Rơpo\ng pôa Lê Văn Thoảng, ối a cheăm Đạo Nghĩa, tơring Dak Rlâp, ai lối 1 ha kơphế [ă 8 sào tiu. Hdrối nah, troh roh tôh têa mê pôa tô tuăn xua on tơhrik ôh tá têi. Maluâ mâu rơpo\ng tung cheăm hiăng môi tuăn tôh tiô rêm roh vâ ví tơdroăng ki ôh ta ai tơhrik, lơ kơmăi kơtâu ôh tá têi, ‘măn kơmăi hrik châ môi iâ mê on tơhrik pâ. Thăm nếo rơpo\ng pôa hiăng tro chếo kơmăi hrik xua xiâm on tơhrik ôh tá tơniăn.

Sap ing hơnăm 2017, drêng tơdroăng tơkêa ‘mâi rơnêu troăng kơxái on tơhrik toi troh a thôn pơlê dêi kong pơlê Dak Nông tối tơbleăng a tơring Dak Rlâp, rơpo\ng pôa Lê Văn Thoảng xuân môi tiah kuăn pơlê ki ê tung cheăm ôh tá tô tuăn xếo ‘na xiâm on tơhrik vâ hrik têa tôh tơmeăm tung rơnó mơdrăng:

‘’Tơnêi têa ‘no liăn pro troăng kơxái on tơhrik ăm ngin, hlo châ tơniăn tung hnoăng cheăng kâ ki tôh mâu kế tơmeăm sap ing tiu troh kơphế pơrá châ tiô tơdroăng ki rơhêng vâ. Kuăn pơlê hmiân tuăn pêi cheăng kâ ôh tá tơmiât klâi troh on tơhrik’’.

{ă mâu rơpo\ng  ki mơdró kâ, môi tiah pôa Lê Như Xưa, a thôn 3, cheăm Nhân Cơ, tơring Dak Rlâp tối, on tơhrik têi [ă tơniăn cho kal khât. Pôa ăm ‘nâi, on tơhrik châ rak tơniăn, rơpo\ng khên tơnôu ‘no liăn po tíu ki mơdró ôu kơphế vâ tơ’mot tơmối:

‘’To lâi hơnăm hdrối mê hía nah on tơhrik xúa ôh tá têi, drêng pâ, drêng lo, malối drêng xúa on tơhrik tung rơnó mơdrăng tô mê tro pâ on tơhrik drêng kuăn pơlê troh ôu kâ. Nôkố, xúa on tơhrik tơniăn tâ, tơdroăng ki pâ on tơhrik iâ trâm hlo, xua mê mâu kuăn pơlê troh hên tâ, tơdroăng ki po kơmăi ‘no [ai hơdruê, ‘no kế pê [ă mâu tơmeăm xúa ki ê gá tơniăn tâ’’.

Ai on tơhrik tơniăn, kuăn pơlê tung tơring Dak Rlâp ‘no liăn roê kơmăi kơmok xúa tung cheăng kâ, mơdêk re\ng tơdroăng xúa kơmăi kơmok, tê mơdró, mơdêk tơdroăng rêh ối cheăng kâ, mơ-eăm troh hơnăm 2020 kố ah lâp cheăm kô pêi klêi tơdroăng pơkâ thôn pơlê nếo.

Pôa Trần Minh Huy, kăn pơkuâ on tơhrik Dak Rlâp ăm ‘nâi, kơvâ on tơhrik kô pơtối mơ-eăm hơ’leh [ă rơnêu troăng kơxái on tơhrik vâ ‘no on tơhrik tơniăn tơ-[rê ăm kuăn pơlê. Ing mê, veăng kum rơtế [ă mâu tơring, cheăm ki ê pêi pro tơdroăng pơkâ kơxo# 4 ‘na on tơhrik tung mơjiâng thôn pơlê nếo.

‘’Pơkâ kơxo# 4 ‘na on tơhrik thôn pơlê tâng pro rak tơniăn châ tơdroăng pơkâ kố mê tơdroăng xúa on tơhrik tung lâp tơring tối tơdjuôm [ă po rơdâ mê á tơmiât hnoăng chdeăng kố rak tơniăn mê kô rế tơ’lêi hlâu tâ. Tâng pêi châ tơdroăng mê mơni on tơhrik ‘no gá tơniăn tâ’’.

Tiô pôa Lê Huy Thiệp, kăn pho\ pơkuâ Ko\ng ti on tơhrik Dak Nông tối, [ă ivá mơ-eăm tung tơdroăng  ‘no liăn cheăng tiô tơdroăng tơkêa ‘no on tơhrik, troh nôkố troăng kơxái on tơhrik tơnêi têa: 71/71 cheăm, bêng, pơlê kân pơrá hiăng ai on tơhrik, tiô pơkâ rêm hơnăm tung tơdroăng pơkâ dêi tơnêi têa ‘na mơjiâng thôn pơlê nếo dêi kong pơlê, ing mê re\ng to\ng kum tung túa pơkâ ‘no liăn cheăng pro on tơhrik troh a thôn pơlê, kơpong hngế hngo, mơdêk tơdroăng cheăng kâ rêh ối pơlê pơla dêi kong pơlê.

‘’Tung la ngiâ ah, Dak Nông kô pơtối mơhnhôk mâu kơxo# liăn veăng tơlo, kơjo kum xing xoăng ‘no tiô túa pơkâ mơjiâng thôn pơlế nếo dêi kong pơlê. Tung mê, kơjo kum tối tơbleăng a mâu cheăm thôn pơlê, kơpong ki hơngế hơngo, kơpong hdroâng kuăn ngo ki malối xơpá dêi kong pơlê.

Ki xiâm cho vâ hơ’leh, ‘mâi rơnêu, mơjiâng troăng kơxái on tơhrik têi krâ kơvâ, chu iâ, tíu ki têk ju [ă kong tơ a mâu kơpong ki tá hâi ai on tơhrik tơnêi têa [ă troăng kơxái on tơhrik a thôn pơlê klêi tơdah xo tơdroăng ki vâ pêi pro tơdroăng ki rơhêng vâ ‘no on tơhrik tơniăn kum ăm tơdroăng mơdêk cheăng kâ rêh ối, pêi chiâk deăng [ă mâu tơdroăng ki rơhêng vâ ki ê dêi kuăn kong pơlê’’.

Chiâng vâ tối, tơdroăng ki pêi klêi tơdroăng pơkâ kơxo# 4 ‘na on tơhrik hiăng veăng kum hơ’leh rơdêi ngiâ méa cheăng kâ rêh ối dêi kong pơlê Dak Nông. Tung la ngiâ ah, On tơhrik Dak Nông kô pơtối mơhnhôk mâu kơxo#, kơjo kum ‘no liăn tiô túa pơkâ mơjiâng thôn pơlê nếo dêi kong pơlê, mơeăm troh hơnăm 2020, Dak Nông ai 99% rơpo\ng tung cheăm xúa on tơhrik tơnêi têa. Kố cho ivá mơ-eăm kân xua Dak Nông cho kong pơlê ai tơnêi tơníu ki kơklâ hên, iâ kuăn plê.

            Hương Lý chêh

Katarina Nga tơplôu [ă tơbleăng