Pá kơdâm mâu tơkâng loăng a kơdrum hngêi kuăn pơlê hmâ tơkŭm hôp dêi a ƀuôn Ky, bêng Thành Nhất, kong pơlê Dak Lak, tâng to hdró kơtốu rơdêng. Sap kơxo má, mâu ngế tung pơlê hiăng troh kơdrâm kơdrĕng vâ hbrâ po mơdĭng xối rơkâu pâ kong mêi. Mơngế ki ‘nâ rak tơmeăm vâ xối, mâu ngế ki ‘nâ po ngăn dêi tơnêi ki vâ rơnúa pro mơdĭng, mâu ngế ki ‘nâ tơkŭm pơtâp tôu dêi chêng, kơhnhon xuăng hdrối vâ mơđah khât. Ngoh Y Zoang H’Đơk, ngế kuăn pơlê ối tung ƀuôn Ky tối ăm ngin ‘nâi, sap ing hdrối mê hía nah, hiăng châ to lâi hâi, mâu vâi krâ, vâi kăn ƀă mâu rơtăm hiăng hbrâ tăng mâu tơmeăm vâ rơkâu xối, vâi hiăng rơtế dêi rơpó pro hơkôp ƀă pro túa vâ mơdĭng:
“Veăng pro mơdĭng kố cho xua pơlê tơkŭm po, tâi tâng rêm ngế hiăng tơdjuôm dêi rơpó, tơkŭm ivá ăm veăng pêi mâu tơdroăng cheăng vâ klêi tơniăn a hâi mơdĭng”.
Hiăng troh chôu phut, tơdroăng hbrâ pêi pro mê xuân hiăng klêi tâi tâng, kuăn pơlê rơnuâ dêi ếo pơtâk kuăn ngo ối tơkŭm rơtâ tá plông hngêi kuăn pơlê hmâ tơkŭm hôp. Idrâp chêng chuât xơtó têi, tơdroăng mơdĭng xối xeăng xuân hiăng pơxiâm há. Mơdĭng xối mê kô pro 2 tơdroăng: Rơkâu pâ kong mêi ƀă rơkâu xối pâ ăm ivá krâ pơlê mo sêi, rêi ‘răng. Pôa ki xối pêi pro tơpui mâu tơdroăng rơkâu pâ kơ mâu xeăng, rơkâu pâ kong mêi, vâ mâu báu loăng plâi xông drêh lĕm.
Pôa Y Bang Ƀyă, krâ pơlê, ngế châ pôa pơchâu rơkâu xối ivá – cho hnoăng cheăng ôh tá păng lôi tung mâu tơdroăng po mơdĭng dêi mơngế Rơđế, rơkâu ăm ngế ki châ pôa pơchâu rơkâu xối ƀă mâu ngế ki veăng ngăn a hâi po mơdrĭng kô ai ivá mo sêi, têi ‘răng, trâm tơdroăng mơhúa, hlối hơniâp ro tung rêh ối.
“Hâi kố, cho hâi rơkâu pâ kong mêi, xuân cho hâi rơkâu pâ ăm ivá krâ pơlê mo sêi. Mê cho tơdroăng ki mơhúa ăm tơná á, púi vâ ivá mo lĕm vâ hơnăm kơ’nâi ah kô mo lĕm tâ nếo, tơdroăng pro mơdĭng dêi kuăn ngo tơná xuân tơtro, vâ pơtối rak vế khôi túa ăm kuăn pơlê”.
Klêi rơkâu xối, mâu tơdroăng tơbâ mê châ tơkŭm po krâu khât, sap ing chối báu troh lăm lúa kuăn kiâ kong. Um méa “mơhno kong mêi’’ châ pro tung hâi mơdĭng cho rơkong rơkâu xối pâ pơtroh tơdroăng púi vâ ăm tơdroăng cheăng tung hơnăm kố kong mêi tro tô ‘ló, tơmeăm pêt mơjiâng xông dâi lĕm.
Tơdroăng pro mơdĭng mơgêi mê pơtối hơdruê xuăng, ôu drôu xiâm hlối kâ hmê ƀă kuăn pơlê. Tơdroăng xah hêi thăm rế ro. Nâ H’Zê Na Ƀyă, ngế kuăn pơlê ki ối tung pơlê kố tối:
“Hâi kố, cho môi hâi ro khât. Tung hâi kố ro khât ‘nâng ngăn vâi kơhnhon xuăng, hlối hmâng idrâp tôu chêng hơniâp ro. Tung chal mơnhông cheăng ƀă kơmăi kơmok nôkố ƀă mâu tơdrá prôa pơrá phá, mê tơdroăng hmâ pêi pro ing nah dêi mơngế Rơđế kal athế rak vế hnê ăm mâu rơxông ngin o ƀă mâu rơxông pơtối ah nếo”.
