéa, Jarai châ lối 87% pơ’leăng mâ mơngế. Rơtế ƀă tơdroăng tơmâng ngăn, tŏng gum dêi Tơnêi têa, tung la ngiâ ah, cheăm kô pơtối mơhnhôk vâi krâ kuăn pơlê pêi chiâk pêi deăng, mơnhông cheăng kâ vâ pơlê cheăm rế hía rế phâi hơtôu, xông tơtêk tâ”.

Tơdroăng pơhlêh ngiâ méa a pơlê pro kăch măng Khên tơnôu Wừu nôkố rế hía rế nhên tâ, cho tơdroăng ki pêi tơƀrê sap ing hiâm mơno mơ-eăm tơkâ luâ xơpá ƀă tơdroăng loi khât dêi kuăn pơlê a Đảng ƀă Tơnêi têa. Kố cho tơdroăng ki mơhno nhên khât ‘na tơdroăng ki tơmâng ngăn tŏng gum, tơdroăng ‘no liăn cheăng tơtro dêi Đảng, Tơnêi têa a kơpong tơnêi Tây Nguyên ai to tôu ƀă khía. Vâi krâ kuăn pơlê mâu hdroâng kuăn ngo rế tơrŭm krá tơniăn rơtế tơdjuôm ivá mơjiâng kơpong pro kăch măng rế hía rế kro lĕm.