Hơlâ ki ví troăng kân Hồ Chí Minh tơkâ luâ pơlê kong kơdrâm Plei Ku, kong pơlê Gia Lai nếo klêi pro, yă tơnêi akố to kơnâ. Tơ’lêi hlo mâu kong loăng hngó ki pêt drô k^ng troăng dêi khu rak ngăn kong rak kơnho\ng têa Biển Hồ dế tro kuăn pơlê ko, muih. Hên ngế ki ‘nâ hdi tơnêi ôh tá xâu ki klâi, ôh tá kơtôa, la ôh tá hlo hí môi ngế, mâu khu ki pơkuâ rak ngăn lăm mơdât. Môi ngế kơnốu dế ko kong, hdi tơnêi, ối a pơlê B, cheăm Gào, pơlê kong kơdrâm Plei Ku tơpui pơkí kơtôa tơdroăng ki tơná pro.

‘’Hdrối nah tơnêi dêi kuăn pơlê mê thế xo tơvêh dêi, loăng hngó dêi tơnêi têa la tơnêi mê dêi kuăn pơlê. Tơnêi vâ pêt kơphế lơ loăng ki klâi hía ‘lo, ôh tá xê lôi kong loăng hngo ối xêh môi tiah kố ti lâi thế mơnhông cheăng kâ. Kuăn pơlê ôh tá ai tơnêi mê thế ko yoh’’.

Môi iâ deăng kong loăng hngó tro ko ‘nhiê

Châ khât gá, ôh tá hên mâu deăng tơnêi môi tiah ngế kơnốu dế ko. Tâi tâng, klêi ko ‘nhiê, kuăn pơlê tê nếo ăm mâu ngế kal vâ tơnêi [ă pơtối ko muih kong ki ê nếo.

{ă tơdroăng hriăn pro oh tá tro tơvât loăng, chôu xiâm, mâu loăng hngo chât hơnăm a mâu  kơpong ki achê tơnêi pêi kâ dêi kuăn pơlê đi đo tro hdi xo [ă rế ôh tá ai xếo tung hlá mơ-éa. Loăng kong tro ko troh dâng lâi, mâu loăng châ re\ng pêt troh dâng mê. Hên mâu ki ko ‘nhiê kong hiăng re\ng pêt dêi loăng plâi hdrối hâi teăm treăm chôu tâi dêi mâu loăng ki ko.

Uâ loăng hlo hiăng khăng

Pôa Trần Ngọc Thanh, Kăn hnê ngăn Vi [an cheăm Gào, pơlê kong kơdrâm Plei Ku , kong pơê Gia Lai ăm ‘nâi, tuăn hriăn tơmiêt mâu ki ‘mêi ko kong mê, hdi tơnêi rế ton rế kí kơtôa, mơhé mâu khu râ pơkuâ cheăng, cheăm hiăng mơ-eăm tăng ngăn la pá ‘nâng vâ châ mơdât:

‘’Tung hơnăm hiăng luâ, tung cheăm Gào, tơdroăng khu ‘mêi hdi tơnêi kong rế ó. Mâu ki mê ai tuăn ‘mêi ko kơtôa, vâi ko a kơmăng, vâi kố po tơnêi tâ tá xiâm loăng hngo, lêa kơtôu loăng, ‘nâ hía vâi rơgi tâ tá loăng ăm loăng khoh răng hlâ. Khu séa ngăn dêi Vi [an cheăm tơru\m [ă Khu rak ngăn kong ki rak kơnho\ng têa peăng kơnho\ng Biển Hồ xuân đi đo lăm séa ngăn la pá ‘nâng vâ châ hlo. To lâi khế kơ’nâi mê, drêng hlo, loăng hiăng hlâ’’.

Klêp kơtôa drăng tíu rơgi xiâm loăng hngó vâ chôu hdi xo tơnêi

Pơlê kong kơdrâm Plei Ku hdrối nah châ kring tâ tá kong loăng hngó kân rơdâ [ă tiô pơkâ nôkố cho dêi khu rak ngăn kong rak kơnho\ng têa peăng kơnho\ng Biển Hồ. Tiô hâi khế, hơnăm, tơnêi kong ki tâ tá pơlê kong kơdrâm rế ku\n. Tung mê tơdroăng ko ‘nhiê kong hdi tơnêi hmâng vâ cho môi tung mâu tơdroăng ki xiâm hlo tung plâ hên hơnăm hiăng luâ, tung pơla mâu khu râ pơkuâ cheăng, mâu ngế pơkuâ rak ngăn kong ôh tá kâi vâ mơdât.

Thăm nếo, a khu kố, hên ngế kăn [o#, kăn hnê mơhno mâu tíu pêi cheăng xuân hiăng veăng hdi tơnêi, ai ngế ki ‘nâ hiăng tro tơleăng pơxâu phak.

Pôa Nguyễn Tấn Thành ngế ki vâi nếo rah xo pơcháu pêi hnoăng cheăng pro kăn pho\ pơkuâ  Khu ngăn kong rak kơnho\ng têa Biển Hồ pêi hnoăng cheăng teăng ăm Ngế pơkuâ răk ngăn kong ki nếo tro rup phak, ăm ‘nâi, tung hơnăm hiăng luâ tíu pêi cheăng xuân hiăng tơru\m [ă mâu kơ koan khu râ pơkuâ cheăng vâ séa ngăn, tơleăng pơxâu phâk mâu ngế ki ko ‘nhiê kong.

La tơdroăng hdi tơnêi kong xuân ối pá, tơvâ tơvâ, malối, xo tơvêh kong ki kuăn pơlê hiăng hdi xo trâm hên tơdroăng pá:

‘’Tíu pêi cheăng tơru\m [ă khu rak ngăn kong tung cheăm [ă mâu kăn cheăm tơring mơdêk hnoăng cheăng ngăn hồ sơ vâ lăm pôu êng ngăn tơrêm to hngêi hnê tối, thế kuăn pơlê tơvêh tơnêi kong ki kuăn pơlê hiăng hdi xo vâ pêt kong nếo, ăm môi tiah apoăng. Ai mâu rơpo\ng ki ‘nâ vâi ‘nâi tơvêh, la hên ngế ôh tá chiu vâ tơvêh tơnêi kong ki tơná hiăng hdi xo. Tung hơnăm hiăng luâ mâu khu râ kăn hiăng tơleăng pơxâu mâu ki ai xôi, ai mâu ki ‘nâ ai xôi xo tơnêi kong hiăng tro lăm phâk’’.

Tiô riân ngăn dêi mâu kơ koan khu râ pơkuâ cheăng kong pơlê Gia Lai, sap ing hơnăm 2011 troh nôkố, hiăng ai dâng 2.500 ha tung tâi tâng lối 9.100 ha tơnêi kong a peăng khu rak ngăn kong peăng kơnho\ng Biển Hồ ki tro hdi xo, hía hnoăng ki xúa tơnêi. Nôkố kong a hên tíu tro ko ‘nhiê  [ă hên deăng kong tung kơxo# ki mê cho tung mâu kơpong kong achê tơdế pơlê kong kơdrâm Plei Ku hiăng chiâng tơnêi vâ pro hngêi ối, tơnêi pêi kâ, thăm nếo hiăng pro hngêi dêi mâu kăn [o# pơkuâ hnê ngăn.

Công Bắc chêh

Gương tơplôu [ă tơbleăng