VOV4.Sêdang - Ô vâi krâ nho\ng o [a\ pú hmâ! Pơxiâm mot tung rơnó tôu mơdrăng, la a kong pơlê Gia Lai hiăng trâm [ă tơdroăng ki xahpá ó, lối 400 ha báu klâng [ă kơphế hiăng kró têa tâi tâng. Khu pơtâng tối ‘na hyôh kong prâi kơpong Tây Nguyên tối tơbleăng tung mâu hâi la ngiâ kố ah kong kô tô mơdrăng ó khât, khu kăn pơkuâ kong pơlê, tơring, cheăm [ă kơvâ cheăng ki ai tơdjâk kal hbrâ tối tơbleăng mâu troăng rơhlâ hbrâ vâ ví xáhp xua kong tô mơdrăng khăng khoăng. Công Bắc, ngế chêh hlá tơbeăng cheăng tung Rơ’jiu Việt Nam a kơpong Tây Nguyên ai chêh tối ‘na tơdroăng mê.

            Klâng báo a pơlê H’Mrong Yu\ Một, cheăm Ia Ka, tơring }ư Păh, kong pơlê Gia Lai kô tơ’lêi khăng khoăng ó má môi tung hên hơnăm achê pơla kố. Báo hiăng ai kuăn laga ôh tá ai têa, xua mê tơdế [a\ng klâng báo hiăng răng ho\n, hlá khêi, hên tíu báo hiăng mơtiah hrái. Tiu kuăn pơlê pêi chêk deăng, hơnăm kố re#ng khăng khăng. Rơnó kố mâo hơnăm hdrối, klâng a kố báo xuân ối ngiêt le#m kơnôm ai têa mo\ng ho\ng mâo ngo hiu chu a kố, laga hơnăm kố têa mo\ng hiăng xiâ tâi tâng. Poâ Siu Phú ối a pơlê H’Mrong Yu\ Một, cheăm Ia Ka, tơri\ng }ư Păh tối: Pơlê H’Mrong Yu\ Một ai 47 ha báo, laga hiăng khăng khoăng 30 ha. Kuăn pơlê trâm hên pá puât, púi tơngah khu râ kăn pơkuâ mâo khu râ to\ng kum kuăn pơlê.

            Poâ Nguyễn Công Sơn – Kăn hnê ngăn Vi[an cheăm Ia Ka, tơring }ư Păh, kong pơlê Gia Lai tối ăm ‘nâi, kố cho roh kong tô ó má môi tung 5 hơnăm hiăng hluâ. Khu râ kăn pơkuâ cheăm hiăng mơhnhôk kuăn pơlê xúa mâo túa tăng têa, mơtiah kui tah trâp a rơchoâ hno têa, cho ‘no têa ho\ng rơchoâ hno têa. Laga, a mâo klâng ki xúa têa mo\ng, hơngế ho\ng rơchoâ hno têa, ôh tá ai kơnho\ng têa, mê ôh tá ai têa vâ ‘mot tung klâng, lôi báo răng ho\n tiah mê. Poâ Nguyễn Công Sơn tối: Drêng kong tô khăng khăng khoăng mơtiah kố, xua klâng ai rơchoâ hno têa vâ mơ’no têa mot tung klâng xua mê cheăm hiăng lăm séa ngăn mâo [a\ng ki khăng khoăng. Vâ ai túa to\ng kum ăm kuăn pơlê tung rơnó la ngiâ. Má péa kô kum mâo rơpo\ng ki kơklêa drêng tá hâi troh rơnó poê xo báo la ngiâ.

            Tiu Khu pơkuâ ngăn ‘na pêi chêk deăng [a\ mơnhông mơdêk thôn pơlê kong pơlê Gia Lai tối, nếo pơxiâm apoăng rơnó khăng khoăng laga hiăng ai dâng 400 ha báo [a\ kơphế ôh tá bê têa tôh. Hên tíu, kuăn pơlê hiăng chiâ [a\ pong têa klôh vâ tăng têa tôh dêi kơphế, tiu. Ki tơtro\ng má môi cho kơpong pêi chêk deăng ki kân má môi dêi kong pơlê a mâo tơring peăng mâ hâi lo [a\ peăng mâ hâi lo pá hdroh, [a\ng loăng plâi ki ôh tá bê têa tôh kô tâk hên tung la ngiâ kố ah. Kơvâ cheăng kong pơlê dế po rơdâ hên túa tăng têa tôh loăng plâi, mơtiah ku tah trâp troăng têa pró, rơchoâ hno têa, vâ tăng têa tôh. Poâ Nguyễn Văn Lương, kăn pơkuâ rơchoâ hno têa kong pơlê Gia Lai tối ăm ‘’nâi: Khu pơkuâ ‘na pêi chêk deăng xuân hiăng tơbleăng hnê mơhno pêi pêt rơnó xeăng tô ăm mâo tơring po rơdâ pêi pêt. Tơdrêng amê, pơkâ thế mâo tơring thế mơjiâng túa tăng têa a pơlê, rêm rơchoâ hno têa vâ kơdroh tro lup tung rơnó tô hơnăm 2015 kố.

            Tiu khu pơtâng tối ‘na rơxoh kong prâi kơpong Tây Nguyên, xua kong mêi hơnăm nah re#ng tâi tâ tâng pơchông tiah hmâ cho lối 1 khế. Rơtế [a\ mê, kơpong peăng mâ hâi lo [a\ pá mâ hâi lo peăng hdroh, kong pơlê Gia Lai, kơpong ki achê têa Kroăng Pa, kong mêi bố châ 60 troh 70% tâng pơchông [a\ hên hơnăm. Xua mê kơdró têa mê a rơchoâ hno têa, long têa hngêi kơmăi on tơhrik kơdroh 20 troh 40%, ai tíu bố châ tơdế tâng pơchông [a\ mơjiâng pro. Têa hiu mot a mâo têa kroăng têa pró xiân iâ tâ, rêm hơnăm dâng 20%. Ai tíu troh 50%. Poâ Trần Trung Thành – kăn pho\ pơkuâ Tíu pơtâng tối rơxoh kong prâi kơpong Tây Nguyên tối: Hơnăm kố cho rơnó dế mot tung El Nino, xua mê kơxo# têa kong mêi dêi mâo khế mơ’nui rơnó tô dêi rơnó xeăng tô kố, [a\ apoăng rơnó mêi kô iâ tiu tiah hmâ. Xua mê, kong tô mơdrăng khăng khoăng a mâo khế 3, 4 [a\ apoăng khế 5. {a\ kong kô tô ó a peăng mâ hâi lo [a\ pá mâ hâi lo peăng hdroh Gia Lai, tối tơchuôm cho a lâp têa kroăng {a.

            Drêng kong prâi ôh tá tơniăn, kong tô re#ng troh, khu râ kăn pơkuâ [a\ kơvâ cheăng dêi kong pơlê Gia Lai kal thăm hbrâ rơnáo mâo túa tơdrêng vâ kơdroh tơdroăng tro lu\p kế tơmeăm khoăng xua kong tô mơdrăng khăng khoăng ó./.

A Sa Ly tơplôu