Tung hâi lĕm ro pro leh mơdĭng, pơtối tung tơnêi têa ƀă lâp plâi tơnêi xuân tơ’lêi tơkŭm tơdrêng ƀă túa xuăng, idrâp chêng ƀă pló drôu xiâm ôu xăng mrĭt lĕm dêi pơlê. Mơdĭng xối rơkâu pâ ôh tá pơkâ cho môi túa mơdĭng tiô tuăn loi krê dêi kuăn pơlê ki ối tung pơlê, mê gá chiâng tơdroăng tơ’lêi pro vâ kuăn pơlê ƀă tơmối ngăn hlo tâ môi tiah tơná hlê tơdroăng rêh ối túa lĕm tro, vêa vong dêi mơngế Rơđế.
Pôa Antionie, tơmối lo ing Pơhlăng, kơdrâ troh veăng ngăn hâi mơdĭng rơkâu pâ kong mêi a ƀuôn Ky tung rôh kố. Mâu idrâp tôu chêng, mơngiơk ếo pơtâk ƀă tơdroăng sôk ro dêi kuăn pơlê tung hâi leh mơdĭng hiăng mơhno ăm pôa châ hlo ‘nâi rơdroăng ki ro tơviah.
“A tơmiât kố cho môi tơdroăng pro mơdĭng ki lĕm, lĕm ‘nâng. A hiăng tâng hên ƀai hơdruê ki ro, hên mâu túa tuih xuăng ki ro tơviah, vâi krâ nhŏng o xâp rơnuâ ếo pơtâk kuăn ngo tơná lĕm tơviah. A tơmiât mơngế Rơđế a kong pơlê kố lĕm ro ‘nâng. A hlo rơhêng vâ ngăn ‘nâ tơdroăng pro mơdĭng kố”.
Vâ ro tơniăn luâ tâ hơnăm hdrối, tơdroăng mơdĭng rơkâu pâ kong mêi châ pơtối tơbâ pro ƀă tơkŭm pro rêm hơnăm a ƀuôn Ky a mơ’nui khế pái lơ apoăng khế 4. Pơla tơdroăng rêh ối tiô túa nếo nôkố, vâ pơtối rak rêm hơnăm tơdroăng pro mơdĭng mê cho thế mơ-eăm dêi tâi tâng kuăn pơlê ƀă mâu kăn cheăm bêng.
Tiô pôa Nguyễn Đình Tâm, Kăn hnê ngăn Vi ƀan bêng Thành Nhất, tơdroăng mơhno túa lĕm tro thăm rế vâ hía, tơdroăng rak túa lĕm tro ki ton nah dêi pơlê thăm kal veăng rơmâng dêi khu râ, veăng kum tŭm ing mâu kăn pơkuâ pơlê cheăm bêng kong pơlê. Xua mê, bêng Thành Nhât dế chôa rơtế ƀă kuăn pơlê mơjiâng pơkâ ton ta ah vâ po pơtối rak mâu tơdroăng pro mơdĭng tiô chal krâ nah, hlối tơdjêp ƀă mơhno túa lĕm tro - ôm hyô. Pôa Nguyễn Đình Tâm ăm ‘nâi:
“Bêng xuân ‘nâi nhên ai troăng pơkâ ton vâ xo ah hmôi rơtế, tơrŭm pơla leh mơdĭng, mâu tơdroăng pro mơdĭng. Ing mâu tơdroăng, mâu măng chêh tối tơdroăng vâ tơkŭm po tiô rơnó tiô hơnăm, pơtối rak túa lĕm tro, vêa vong mơnhông ôm hyô a cheăm pơlê”.
Mơgêi mơdĭng ƀăng idrâp chêng chuât xơtó hlối tâ pôu iâ há ing ôu drôu xiâm xăng ‘mrĭt, mơdĭng xối rơkâu pâ kong mêi a ƀuôn Ky ôh ti xê to pơtroh tơdroăng púi vâ kong mêi tro tô ‘ló, mê ối tơbâ hnê thế chôu pâ xiâm rêi túa lĕm tro dêi mơngế Rơđế. Tung tơdroăng rêh ối nôkố, idrâp chêng ƀuôn ky ôh ti xê to krếo to kong mêi mê ối krếo tơbâ thế pâ troh tơdroăng ki lĕm tro roh ton nah dêi pơlê.
Viết bình luận