VOV4.Sêdang -Rôh ki apoăng kong pơlê Gia Lai ai 2 ngế hok tro hdroâng kuăn ngo châ kâ pri Rôh tơ’noăng chêh kơthô Lâp plâi tơnêi ăm vâi hdrêng pá kơdâm 15 hơnăm dêi Khu tơru\m ‘na pơtroh kơthô dêi Lâp plâi tơnêi, tối cho UPU. Tơdroăng ki tơviah akố, 2 ngế o kố pơrá ối a mâu tơring kơtiê má môi dêi kong pơlê. Pri diâp rơtế [ă tơdroăng ki hriâm tâp dêi mâu vâi o hiăng kum tối tơbleăng ivá mơ-eăm [ă mâu tơdroăng ki hơ’lêh tung hnoăng cheăng hnê [ă hriâm tung kơpong hdroâng kuăn ngo. {ai dêi Nguyễn Thảo, ngế chêh hla tơbeăng cheăng tung Rơ’jiu Việt Nam a kơpong Tây Nguyên ai chêh tối ‘na tơdroăng mê.

 Cho kuăn hdrui tung rơpo\ng ai 9 ngế ngoh nâ o, pâ re\ng hlâ lêk lôi, nôu hiăng 60 hơnăm, hngêi kơtiê, laga hơnăm kố cho hơnăm má 9, R]om H’Tuyết, hdoâng kuăn ngo Jarai, hok tro lâm 9, hngêi trung râ má péa hdroâng kuăn ngo ai tíu kâ koi ối pơtê tơring Phú Thiện, kong pơlê Gia Lai châ inâi hok tro rơkê tu\m tơdroăng. Veăng roh tơ’noăng chêh kơthô lâp plâi tơnêi, dó inâi UPU [a\ tơdroăng pơkâ ‘’Thế chêh môi kơtâ kơthô tối ‘na plâi tơnêi ki tơná rơhêng vâ rêh ối amê’’. R]om H’Tuyết cho môi tung 2 ngế hok tro dêi kong pơlê Gia Lai châ kâ pri tung khu ki châ kâ pri cho hok tro hdroâng kuăn ngo. Tối ‘na [ai veăng tơ’noăng dêi tơná, R]om H’Tuyết phiu niu tối: Tung môi [ai veăng tơ’noăng dêi á o, a púi tơngah rêh ối tung môi plâi tơnêi hơniâp le\m, phâi tơtô, hơniâp ro, pâ nhoa#m dêi pó, rêm ngế tơmâng kum dêi pó. Môi plâi tơnêi ôh tá ai tơdroăng vâi hdrêng tơklâ dêi rơpo\ng hngêi, môi plâi tơnêi le\m rêm ngế vâi hdrêng châ rơpo\ng hngêi hâk mơnâ, pơlê pơla tơmâng to\ng kum, châ rêh tung hơniâp ro, đi đo châ pâ mơhnhôk, nôu pâ đi đo rak ngăn, [a\ pơlê pơla tơmâng to\ng kum.

R]om H’Tuyết ăm ‘nâi, xua tiah lâi o hriâm châ tiah mê, cho kơnôm hâk vâ tơmâng to\ng kum, mơhnhôk dêi nôu pâ [a\ thái cô tung hngêi trung. A [uôn Ơi Hrai B, cheăm Ia Hiao, tơring Phú Thiện, tíu o kot mâ, ki hên mâu rơpo\ng pơrá kơtiê, laga kơbố xun mơ-eăm ăm kuăn troh hniâm a hngêi trung vâ hriâm chư. {a\ kuăn pơlê hdrông kuăn ngo a kố, hriâm chư ôh tá xê to hlu\n ho\ng kơtiê kơklêa mê ối hriâm vâ chiâng mơngế ki kơhnâ rơkê.

Rơtế châ pri chêh kơthô lâp plâi tơnêi UPU [a\ R’]om  H’Tuyết, Kpă H’Ni Na, hok tro lâm 10, hngêi trung phôh thong râ má pái Lê Thánh Tông, pơlê kong krâm Ayun Pa mơhúa tâ xua nôu pâ cho thái cô, mê ai ivá ăm dêi kuăn hriâm tâp. Rế hnê hriâm, rế pêi chiâk deăng, laga nâ Kpă H’Tem, nôu dêi Kpă H’Ni Na, ôh tá ăm dêi kuăn pêi chiâk deăng kum nôu pâ, mê thế dêi kuăn hriâm [ai tê. Tơdroăng púi tơngah kân má môi dêi nâ cho mơ’no liăn ăm dêi kuăn hriâm chiâng rơkê, ai cheăng pêi tơniăn. Nâ Kpă H’Tem tối: Tiu a tơmiât, ăm kuăn tơná hriâm troh tá tui lui, apoăng thế ‘nâi chư ‘nôi, châ hriâm sôk suâ [a\ pú hmâ, klêi mê hlê ple\ng krá tơniăn, xo ah hmôi hriâm cheăng pêi. Kuăn a ôh tá hriâm tơ’nôm, sap lâm 1 troh lâm 9. Nôu pâ mơ-eăm tăng liăn ăm kuăn hriâm.

Mâu tơring Phú Thiện, Ia Pa, Krông Pa rơtế [a\ pơlê kong krâm Ayun Pa, ối a peăng mâ hâi lo pá hdroh kong pơlê Gia Lai cho tíu kơdrâm hdroâng kuăn ngo rêh ối. Mơhé tơdroăng rêh ối trâm hên pá puât, laga akố cho mơjiâng hên mâu rơxông kăn [o# hdroâng kuăn ngo tung kong pơlê, khôi túa hriâm châ pơtối mơnhông tơtêk. Troh nôkố, tâi tâng mâu tơring peăng mâ hâi lo pá hdroh Gia Lai pơrá ai hngêi trung râ má péa hdroâng kuăn ngo ai tíu kâ koi ối pơtê ăm vâi o hok tro hdroâng kuăn ngo. Hngêi trung đi đo tơtro\ng tơdroăng mơhnhôk hok tro hmiân tuăn hriêm tâp. Thái Nay Rel, thái pơkuâ hngêi trung râ má péa hdroâng kuăn ngo ai tíu kâ koi ối pơtê tơring Phú Thiện tối: {a\ mâu hdroâng kuăn ngo Jarai, Bơhnéa hiăng hmâ [a\ khôi túa a rơpo\ng hngêi, hngêi trung achê hngêi, drêng hriâm a hngêi trung kố mê 1 khế Tơnêi têa ăm vêh lăm pôu rơpo\ng 1 xôh. Ho\ng mê, hok tro hmâ khíu pâ rơpo\ng. Hngêi trung xuân pêi cheăng [a\ nôu pâ hok tro pro tiah lâi vâ mơhnhôk kuăn ‘ne\ng hriêm tâp a hngêi trung.

Kơnôm tơchuôm ivá pơtâng tối, mơhnhôk dêi khu râ kăn pơkuâ mâu tơring, xua mê, kơxo# hok tro pơtê hriâm kơdroh rêm hơnăm. Poâ Nay Krem, kăn pơkuâ hdroâng kuăn ngo, cheăng tung Vi[an pơkuâ tơring Phú Thiện, tối: Tung pơla kố nah, Vi[an tơring pơtâng tối ăm kuăn pơlê, ki rơhêng vâ tối cho mơngế hdroâng kuăn ngo, tro hơnăm, tro pơkâ cho mơngế hdroâng kuăn ngo thế ăm dêi kuăn ‘ne\ng lăm hriâm. Kuăn pơlê hiăng hlê troăng rơhlâ mê. Mơngế hdroâng kuăn ngo Jarai  tối tơchuôm cho kơhnâ hriâm, rơkê hriâm. Rêm hơnăm, tơ’noăng mot hriâm mâu hngêi trung, mâu khu râ, tơ’noăng cao đăng – đăi ho\k, hên ngế châ plah.

Pri tơ’noăng chêh kơthô lâp plâi tơnêi UPU, ti xê to tơdroăng mơ-eăm dêi 2 ngế o hok tro hdroâng mơngế Jarai, mê ối cho tơdroăng ki hnê hriâm, ki khu râ kăn pơkuâ, kơvâ hnê hriâm [a\ kuăn pơlê mâu hdroâng kuăn ngo mâu hdrông kuăn ngo hiăng môi tuăn, rơtế dêi pó mơ-eăm tung rêh ối phâi tơtô, hơniâp ro.

A Sa Ly tơplôu